ชายผ้าสีดา ′สายผ้าม่าน′ วิทยาเขตจันทบุรี ขยายพันธุ์ได้มาก

วันที่ 09 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554 เวลา 15:11:35 น.
















ไม้ดอกไม้ประดับ

พานิชย์ ยศปัญญา 

  


มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก วิทยาเขตจันทบุรี รู้จักกันในอีกชื่อหนึ่งว่า...เกษตรกระทิง...ใกล้ๆ กับสถาบันแห่งนี้ มีน้ำตกสวยงามชื่อว่า น้ำตกกระทิง

จริงๆ แล้ว ชุมชนหมู่บ้านกระทิง อยู่ห่างจากเกษตรและน้ำตกออกไปราว 4 กิโลเมตร แต่แทนที่เขาจะเขียนว่า กระทิง กลับเขียนว่า′กะทิง′

 

บริเวณที่เกษตรตั้งอยู่ เขาเรียกว่า ดงกระสือ หากให้สื่อถึงท้องถิ่นจริงๆ น่าจะเรียกว่า ?เกษตรกระสือ? แต่ก็คงเรียกไม่ได้ เพราะนักศึกษาในยุคแรกๆ เป็นผู้ชายล้วนๆ หากใช้ชื่อให้สื่อถึงท้องถิ่น ควรเรียก ?เกษตรกระหัง?

แล้วใครจะอยากไปเรียน

 

เมื่อมีคำถาม ′ลูกเรียนอยู่ที่ไหน′

คงไม่มีใครอยากตอบว่า ′เรียนอยู่เกษตรกระสือ′ หรือ ′เรียนจบจากเกษตรกระหัง′

ใช้คำว่า ′เกษตรกระทิง′ นั้นดีแล้ว เพราะถือว่าไม่ผิดกติกา ถึงแม้บริเวณนั้นเรียกดงกระสือ แต่ยุคเก่าก่อน รุ่นพี่ๆ เคยเล่าให้ฟังว่า เมื่อปี 2507-2510 ยุคนั้นมีอาคารเรียนหลังเดียว กลางวันเรียนอยู่ชั้นล่างของอาคาร ตกกลางคืนก็ขึ้นนอนชั้น 2 ถึงยามดึก ทั้งเสือ ช้าง กระทิง เดินกันรอบๆ อาคารขวักไขว่ไปหมด โดยเฉพาะกระทิงมีชุกชุมมาก

 

เคยถามหลวงพ่อเขียน หรือพระครูธรรมสรคุณ เจ้าอาวาสวัดกะทิง ว่าทำไม กะทิง ไม่มี ′ร′ ตามพจนานุกรม หลวงพ่อท่านตอบว่า "เขาไม่มี...ร...มาตั้งนานแล้ว พจนานุกรมมามีทีหลัง"

 

ตั้งแต่ก่อตั้งจนถึงปัจจุบัน สถาบันแห่งนี้ มีอายุ 47 ปีแล้ว หลายสิ่งหลายอย่างได้พัฒนาไปในทิศทางที่ก้าวหน้า ผู้ที่เรียนจบจากสถาบันแห่งนี้เป็นได้ทุกอย่าง ตั้งแต่นักเกษตร นักการเมือง ทหาร รวมทั้งนักข่าว (ฮา...)

สถาบันแห่งนี้ มีงานวิจัยแล้วก่อเกิดประโยชน์แก่ผู้คนในวงกว้างมากมาย

ล่าสุดคือ การเพาะและขยายพันธุ์ชายผ้าสีดา ′สายผ้าม่าน′ ผลงานของ อาจารย์ปฐมาภรณ์ ทิลารักษ์ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ประยุกต์และเทคโนโลยีชีวภาพ คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรมการเกษตร

ชายผ้าสีดา หรือกระเช้าสีดา เป็นเฟิร์นที่มีความสวยงาม พบหลายลักษณะด้วยกัน

 

ชายผ้าสีดาปักษ์ใต้ หรือสายผ้าม่าน ที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Platycerium coronarium นอกจากพบมากทางภาคใต้แล้ว ทางภาคตะวันออกก็มีไม่น้อย แต่สถานการณ์นั้นน่าเป็นห่วง ดังนั้น จึงต้องมีการวิจัย

 

"ชายผ้าสีดามีเยอะมาก มีเขากวางตั้ง ปีกผีเสื้อ หูช้าง และชายผ้าสีดาปักษ์ใต้หรือสายผ้าม่าน เน้นที่ชายผ้าสีดาปักษ์ใต้เพราะว่า เป็นเฟิร์นพบในป่าดิบชื้น พบในภาคใต้ ที่ภาคตะวันออกก็พบมาก จันทบุรีสมัยก่อน มีพ่อค้าตลาดนัดไม้ประดับ เขามาออเดอร์ให้ชาวบ้านที่อาศัยในพื้นที่ชายป่า ขึ้นป่าไปเก็บมาขาย ปกติอยู่บนคาคบไม้สูง กอขนาดใหญ่ บางครั้ง 3 คนโอบ เป็นที่ต้องการของพ่อค้ามาก ราคาสูง ปัจจุบันจำนวนลดลง ทั้งในภาคใต้และตะวันออก...จึงมาทำวิจัยในเชิงอนุรักษ์" อาจารย์ปฐมาภรณ์ เล่าถึงจุดเริ่มต้นงานวิจัย

 

อาจารย์ปฐมาภรณ์ อธิบายถึงงานวิจัยว่า ใช้วิธีเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ เป็นวิธีที่ใช้เวลาสั้นและได้ต้นพันธุ์จำนวนมาก ถ้าเพาะในธรรมชาติก็เพาะได้ เพาะในกระบะที่อยู่ในระบบปิด แต่จะเสียเวลา เพราะเฟิร์นเติบโต 2 ระยะ คือ แกมีโตไฟต์ มีโครโมโซมเอ็นเดียว แล้วค่อยเกิดการผสมกันระหว่างสเปิร์มกับไข่ ถึงจะได้เป็นต้นที่แท้จริงคือ สปอโรไฟต์ ช่วงนี้ใช้เวลานาน โอกาสจะเจอระหว่างไข่กับสเปิร์มเปอร์เซ็นต์ก็ไม่สูง พอเอามาเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อจากการเพาะสปอร์ จะได้เป็นต้นแกมีโตไฟต์ก่อน มีลักษณะเหมือนใบไม่มีรากลำต้นที่แท้จริง เป็นเหมือนใบเขียวๆ ในใบแกมีโตไฟต์ใบหนึ่งมีทั้งส่วนของไข่และสเปิร์มอยู่ในใบเดียวกัน เวลาจะผสมพันธุ์ต้องอาศัยน้ำ เพราะว่าเสปิร์มจะว่ายน้ำเข้าไปหาไข่ แต่ในสภาพธรรมชาติความชื้นไม่เหมาะสมก็ไม่ผสม ไม่สามารถเจริญเป็นต้นจริงได้ เปอร์เซ็นต์จะเจริญหรือได้ต้นน้อย

 

 

"พอเรามาเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ เราเพาะสปอร์ ได้ต้นแกมีโตไฟต์ เราสามารถช่วยมันได้ เติมน้ำส่งเสริมให้สเปิร์มเข้าไปหาไข่ได้ ผสมกันจะเกิดเป็นต้นสปอโรไฟต์คือต้นจริง มันจะเจริญอยู่บนต้นแกมีโตไฟต์อยู่ระยะหนึ่ง ช่วงแรกอาศัยแกมีโตไฟต์ยังไม่หายไปช่วยดูดอาหาร พอสักพักต้นแกมีโตไฟต์สลายไป เหลือแต่ต้นสปอโรไฟต์ที่เป็นต้นจริง ในห้องปฏิบัติการที่เรานำต้นสปอโรไฟต์มาเพิ่มจำนวนได้มากเลย โดยไม่ต้องไปผ่านขั้นตอนเพาะสปอร์ รอให้แกมีโตไฟต์เกิด เพราะว่าเฟิร์นเซนซิทีฟกับอาหารมากๆ หากอาหารมีความอุดมสมบูรณ์พอ อย่างอาหารที่เพาะเนื้อเยื่อ มีธาตุอาหารครบถ้วนและมากพอ เพราะฉะนั้นเราแยกสปอโรไฟต์มาปักลงไปในอาหารที่เป็นวุ้น มันสามารถแตกกอได้เป็น 10 ต้น เราแยกซับคัลเจอร์ไปเรื่อยๆ ไม่มีที่สิ้นสุด ผ่านระยะที่ต้องไปเพาะสปอร์ เราได้ต้นดีตลอด" อาจารย์ปฐมาภรณ์ เล่า

 

อาจารย์บอกว่า งานวิจัยทำได้จำนวนมาก จนกระทั่งต้นโตเท่าเหรียญ 5 บาท ก็เอาออกมาปลูกข้างนอก เปรียบเทียบวัสดุปลูก มีวัสดุปลูกตัวชายผ้าเองที่ต้นตายแล้ว ขุยมะพร้าว กาบมะพร้าวสับ ใช้วัสดุค่อนข้างโปร่ง เพราะชอบชื้นแต่ไม่แฉะ สุดท้ายสามารถสรุปได้ว่า วัสดุปลูกในโรงเรือนมีส่วนผสมพีทมอสส์ ขุยมะพร้าว ขี้เลื่อย เติบโตได้ดีที่สุดกว่าอย่างอื่น เลี้ยงต่อจนใบเส้นผ่านศูนย์กลาง 6-7 เซนติเมตร จึงเริ่มเอาขึ้นท่อนไม้แก่น หรือมะพร้าวผ่าครึ่งลูก ใช้กาบมัดติดด้วย ให้ปุ๋ยสูตรเสมอ เพราะว่าโตง่ายมาก

 

มีการนำไปทดสอบภาคสนาม โดยปลูกติดกับไม้กฤษณา กระถินเทพา เงาะ พบว่า เงาะ ทุเรียน เติบโตดี

กระถินเทพา กฤษณา ตะเคียน ค่อนข้างโตช้า

 

เงาะ ทุเรียน มีการให้น้ำ จึงส่งผลต่อการเจริญเติบโตดีกว่าไม้อื่น ระดับความสูง 5-6 เมตร เจริญเติบโตดี

สูงจากดิน 3 เมตร โตไม่ดี ในธรรมชาติจะเห็นอยู่ในที่สูง ต้องการแสง แต่อยู่แบบรำไร

 

อาจารย์บอกว่า นอกจากอนุรักษ์ ยังสามารถถ่ายทอดเทคโนโลยีเป็นอาชีพเสริม ราคาในตลาดค่อนข้างดี ขนาดฝ่ามือ 60 บาท กอใหญ่หลัก 100-10,000 บาท งานวิจัยมีมา 4 ปีแล้ว

 

จะมีการอบรม เดือนมีนาคม-เมษายน ที่จะถึงนี้ อบรมเกษตรกรกลุ่มที่อยู่ชายป่าก่อน เป็นกลุ่มเสี่ยง ว่างจากทำสวนเขาจะเข้าหาของป่า ผิดกฎหมาย แต่จำเป็นต้องเลี้ยงปากเลี้ยงท้องตัวเอง เอามาอบรม มีต้นพันธุ์ให้เขา เป็นอาชีพเสริม เขามีตลาดของเขาอยู่แล้ว อาจจะรวมกลุ่มเกษตรกร ทำเป็นแหล่งท่องเที่ยว ซื้อสินค้าไม่ผิดกฎหมาย ในแล็บทำเฟิร์นอย่างอื่นด้วย มีเขากวางตั้ง ช้องนางคลี่ หางสิง

ผู้สนใจรายละเอียด หรือเข้ารับการอบรม ถามไถ่ได้ที่ อาจารย์ปฐมาภรณ์ ทิลารักษ์ โทร. (086) 825-1070

ระหว่าง วันที่ 10-14 กุมภาพันธ์ 2554 ที่จะถึงนี้ มีงาน ′ราชมงคลรักษ์เหลืองจันท์ วันดอกไม้บาน ครั้งที่ 10′ ที่ วิทยาเขตจันทบุรี ในงานอาจารย์ปฐมาภรณ์จะได้นำผลงานวิจัยไปแสดง เป็นงานวิชาการภาคโปสเตอร์

อย่าลืมแวะไปชมงานกัน ท่านจะได้ความรู้ พบกับสิ่งสวยๆ งามๆ แล้ว

 

รับรอง ไม่มีกระสือและกระหัง มีแต่นักศึกษาเกษตรกระทิงรุ่นใหม่ ที่คอยต้อนรับด้วยความยินดี

′แม้มีป่าปิดรอบทุกขอบทิศ...แต่น้ำจิตไมตรีเรามีให้′








ไอแบงก์ ร่วมงาน Thailand Smart Money สัญจรสุราษฎร์ธานี
เชิญร่วมทริปถ่ายภาพกับกิจกรรม Photowalk 77 จังหวัดของไทย
ชไนเดอร์ อิเล็คทริค ประเทศไทย เปิดตัว GMA สวิทช์เกียร์ Metal Clad รุ่นไฮเอนด์
กฟน.จัดสัมมนากระชับสัมพันธ์ลูกค้าธุรกิจอุตสาหกรรม
โครงการพัฒนาศักยภาพผู้สื่อข่าวเศรษฐกิจระดับสูง (พศส.) ดูงานฮ่องกง
เอไอเอส จับมือ ไอ-สปอร์ต มอบรางวัลทองคำมูลค่ารวม 500,000 บาท ให้คอบอล
สุดยอดอาเซียน
บริษัท C&G โชว์ศักยภาพเทคโนโลยีการกำจัดขยะ
ดนตรีในสวนสัญจร
ทีฟาล์ว ชวนเปลี่ยนเครื่องครัวเก่าเป็นขาเทียม พร้อมลุ้นรางวัล 3 ต่อ