การละเมิดสิทธิเด็กของสื่อมวลชน

วันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2554 เวลา 16:24:46 น.




คอลัมน์ ณ ริมคลองประปา โดย ประสงค์ วิสุทธิ์

ข่าวคดีสาว อายุ 16-17 ปี ที่ขับรถยนต์ฮอนด้า ซีวิค ไปชนท้ายรถตู้บนทางด่วนดอนเมืองโทลล์เวย์จนมีผู้เสียชีวิตถึง 9 ศพ ทำให้ผู้ประกอบวิชาชีพสื่อมวลชนและสังคมบางส่วนได้เรียนรู้และตระหนักว่า เด็กและเยาวชน (อายุต่ำกว่า 18 ปี) ต้องได้รับการปกป้องคุ้มครองเป็นพิเศษจากกฎหมาย ไม่ว่าเด็กและเยาวชนนั้นจะเป็นผู้ต้องหรือจำเลยก็ตาม

 

 

 

ความจริงแล้ว ประเทศไทยมีกฎหมายเฉพาะสำหรับปกป้องคุ้มครองเด็กและเยาวชนมิให้ถูกกระทำยำยีด้วยการประจาน (ผ่านสื่อสารมวลชนและวิธีการต่างๆ) ต่อสังคมมาเป็นเวลานานเกือบ 20 ปีแล้ว แต่น่าเสียดายที่ผู้ประกอบวิชาชีพสื่อมวลชนจำนวนมากมิได้เรียนรู้หรือตระหนักที่จะปฏิบัติตามกฎหมายดังกล่าว ยังคงมีการนำเสนอข่าวและภาพละเมิดเด็กและเยาวชนอยู่ตลอดเวลา

 

 

เราจึงเห็นภาพเด็กที่ตกเป็นเหยื่อการทารุณกรรมทางเพศถูกนำจับมาสวมไอ้โม่งผ่านทางหนังสือพิมพ์และโทรทัศน์ เพื่อคะแนนเสียงของนักการเมืองหญิงคนหนึ่ง

 

 

เราจึงเห็นภาพดาราสาวเอาทารกตัวน้อยๆ มาโชว์ตัวทางจอทีวีพร้อมกับอ้างว่า ดาราหนุ่มชื่อดังเป็นพ่อของเด็ก และมีการถ่ายทอดภาพและข่าวเรื่องนี้อย่างโจ๋งครึ่มในสื่อมวลชนทุกแขนง

 

 

ขณะที่มีผู้ที่อ้างตัวว่า ต่อสู้เพื่อสิทธิของสตรีออกมาปกป้องดาราสาวอย่างแข็งขัน แต่แทบไม่มีใครออกมาปกป้อง "ทารกน้อย" ที่ตกเป็นเครื่องมือของผู้ใหญ่

 

 

เราจึงเห็นภาพพิธีกรชื่อดัง เล่าข่าวอย่างเมามันว่า มี "เด็กสาวใจแตก" อายุ 15 ปี คลอดลูกพิการแล้วทิ้งลูกให้แม่ (ยายของเด็ก) เลี้ยงตามลำพัง

 

 

แม้มิได้กล่าวถึงชื่อของเด็กสาว แต่ภาพทางทีวีกลับฉายภาพแม่กำลังอุ้มทารกพิการ พร้อมชื่อเสียง เรียงนามให้สัมภาษณ์ถึงความทุกข์ยากที่ต้องเลี้ยงหลานตามลำพัง

 

 

จริงอยู่ พ.ร.บ.จัดตั้งศาลเยาวชนและครอบครัว และและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ.2534 ซึ่งคุ้มครองเด็กและเยาวชนไม่ให้เผยแพร่ภาพหรือข้อความใดๆ ที่จะทำให้รู้จักตัวเด็กหรือเยาวชนที่อาจทำให้ได้รับความเสียหายเป็นการคุ้มครองผู้ที่ตกเป็นจำเลยในศาลเท่านั้น

 

 

แต่ในช่วงเกือบ 20 ปีที่ผ่านมา มีการพัฒนากฎหมายด้านนี้ให้ครอบคลุมเด็กและเยาวชนทั่วไปด้วย ได้แก่ พ.ร.บ.คุ้มครองเด็ก พ.ศ.2546 ซึ่งมีบทบัญญัติขยายการคุ้มครองเด็กและเยาวชนออกไปอย่างกว้างขวาง ไม่จำกัดเฉพาะผู้ที่ตกเป็นผู้ต้องหาหรือเป็นเหยื่อในคดีอาญา แต่กินความถึงเด็กและเยาวชนทั่วไปด้วย

 

 

"ห้ามมิให้ผู้ใดโฆษณาหรือเผยแพร่ทางสื่อมวลชนหรือสื่อสารสนเทศประเภทใด ซึ่งข้อมูลเกี่ยวกับตัวเด็กหรือผู้ปกครอง โดยเจตนาที่จะทำให้เกิดความเสียหายแก่จิตใจ ชื่อเสียง เกียรติคุณ หรือสิทธิประโยชน์อื่นใดของเด็ก หรือเพื่อแสวงหาประโยชน์สำหรับตนเองหรือผู้อื่นโดยมิชอบ" (มาตรา 27 )

 

 

ผู้ใดฝ่าฝืนต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (มาตรา 79 )

แต่เป็นที่ฮือฮามากคือ การตรา พ.ร.บ.คุ้มครองผู้ถูกกระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัว พ.ศ.2550 ซึ่งมีบทบัญญัติครอบคลุมการห้ามเสนอข่าวของสื่อมวลชนอย่างกว้างขวางรวมถึงบุคคลในครอบครัว ทั้งผู้ที่ถูกกระทำและผู้กระทำรุนแรงในครอบครัวทั้งหมด

 

 

นี่ยังไม่นับ พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ พ.ศ.2551 ที่มีบทบัญญัติปกป้องการเผยแพร่ภาพและข่าวที่มีผลกระทบเหยื่อการค้ามนุษย์ด้วย

 

 

แม้มีการตรากฎหมายออกมาหลายฉบับข้างต้น แต่สื่อมวลชนก็ยังคงนำเสนอภาพและข่าวละเมิดเด็กและเยาวชนอยู่ตลอดเวลา โดยที่ยังไม่มีสื่อมวลชนรายได้ถูกดำเนินคดีด้วยกฎหมายเหล่านี้แม้แต่คดีเดียว

 

 

นอกจากกฎหมายที่มีบทบัญญัติในเรื่องนี้อย่างชัดเจนแล้ว สภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติได้ออกข้อบังคับว่าด้วยจริยธรรมแห่งวิชาชีพฯตั้งแต่ปี 2541 ว่า "ในการเสนอข่าวหรือภาพใดๆ หนังสือพิมพ์ต้องคำนึงมิให้ล่วงละเมิดศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของ บุคคลที่ตกเป็นข่าวโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ต้องให้ความคุ้มครองอย่างเคร่งครัดต่อสิทธิมนุษยชนของเด็ก สตรีและผู้ด้อยโอกาส

 

 

"ในการเสนอข่าวตามวรรคแรก ต้องไม่เป็นการซ้ำเติมความทุกข์หรือโศกนาฏกรรมอันเกิดแก่เด็ก สตรีและผู้ ด้อยโอกาสนั้นไม่ว่าทางใด"

 

 

แต่ดูเหมือนว่า สื่อมวลชนส่วนหนึ่งมิได้ใส่ใจต่อข้อบังคับดังกล่าว จึงมีการนำเสนอข่าวและภาพละเมิดเด็ก เยาวชนและสตรีอยู่เป็นระยะๆ

 

 

จึงหวังว่า ข่าวคดีสาวซีวิค อายุ 16 ปี จะกระตุ้นให้สื่อมวลชนตระหนึกถึงสิทธิของเด็กและเยาวชนมากขึ้น แม้เพิ่มเพียงเล็กน้อยก็ยังดี

 








ME by TMB ชวนเซเลบริตี้ร่วมปลุกกระแสวันออมแห่งชาติ
ใหม่ ลอรีเอะ ซูเปอร์ เจนเทิล พลัส อ่อนโยนพิเศษ สำหรับผิวบอบบาง
เอไอเอส ควงแขน เมญ่า สร้างสรรค์พื้นที่สุดแนว เพื่อชุมชนแห่งแรกของประเทศไทย
เปิดแคมเปญสุดคุ้ม “ผ่อนมอเตอร์ไซค์กับ KTC PROUD รูดปั๊บ รับรถเลย”
′หนุ่มเมืองจันท์′ แจกลายเซนต์ที่บูธมติชน กับหนังสือ "คือลมหายใจ ไม่ใช่อากาศ"
กรุงศรีจัดงาน Krungsri Business Dinner Talk
สยามลวดเหล็กฯ ศึกษาดูงานพัฒนาชุมชนและโรงเรียน
“มิสยู” พร้อมบุกตลาด เจาะฐานลูกค้ากลุ่มวัยทำงานและตัวแทนค้าส่ง
พระเอกภูธร “นิว - วงศกร” ขวัญใจสาวอุทัยธานี โชว์รูมโตโยต้า!
ผลบอล กัลโช่ เซเรีย อา อิตาลี 20 ต.ค. 57
"ชูวิทย์" ส่งตรงจากอเมริกา "เรื่องเศร้า ตำรวจไทย" "เกาะเต่า" และ "การแทงข้างหลัง"
โสภณ พรโชคชัย : ข้าราชการคนหนึ่งพึงมีทรัพย์เท่าไหร่
นิธิ เอียวศรีวงศ์ : อวสานของนักวิชาการ
คำปราศรัย 38 ปีที่แล้วของ "จาตุรนต์" กับบทเรียนที่ไม่เคยเรียนรู้ในเหตุการณ์ "6 ตุลาฯ 2519"
"ชูวิทย์" เหน็บ "แนวคิด 1 จังหวัด 1 ส.ส."...ไหนๆ ก็ไหนๆ แล้ว...ไม่ต้องมีนักการเมืองไปเลย