โขน มีพัฒนาการจากหนังใหญ่เรื่องรามายณะ ซึ่งเป็นวรรณกรรมอินเดียโบราณ เพื่อยอพระเกียรติพระเจ้าแผ่นดินที่ทรงเป็นประดุจอวตารของพระนารายณ์มาปราบยุคเข็ญให้บ้านเมืองร่มเย็น เมื่อกลุ่มคนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้รับแนวคิดและอิทธิพลจากวรรณกรรมดังกล่าว ได้นำมาปรับเปลี่ยนและพัฒนาโดยมีท่วงท่าพื้นเมือง ซึ่งมาจาก “ท่ากบ” และ “ท่ายืดยุบ” ซึ่งในอินเดียไม่มี คำเรียกชื่อ โขนละคร มีรากจากตระกูลชวา-มลายู ว่า “เลกอง” เขมรเรียก “ลโคน โคล” หรือ ละครโขน ไทยใช้ว่า “โขนละคอน” ปัจจุบันสะกดเป็น “โขนละคร” ลาวมี “พระลักพระลาม” ส่วนพม่าก็มี “หย่าม่ะซัตด่อว์” ซึ่งแปลว่า “รามชาติ” ดังนั้น จึงนับว่าโขนเป็น “วัฒนธรรมร่วม” เพราะมีรากเหง้าความเป็นมาร่วมกันตั้งแต่ครั้งยังไม่มีเส้นพรมแดนประเทศ ทุกชาติจึงเป็นเจ้าของร่วมกัน
และต่อไปนี้ คือ ภาพชุดโขนอุษาคเนย์ ที่ล้วนแต่งดงามในแบบของตัวเอง
“เลกอง” อินโดนีเซีย
“ลโคน โคล” กัมพูชา
“โขน” ไทย
“หย่าม่ะซัตด่อว์”พม่า
“พระลักพระลาม” ลาว
