"ยาแก้หวัด" สูตรไหน? คนไทยใช้ได้ผลและปลอดภัย

วันที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2555 เวลา 19:00:00 น.




โดย น.รินี เรืองหนู norrinee@gmail.com

(ที่มา คอลัมน์คลื่นคิดข่าว หนังสือพิมพ์มติชนรายวัน ฉบับประจำวันที่ 14 เมษายน 2555)


การที่กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) ออกประกาศกระทรวงให้ยาสูตรผสมซูโดอีเฟดรีน (Pseudoephedrine) เป็นวัตถุออกฤทธิ์ประเภทที่ 2 ซึ่งมีผลให้สถานพยาบาลและร้านขายยาที่ไม่มีใบอนุญาตให้มียาสูตรผสมซูโดอีเฟดรีน ไว้ในครอบครองจะต้องจัดส่งยาที่มีซูโดอีเฟดรีนเป็นส่วนผสมทุกตำรับคืนกับผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า ภายในวันที่ 3 พฤษภาคม อีกทั้งกรณีการออกประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่องกำหนดปริมาณการ มีไว้ในครอบครองหรือใช้ประโยชน์ซึ่งวัตถุออกฤทธิ์ในประเภท 1 หรือประเภท 2 พ.ศ.2555 ซึ่งมีทั้งโทษปรับเป็นเงินและจำคุกด้วยนั้น 

เท่ากับว่า ต่อไปนี้...แม้แต่ยาบรรเทาอาการหวัด คัดจมูก ที่จำหน่ายตามร้านขายยา หรือสถานพยาบาล ซึ่งเป็นสูตรผสมพาราเซตามอลก็ไม่มีข้อยกเว้น จะต้องถูกเก็บคืนผู้ผลิตและผู้นำเข้าเช่นกัน

เป็นที่ทราบกันดีว่า ประกาศทั้ง 2 ฉบับดังกล่าวเกิดขึ้นหลังจากที่กระทรวงสาธารณสุขต้องการเพิ่มมาตรการควบคุมการใช้และครอบครองยาแก้หวัดสูตรผสมซูโดอีเฟดรีน เนื่องจากระยะหลังมีการตรวจสอบพบว่ามีขบวนการลักลอบนำยาชนิดดังกล่าวออกจากสถานพยาบาลจำนวนหลายล้านเม็ด และมีข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (ป.ป.ส.) ระบุว่า ยาที่รั่วไหลออกจากสถานพยาบาลบางส่วนถูกนำไปเป็นสารตั้งต้นในการผลิตเป็นยาเสพติด

ประเด็นที่น่าสนใจของสังคมในขณะนี้คือ "ผู้บริโภค" ควรจะใช้ยาชนิดใด? แทนยาสูตรผสมซูโดอีเฟดรีน โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ป่วยที่เคยใช้ยาแก้หวัดสูตรผสมซูโดอีเฟดรีนแล้วอาการดีขึ้น หรือกินแล้วหายที่อาจจะมีความวิตกกังวลมากกว่าผู้บริโภคกลุ่มอื่นๆ ว่าไม่มียาตัวอื่นทดแทน



ความกังวลใจนี้ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาได้ให้ข้อมูลเพื่อคลายความกังวลของผู้บริโภคว่า ยังมียาแก้หวัดที่ใช้ทดแทนยาสูตรผสมซูโดอีเฟดรีน คือ ยาเฟนิลเอฟริน (Phenylephrine) ซึ่งมีประสิทธิภาพไม่แตกต่างจากยาสูตรผสมซูโดอีเฟดรีน แต่นำไปใช้เป็นสารตั้งต้นยาเสพติดยากมากกว่า 

ขณะที่กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ได้เสนอแนวการรักษาโรคหวัด คัดจมูกทางเลือกด้วยการรักษาแบบที่เรียกว่าสามารถดูแลตัวเองได้กับหลักการง่ายๆ เช่น ใช้ศาสตร์กดจุดฝังเข็ม หรือใช้สมุนไพร เช่น กระเทียม หอมแดง ขิง ฯลฯ ในรูปแบบของอาหารสูตรเมนูต่างๆ 

ส่วน ผศ.ภญ.สำลี ใจดี ประธานมูลนิธิเภสัชศาสตร์เพื่อสังคม ซึ่งเป็นผู้ก่อตั้งกลุ่มเครือข่ายศึกษาปัญหายา บอกว่า กรณีเป็นหวัดยังสามารถใช้ยาอื่นทดแทนได้ ทั้งในกลุ่มยาสามัญและยาตำรับสมุนไพร เช่น ฟ้าทลายโจร เป็นต้น เพราะที่ผ่านมา ยาซูโดอีเฟดรีนทั้งสูตรเดี่ยวและสูตรผสม จากการพิจารณาของคณะกรรมการบัญชียาหลักแห่งชาติ ยังไม่เคยถูกบรรจุในบัญชียาหลักแห่งชาติด้วยซ้ำ แสดงให้เห็นว่าเป็นกลุ่มยาที่ไม่จำเป็นในการใช้ ขณะที่ในสหรัฐอเมริกายังห้ามใช้ยาแก้หวัดที่มีส่วนผสมซูโดอีเฟดรีนในเด็ก เพราะมีผลต่อการทำงานในโพรงจมูก 

ดังนั้น จึงควรให้มีการถอนตำรับยาซูโดอีเฟดรีนทั้งหมดออกจากประเทศไทย ไม่ควรแค่ยกระดับให้เป็นยาคุมเข้มพิเศษเท่านั้น



ข้อมูลคลายกังวลเหล่านี้ หากเป็นในส่วนของการแนะนำให้ผู้บริโภคหันไปใช้ยาสมุนไพร และศาสตร์กดจุดฝังเข็มนั้น คงยังไม่น่าเป็นห่วงมากนัก เพราะแนวทางการดูแลตัวเองป้องกันการเป็นหวัด คัดจมูก หรือแม้แต่การรักษาอาการเป็นภูมิปัญญาชาวบ้านที่ใช้กันมานาน ไม่ค่อยมีผลข้างเคียงใดๆ แต่ในส่วนของการใช้ยาแผนปัจจุบันตัวใหม่ที่ชื่อ "ยาเฟนิลเอฟริน" นั้น มีข้อมูลการศึกษาหลายชิ้นงานไม่สนับสนุนประสิทธิภาพว่า สามารถลดอาการหวัด คัดจมูกได้แตกต่างจากยาหลอก ซึ่งพบได้บ่อยครั้งว่าผู้ป่วยที่เป็นหวัด คัดจมูกไม่ตอบสนองเป็นที่น่าพอใจหลังจากใช้ยาเฟนิลเอฟรินกินแก้หวัด คัดจมูกที่ได้รับจ่ายจากเภสัชกร

นอกจากนี้ ยังมีข้อมูลว่าในบางครั้งยาพ่นจมูกอาจใช้ได้ดีกว่ายาเฟนิลเอฟริน เพราะออกฤทธิ์เร็ว นาน และมีประสิทธิภาพสูงกว่า แถมยังมีความปลอดภัยสำหรับกลุ่มผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัว ซึ่งข้อมูลเหล่านี้ตีความได้ว่า ยาเฟนิลเอฟรินแม้จะใช้รักษาอาการหวัด คัดจมูกได้จริง แต่ก็ใช่ว่าจะให้ผลดีหรือมีประสิทธิภาพในการรักษาได้เท่ากับยาแก้หวัดสูตรผสมซูโดอีเฟดรีน 

วันนี้...แม้ยาแก้หวัด คัดจมูกสูตรผสมซูโดอีเฟดรีนที่เคยนิยมใช้กันทั่วไปจะไม่มีจำหน่ายในร้านขายยา และถูกจำกัดการใช้อย่างเข้มงวด แต่ข้อเท็จจริงคือ ในร้านขายยายังมียาแก้หวัด คัดจมูกสูตรอื่นๆ ซึ่งมีทั้งชนิดกินและชนิดพ่นจมูก ดังนั้น เภสัชกรโดยเฉพาะที่ประจำอยู่ในร้านขายยาทั่วประเทศ จึงควรตระหนักถึงการให้ข้อมูลที่ถูกต้องแก่ผู้บริโภค โดยเฉพาะในเรื่องของข้อจำกัดในการใช้ยาเฟนิลเอฟริน

ที่สำคัญในส่วนของหน่วยงานด้านสุขภาพและผู้ที่เกี่ยวข้อง ทั้งกระทรวงสาธารณสุข สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ฯลฯ ยังควรจะต้องให้ข้อมูลการใช้ยาแก่ประชาชน ซึ่งเป็นผู้บริโภคโดยตรงให้มากขึ้น เพื่อเป็นการให้ความรู้และสร้างความมั่นใจ 





ม็อบไล่แม่ชีเชอรี่ปะทุอีก ยื่นคำขาดให้ออกจากวัด ถ้าแจงข้อครหาไม่ได้ ขีดเส้นตาย18ส.ค.
ฝนถล่มบึงกาฬ น้ำไหลท่วมถนน การสัญจรถูกตัดขาด
เต้น เย้ย อนาคตชาติ ต้องมี มูลนิธิ มาดูแล -เหมือนจะดี แต่กดดันรบ. เหน็บนปช.แถลงบ้าง
"เอกนัฏ พร้อมพันธุ์" อวยพรวันเกิดเเม่ บอกปีนี้พิเศษ ได้ของขวัญเป็น "ลุงกำนัน"
"ปลื้ม" ออกโรงแจงล้มโปรเจ็กต์ VRZO MAFIA เเจงไม่ได้ทำแล้วขอเอาเงินไปบริจาค
เมื่อ "สิงห์" จากไปแล้ว "เจ้าตุ้งแช่" พิทบูลสุดที่รักจะอยู่อย่างไร...?
ล้อมวงเมาท์ เล่าข่าวเด็ด ขอสามคำ... บุญ หนัก มาก
เดินตามดาว โดยหมอทรัพย์ สวนพลู ประจำวันที่ 31 กรกฎาคม - 6 สิงหาคม 2558
กรมอุตุฯเตือน9จว. ′เหนือ-อีสาน′ ระวังอันตรายจากฝนตกหนัก น้ำท่วมฉับพลัน น้ำป่าไหลหลาก
"ชวลิต" ชี้ ความเห็น "ไพบูลย์" สอดคล้อง "สุเทพ" แต่ตรงข้ามโรดแมปคสช.
เมื่อศาสตราจารย์จากจุฬาฯ โพสต์ "ผมควรไปเป็นอ.ราชภัฏ"
เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์: ประชาธิปไตยไม่ใช่ประชาชนเป็นใหญ่
ไม่ควรสงสัยว่าผู้ใดอยู่เบื้องหลัง 14 นักศึกษา โดย สมลักษณ์ จัดกระบวนพล
ชีวิตและงานของ ′เสด็จเตี่ย′ เบื้องหลังถูกปลด-สาเหตุประชวร
พลเอกประยุทธ์ต้องปฏิรูป ป.ป.ช. แต่อย่าลืมปฏิรูปตัวเองด้วย โดย ไพโรจน์ วงศ์วิภานนท์
“ข้าราชการ และพนักงานรัฐวิสาหกิจ รับสมาร์ทโฟนฟรี จาก เอไอเอส”
“เปลี่ยนเติมเงินเป็นรายเดือน กับ เอไอเอส”
ตำแหน่ง พนักงานขายสื่อโฆษณาออนไลน์ รับด่วนมาก!!
2 ทศวรรษความสัมพันธ์เวียดนาม – สหรัฐฯ
“คุ้มอีกขั้น เล่นเน็ตมันส์ ต่อเนื่อง x 3 เท่ากับ iSWOP Non-stop จาก AIS”