เจาะขุมทรัพย์ "ทองคำดำ" โดมิโนอาหรับเปิดแผลใหม่โลกน้ำมัน ทำไมถ้า"กัดดาฟี"ลาออก ราคาน้ำมันจะดิ่งลง?

วันที่ 01 มีนาคม พ.ศ. 2554 เวลา 19:00:21 น.







ไม่ว่าบทสรุปการจลาจลใน "ลิเบีย" จะจบลงอย่างไร นอกเหนือจากชาวลิเบียแล้ว อีกหนึ่งผู้ได้รับผลกระทบเต็ม ๆ คงหนีไม่พ้น "อุตสาหกรรมน้ำมัน" เพราะจากประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา การเกิดวิกฤตการเมืองในประเทศสมาชิกโอเปก หรือกลุ่มประเทศผู้ส่งออกน้ำมัน ล้วนสร้างรอยแผลให้กับอุตสาหกรรมนี้ทุกครั้ง

โดย เอมี่ เจฟฟี ผู้เชี่ยวชาญด้านตะวันออกกลาง จากมหาวิทยาลัยไรซ์ ในฮูสตัน แสดงความคิดเห็นผ่าน รอยเตอร์สว่า ความวุ่นวายทำให้การผลิตน้ำมันและกลั่นน้ำมันของลิเบียหยุดชะงัก ปัจจุบันลิเบียเป็นผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่อันดับ 3 ของทวีปแอฟริกา ทั้งยังเป็นแหล่งน้ำมันที่ใหญ่ที่สุดของทวีป หรือประมาณ 44 พันล้านบาร์เรล และผลิตน้ำมันคิดเป็น 2% ของกำลังการผลิตทั่วโลก

ผู้ที่ได้รับผลกระทบทันทีจากวิกฤตลิเบีย คือ ยุโรป เพราะ 85% ของการส่งออกน้ำมันของลิเบียมีปลายทางอยู่ที่ยุโรป และกว่า 1 ใน 3 ของปริมาณดังกล่าวถูกส่งไปยังอิตาลี ขณะที่น้ำมันส่งออกที่เหลือส่วนใหญ่ถูกส่งไปยังเอเชีย และราว 5% ส่งไปสหรัฐ ทั้งนี้ลิเบียถือเป็นผู้ส่งน้ำมันรายสำคัญที่ยุโรปไว้วางใจ นับตั้งแต่การประท้วงได้ปะทุและลุกลามในตะวันออกกลางตั้งแต่เดือนมกราคม จนทำให้ประธานาธิบดีของตูนิเซียและอียิปต์ต้องหลุดจากเก้าอี้

อุตสาหกรรมน้ำมันส่วนใหญ่อยู่ในมือของต่างชาติ เช่น อีนิ จากอิตาลี และเร็พโซล จากสเปน ขณะที่บริษัทน้ำมันของลิเบียอยู่ภายใต้การคุมเข้มของผู้นำลิเบีย โมอัมมาร์ กัดดาฟี และมีการประเมินว่าหลังจากบริษัทน้ำมันทยอยอพยพพนักงานออกจากลิเบียและหยุดผลิตน้ำมันชั่วคราว ทำให้กำลังการผลิตของลิเบียหายไป 3 แสนล้านบาร์เรลต่อวัน จากทั้งหมด 1.6 ล้านบาร์เรล




ทั้งนี้ สำหรับประเทศกลุ่มโอเปก "น้ำมัน" คือกุญแจสู่อำนาจและแหล่งรายได้ ดังนั้นสงครามหรือวิกฤตการเมืองสำคัญแบบอื่น ๆ ต่างส่งผลกระทบอย่างรุนแรงทำให้เกิดภาวะชะงักงันของซัพพลายน้ำมัน และอาจต้องใช้เวลานับปีหรือทศวรรษกว่าที่จะฟื้นตัว

อาทิ การปฏิวัติปี 2522 ในอิหร่านที่ทำให้กำลังการผลิตน้ำมันของประเทศลดลงกว่าครึ่ง และไม่เคยฟื้นตัวได้อย่างเต็มที่เลยนับจากนั้น ขณะที่สมัยที่อิรักบุกคูเวตเมื่อปี 2533 ตัดกำลังการผลิตของทั้งสองประเทศนานหลายปี อีกทั้งยังทำลายบ่อน้ำมันของคูเวตด้วย ส่วนการสไตรก์ของอุตสาหกรรมน้ำมันครั้งใหญ่ในเวเนซุเอลาเมื่อปี 2545 ส่งผลให้กำลังการผลิตลดลง และไม่เคยปรับขึ้นสู่ระดับก่อนการประท้วงได้อีกเลย

อย่างไรก็ตาม ท่ามกลางความหวาดหวั่นว่าวิกฤตโลกอาหรับจะดึงราคาน้ำมันให้พุ่งต่อไป ผู้ผลิตน้ำมันเบอร์ 1 ของซาอุดีอาระเบียได้ประกาศว่า พร้อมเพิ่มกำลังการผลิตหากจำเป็น ซึ่งคนส่วนใหญ่มั่นใจว่าซาอุฯสามารถทำได้ แต่ก็มีบางเสียง เช่น เจฟฟรีย์ บราวน์ วิศวกรน้ำมันในดัลลัส ที่แย้งว่ากำลังการผลิตของซาอุฯลดลงในช่วง 3-4 ปีที่ผ่านมาหลังจากแตะระดับสูงสุดในกลางทศวรรษก่อน และมีการบริโภคน้ำมันในประเทศเพิ่มขึ้นจนกลายเป็นประเทศบริโภคน้ำมันอันดับ 15 ของโลกเมื่อปี 2551 นอกจากนี้ยังประเมินว่าการบริโภคน้ำมันของซาอุฯจะเพิ่มเป็น 3 ล้านบาร์เรลต่อวันในปีนี้ หรือเพิ่มจากปี 2548 ราว 50%

และแม้ว่าซาอุฯจะป้อนน้ำมันได้อย่างเพียงพอ แต่คุณสมบัติน้ำมันดิบจาก "ลิเบีย" ที่ใช้ในการผลิตน้ำมันเบนซิน ดีเซล และน้ำมันสำหรับเครื่องบิน ก็ไม่ได้หาทดแทนกันได้ง่าย ๆ โดยเฉพาะโรงกลั่นเอเชียและยุโรปหลายแห่งที่ไม่ได้ติดตั้งอุปกรณ์เพื่อกลั่นน้ำมันดิบที่มีซัลเฟอร์ผสมอยู่มาก (sour crude) ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่พบในน้ำมันดิบส่วนใหญ่จากซาอุฯ

หากความวุ่นวายในลิเบียยืดเยื้อไปหลายสัปดาห์ ผู้เชี่ยวชาญในวงการน้ำมันคาดว่า โรงกลั่นยุโรปจำเป็นต้องซื้อน้ำมันสวีตจากแอลจีเรียและไนจีเรีย ซึ่งเป็นแหล่งน้ำมันดิบสำคัญสำหรับสหรัฐในปัจจุบัน โดย ลอว์เลนซ์ เจ. โกลด์สไตน์ ผู้อำนวยการของมูลนิธิวิจัยนโยบายพลังงานชี้ว่า ภาวะดังกล่าวจะกดดันให้โรงกลั่นน้ำมันดิบสวีตทั้งหมดต้องเปิดสงครามประมูลแย่งน้ำมันดิบ เพราะคุณภาพสำคัญกว่าปริมาณ

นอกจากวิกฤตที่ใกล้เข้าสู่ภาวะสงครามกลางเมืองในลิเบียแล้ว หลายคนเริ่มปรายตามองประเทศเพื่อนบ้านอย่าง "แอลจีเรีย" ที่มีประวัติความวุ่นวายหลายครั้ง และเป็นแหล่งน้ำมันดิบอันดับ 7 สำหรับสหรัฐ ทั้งนี้ในช่วงไม่ กี่สัปดาห์ที่ผ่านมามีการประท้วงเรื่องราคาอาหารแพงและปัญหาว่างงานในแอลจีเรีย

 

อีกทั้ง 2 ครั้งใหญ่ล่าสุดผู้ประท้วงได้เรียกร้องให้ประธานาธิบดี อับเดลาซิซ บูเตฟลิก้า ให้ลาออก ซึ่งไมเคิล โล นักวิเคราะห์จากโนมุระ เตือนว่า หากลิเบียและแอลจีเรียหยุดผลิตน้ำมัน ราคาน้ำมันอาจพุ่งทะลุ 220 ดอลลาร์

ขณะเดียวกัน ริตเตอร์บุช แอนด์ แอสโซซิเอทส์ ระบุในรายงานว่า ราคาน้ำมันในตลาดล่วงหน้าอาจถูกกำหนดจากความเสียหายครั้งใหญ่ในลิเบียไปอีกหลายสัปดาห์ และการขาดเสถียรภาพอย่างต่อเนื่องในตะวันออกกลางและแอฟริกาเหนือทำให้ตลาดอยู่ในภาวะกระทิงไปถึงฤดูใบไม้ผลิ

ทั้งนี้ บรรดาเทรดเดอร์วิตกว่า กระแสความวุ่นวายจะขยายวงไปถึงยักษ์น้ำมันอย่างซาอุฯและอิหร่าน โดย เอพีอ้างความคิดเห็นในรายงานของ คาเมรอน ฮาโนเวอร์ ว่า นอกจากลิเบียแล้ว เสถียรภาพของอีกหลายประเทศมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อซัพพลายน้ำมันของประเทศตะวันตก และที่เห็นชัดเจนคือซาอุฯ ขณะที่สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ คูเวต กาตาร์ และอิรักก็ติดอยู่ในลิสต์เช่นกัน

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์ประเมินว่าวิกฤตลิเบียจะส่งให้ราคาน้ำมันพุ่งขึ้นอีก 15 ดอลลาร์ และราคาน่าจะดิ่งลงอย่างรวดเร็วหากกัดดาฟีลาออก และการต่อสู้ยุติลงหลังจากล่าสุดราคาน้ำมันดิบเบรนต์ตามสัญญาส่งมอบเดือนเมษายนพุ่งแตะระดับ 119.79 ดอลลาร์เมื่อวันที่ 24 ก.พ. ก่อนจะปรับลดลงแต่ยังเหนือระดับ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล

 

 

................

 

ที่มา : ประชาชาติธุรกิจ คลิกอ่านข่าวอื่นๆเพิ่มเติม








ทำความรู้จัก "พรเพชร วิชิตชลชัย" กูรูกฎหมายคสช. ตัวเต็ง ประธาน กมธ.ยกร่าง รธน.
เท้ามีกลิ่น...ทำลายบุคลิก อยากรู้แก้ได้อย่างไร คลิกซะ
นางงามรุ่นพี่จวก"น้ำเพชร"อ่วม! "แก้ม"ขอไว้อาลัย "เกรซ"ถามไม่ละอายใจ? "ฟ้า"เสนอสอนตอบคำถาม
อึ้ง ผู้สื่อข่าวมืออาชีพ ถึงกับ"ร้องไห้-เดินหนีกล้อง" สลดรายงานข่าวอิสราเอลถล่มกาซ่า (ชมคลิป)
อ่าน "พรสันต์" นักวิชาการจุฬาฯ มอง รธน.ชั่วคราว′57
ตะลึง แฉจะจะ กบฎยูเครนแสบ"ขโมยแหวนทอง"ขณะเก็บศพเหยื่อผู้โดยสาร ผู้คนรุมด่ายับ (ชมคลิป)
ตรวจสอบดวงท่านวันนี้ กับ คอลัมน์ ดาวกับดวง วันพุธที่ 23 กรกฎาคม 2557 โดย พิมพ์พรร
วาทะคนในข่าว : นายนิพิฏฐ์ อินทรสมบัติ รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์
"สถาบันแพทย์ดังมะกัน"ยอมจ่าย 190 ล้านด. คดี"สุดฉาว"หมอ"นรีเวช"แอบถ่ายคนไข้ตรวจภายใน 8 พันราย
ไทยรัฐทีวีคว่ำบาตรสมาคมเทควันโด หลังกักตัว "โค้ชเช" ให้ออกแค่รายการเล่าข่าวตอนเช้าเรทติ้งสูง
สาวป.โท ผู้เสียหาย ถูกพนง.รถไฟข่มขืนเมื่อ 13 ปีก่อน เขียนจม.เปิดผนึกถึงหน.คสช.-ร.ฟ.ท.
ข้าราชการเฮ! คสช.ไฟเขียวแก้กฎหมายกบข. ให้ขรก.3แสนรายใช้สิทธิกลับรับบำนาญ
อีกหนึ่งด็อกเตอร์สถาปัตย์ จุฬาฯ โพสต์ ในระบอบปชต. พลเมืองมีสิทธิเลือกตั้งเท่าเทียมกัน
ชมภาพ สวีทหวาน มัลลิกา กับ ชายผู้โชคดี ก่อนลั่นระฆังวิวาห์ 30 สิงหาคม นี้
จากใจ "กิตติรัตน์ ณ ระนอง" กรณีจำนำข้าว ถึงอดีตนักการเมืองคนหนึ่งและคอลัมนิสต์รายหนึ่ง