เจาะขุมทรัพย์ "ทองคำดำ" โดมิโนอาหรับเปิดแผลใหม่โลกน้ำมัน ทำไมถ้า"กัดดาฟี"ลาออก ราคาน้ำมันจะดิ่งลง?

วันที่ 01 มีนาคม พ.ศ. 2554 เวลา 19:00:21 น.







ไม่ว่าบทสรุปการจลาจลใน "ลิเบีย" จะจบลงอย่างไร นอกเหนือจากชาวลิเบียแล้ว อีกหนึ่งผู้ได้รับผลกระทบเต็ม ๆ คงหนีไม่พ้น "อุตสาหกรรมน้ำมัน" เพราะจากประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา การเกิดวิกฤตการเมืองในประเทศสมาชิกโอเปก หรือกลุ่มประเทศผู้ส่งออกน้ำมัน ล้วนสร้างรอยแผลให้กับอุตสาหกรรมนี้ทุกครั้ง

โดย เอมี่ เจฟฟี ผู้เชี่ยวชาญด้านตะวันออกกลาง จากมหาวิทยาลัยไรซ์ ในฮูสตัน แสดงความคิดเห็นผ่าน รอยเตอร์สว่า ความวุ่นวายทำให้การผลิตน้ำมันและกลั่นน้ำมันของลิเบียหยุดชะงัก ปัจจุบันลิเบียเป็นผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่อันดับ 3 ของทวีปแอฟริกา ทั้งยังเป็นแหล่งน้ำมันที่ใหญ่ที่สุดของทวีป หรือประมาณ 44 พันล้านบาร์เรล และผลิตน้ำมันคิดเป็น 2% ของกำลังการผลิตทั่วโลก

ผู้ที่ได้รับผลกระทบทันทีจากวิกฤตลิเบีย คือ ยุโรป เพราะ 85% ของการส่งออกน้ำมันของลิเบียมีปลายทางอยู่ที่ยุโรป และกว่า 1 ใน 3 ของปริมาณดังกล่าวถูกส่งไปยังอิตาลี ขณะที่น้ำมันส่งออกที่เหลือส่วนใหญ่ถูกส่งไปยังเอเชีย และราว 5% ส่งไปสหรัฐ ทั้งนี้ลิเบียถือเป็นผู้ส่งน้ำมันรายสำคัญที่ยุโรปไว้วางใจ นับตั้งแต่การประท้วงได้ปะทุและลุกลามในตะวันออกกลางตั้งแต่เดือนมกราคม จนทำให้ประธานาธิบดีของตูนิเซียและอียิปต์ต้องหลุดจากเก้าอี้

อุตสาหกรรมน้ำมันส่วนใหญ่อยู่ในมือของต่างชาติ เช่น อีนิ จากอิตาลี และเร็พโซล จากสเปน ขณะที่บริษัทน้ำมันของลิเบียอยู่ภายใต้การคุมเข้มของผู้นำลิเบีย โมอัมมาร์ กัดดาฟี และมีการประเมินว่าหลังจากบริษัทน้ำมันทยอยอพยพพนักงานออกจากลิเบียและหยุดผลิตน้ำมันชั่วคราว ทำให้กำลังการผลิตของลิเบียหายไป 3 แสนล้านบาร์เรลต่อวัน จากทั้งหมด 1.6 ล้านบาร์เรล




ทั้งนี้ สำหรับประเทศกลุ่มโอเปก "น้ำมัน" คือกุญแจสู่อำนาจและแหล่งรายได้ ดังนั้นสงครามหรือวิกฤตการเมืองสำคัญแบบอื่น ๆ ต่างส่งผลกระทบอย่างรุนแรงทำให้เกิดภาวะชะงักงันของซัพพลายน้ำมัน และอาจต้องใช้เวลานับปีหรือทศวรรษกว่าที่จะฟื้นตัว

อาทิ การปฏิวัติปี 2522 ในอิหร่านที่ทำให้กำลังการผลิตน้ำมันของประเทศลดลงกว่าครึ่ง และไม่เคยฟื้นตัวได้อย่างเต็มที่เลยนับจากนั้น ขณะที่สมัยที่อิรักบุกคูเวตเมื่อปี 2533 ตัดกำลังการผลิตของทั้งสองประเทศนานหลายปี อีกทั้งยังทำลายบ่อน้ำมันของคูเวตด้วย ส่วนการสไตรก์ของอุตสาหกรรมน้ำมันครั้งใหญ่ในเวเนซุเอลาเมื่อปี 2545 ส่งผลให้กำลังการผลิตลดลง และไม่เคยปรับขึ้นสู่ระดับก่อนการประท้วงได้อีกเลย

อย่างไรก็ตาม ท่ามกลางความหวาดหวั่นว่าวิกฤตโลกอาหรับจะดึงราคาน้ำมันให้พุ่งต่อไป ผู้ผลิตน้ำมันเบอร์ 1 ของซาอุดีอาระเบียได้ประกาศว่า พร้อมเพิ่มกำลังการผลิตหากจำเป็น ซึ่งคนส่วนใหญ่มั่นใจว่าซาอุฯสามารถทำได้ แต่ก็มีบางเสียง เช่น เจฟฟรีย์ บราวน์ วิศวกรน้ำมันในดัลลัส ที่แย้งว่ากำลังการผลิตของซาอุฯลดลงในช่วง 3-4 ปีที่ผ่านมาหลังจากแตะระดับสูงสุดในกลางทศวรรษก่อน และมีการบริโภคน้ำมันในประเทศเพิ่มขึ้นจนกลายเป็นประเทศบริโภคน้ำมันอันดับ 15 ของโลกเมื่อปี 2551 นอกจากนี้ยังประเมินว่าการบริโภคน้ำมันของซาอุฯจะเพิ่มเป็น 3 ล้านบาร์เรลต่อวันในปีนี้ หรือเพิ่มจากปี 2548 ราว 50%

และแม้ว่าซาอุฯจะป้อนน้ำมันได้อย่างเพียงพอ แต่คุณสมบัติน้ำมันดิบจาก "ลิเบีย" ที่ใช้ในการผลิตน้ำมันเบนซิน ดีเซล และน้ำมันสำหรับเครื่องบิน ก็ไม่ได้หาทดแทนกันได้ง่าย ๆ โดยเฉพาะโรงกลั่นเอเชียและยุโรปหลายแห่งที่ไม่ได้ติดตั้งอุปกรณ์เพื่อกลั่นน้ำมันดิบที่มีซัลเฟอร์ผสมอยู่มาก (sour crude) ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่พบในน้ำมันดิบส่วนใหญ่จากซาอุฯ

หากความวุ่นวายในลิเบียยืดเยื้อไปหลายสัปดาห์ ผู้เชี่ยวชาญในวงการน้ำมันคาดว่า โรงกลั่นยุโรปจำเป็นต้องซื้อน้ำมันสวีตจากแอลจีเรียและไนจีเรีย ซึ่งเป็นแหล่งน้ำมันดิบสำคัญสำหรับสหรัฐในปัจจุบัน โดย ลอว์เลนซ์ เจ. โกลด์สไตน์ ผู้อำนวยการของมูลนิธิวิจัยนโยบายพลังงานชี้ว่า ภาวะดังกล่าวจะกดดันให้โรงกลั่นน้ำมันดิบสวีตทั้งหมดต้องเปิดสงครามประมูลแย่งน้ำมันดิบ เพราะคุณภาพสำคัญกว่าปริมาณ

นอกจากวิกฤตที่ใกล้เข้าสู่ภาวะสงครามกลางเมืองในลิเบียแล้ว หลายคนเริ่มปรายตามองประเทศเพื่อนบ้านอย่าง "แอลจีเรีย" ที่มีประวัติความวุ่นวายหลายครั้ง และเป็นแหล่งน้ำมันดิบอันดับ 7 สำหรับสหรัฐ ทั้งนี้ในช่วงไม่ กี่สัปดาห์ที่ผ่านมามีการประท้วงเรื่องราคาอาหารแพงและปัญหาว่างงานในแอลจีเรีย

 

อีกทั้ง 2 ครั้งใหญ่ล่าสุดผู้ประท้วงได้เรียกร้องให้ประธานาธิบดี อับเดลาซิซ บูเตฟลิก้า ให้ลาออก ซึ่งไมเคิล โล นักวิเคราะห์จากโนมุระ เตือนว่า หากลิเบียและแอลจีเรียหยุดผลิตน้ำมัน ราคาน้ำมันอาจพุ่งทะลุ 220 ดอลลาร์

ขณะเดียวกัน ริตเตอร์บุช แอนด์ แอสโซซิเอทส์ ระบุในรายงานว่า ราคาน้ำมันในตลาดล่วงหน้าอาจถูกกำหนดจากความเสียหายครั้งใหญ่ในลิเบียไปอีกหลายสัปดาห์ และการขาดเสถียรภาพอย่างต่อเนื่องในตะวันออกกลางและแอฟริกาเหนือทำให้ตลาดอยู่ในภาวะกระทิงไปถึงฤดูใบไม้ผลิ

ทั้งนี้ บรรดาเทรดเดอร์วิตกว่า กระแสความวุ่นวายจะขยายวงไปถึงยักษ์น้ำมันอย่างซาอุฯและอิหร่าน โดย เอพีอ้างความคิดเห็นในรายงานของ คาเมรอน ฮาโนเวอร์ ว่า นอกจากลิเบียแล้ว เสถียรภาพของอีกหลายประเทศมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อซัพพลายน้ำมันของประเทศตะวันตก และที่เห็นชัดเจนคือซาอุฯ ขณะที่สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ คูเวต กาตาร์ และอิรักก็ติดอยู่ในลิสต์เช่นกัน

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์ประเมินว่าวิกฤตลิเบียจะส่งให้ราคาน้ำมันพุ่งขึ้นอีก 15 ดอลลาร์ และราคาน่าจะดิ่งลงอย่างรวดเร็วหากกัดดาฟีลาออก และการต่อสู้ยุติลงหลังจากล่าสุดราคาน้ำมันดิบเบรนต์ตามสัญญาส่งมอบเดือนเมษายนพุ่งแตะระดับ 119.79 ดอลลาร์เมื่อวันที่ 24 ก.พ. ก่อนจะปรับลดลงแต่ยังเหนือระดับ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล

 

 

................

 

ที่มา : ประชาชาติธุรกิจ คลิกอ่านข่าวอื่นๆเพิ่มเติม








รู้จักชีวิตและความคิด ไม้หนึ่ง ก.กุนที จาก กวี..ข้าวหน้าเป็ด ถึง “กวีราษฎร”
ภาพโพสต์และข้อความสุดท้ายของ"ไม้หนึ่ง ก.กุนที"กวีเสื้อแดง ก่อนถูกยิงเสียชีวิต
บอร์ด ตลท. ลงมติเลือก "เกศรา มัญชุศรี" เป็นผู้จัดการตลาดหลักทรัพย์คนใหม่
บาทก้าว การเมือง บาทก้าว ตุลาการภิวัฒน์ เพื่อ ตุลาการธิปไตย
เมื่อ"เมืองหรูจีน"กลายเป็น"เมืองผี" เกลื่อนด้วยด้วยคฤหาสน์ แต่ไร้ผู้อาศัยแม้แต่คนเดียว (ชมภาพ)
ลุงยิ้ม ตาสว่าง โผล่ในเฟสบุ๊ก หัวเราะโปกฮา ..อย่างผมนี่หรือจะฆ่าอภิสิทธิ์
ย้อนคดี"ยันตระ"-"สมียันดะ"!! ผู้เขย่าวงการผ้าเหลือง
ปลุกกระแส "หยุดยิ่งลักษณ์" ตั้ง กองทุนเก็บขยะแผ่นดิน นับถอยหลัง "วันพิพากษา"
"อภิสิทธิ์" กับภารกิจลับ ต้องเร่งทำอะไรใน 10 วันข้างหน้าก่อนถึง พ.ค. ?
พิชญ์ พงษ์สวัสดิ์ : การเมือง - ความชอบธรรม - สิทธิอำนาจ
เปลือยชีวิต "เชอรี่ สามโคก" จากเด็กอักษรศาสตร์สู่ "นางเอกหนังอีโรติก" ชื่อดังแห่งยุค
หัวร่อมิได้ ร่ำไห้มิออก! ประเทศไทยคว่ำ 2 ล้านล้าน อินโดฯ เดินหน้า 14 ล้านล้าน
"ชูวิทย์" แชร์ประสบการณ์สมัยทำ อาบ อบ นวด "เซ็กส์และผู้ชาย6ประเภท" และ"ความลับ"ล้วงแล้วหลุดตอนไหน?
โกวิท วงศ์สุรวัฒน์ : รักแท้เหนือความร่ำรวย
"เนวิน"แถลงการณ์ชู"กฎเหล็ก"จับคนก่อเหตุวิวาทในงานสงกรานต์บุรีรัมย์ขึ้นเวทีชกกับนักมวย