"ยาแก้หวัด" สูตรไหน? คนไทยใช้ได้ผลและปลอดภัย

วันที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2555 เวลา 19:00:00 น.




โดย น.รินี เรืองหนู norrinee@gmail.com

(ที่มา คอลัมน์คลื่นคิดข่าว หนังสือพิมพ์มติชนรายวัน ฉบับประจำวันที่ 14 เมษายน 2555)


การที่กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) ออกประกาศกระทรวงให้ยาสูตรผสมซูโดอีเฟดรีน (Pseudoephedrine) เป็นวัตถุออกฤทธิ์ประเภทที่ 2 ซึ่งมีผลให้สถานพยาบาลและร้านขายยาที่ไม่มีใบอนุญาตให้มียาสูตรผสมซูโดอีเฟดรีน ไว้ในครอบครองจะต้องจัดส่งยาที่มีซูโดอีเฟดรีนเป็นส่วนผสมทุกตำรับคืนกับผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า ภายในวันที่ 3 พฤษภาคม อีกทั้งกรณีการออกประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่องกำหนดปริมาณการ มีไว้ในครอบครองหรือใช้ประโยชน์ซึ่งวัตถุออกฤทธิ์ในประเภท 1 หรือประเภท 2 พ.ศ.2555 ซึ่งมีทั้งโทษปรับเป็นเงินและจำคุกด้วยนั้น 

เท่ากับว่า ต่อไปนี้...แม้แต่ยาบรรเทาอาการหวัด คัดจมูก ที่จำหน่ายตามร้านขายยา หรือสถานพยาบาล ซึ่งเป็นสูตรผสมพาราเซตามอลก็ไม่มีข้อยกเว้น จะต้องถูกเก็บคืนผู้ผลิตและผู้นำเข้าเช่นกัน

เป็นที่ทราบกันดีว่า ประกาศทั้ง 2 ฉบับดังกล่าวเกิดขึ้นหลังจากที่กระทรวงสาธารณสุขต้องการเพิ่มมาตรการควบคุมการใช้และครอบครองยาแก้หวัดสูตรผสมซูโดอีเฟดรีน เนื่องจากระยะหลังมีการตรวจสอบพบว่ามีขบวนการลักลอบนำยาชนิดดังกล่าวออกจากสถานพยาบาลจำนวนหลายล้านเม็ด และมีข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (ป.ป.ส.) ระบุว่า ยาที่รั่วไหลออกจากสถานพยาบาลบางส่วนถูกนำไปเป็นสารตั้งต้นในการผลิตเป็นยาเสพติด

ประเด็นที่น่าสนใจของสังคมในขณะนี้คือ "ผู้บริโภค" ควรจะใช้ยาชนิดใด? แทนยาสูตรผสมซูโดอีเฟดรีน โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ป่วยที่เคยใช้ยาแก้หวัดสูตรผสมซูโดอีเฟดรีนแล้วอาการดีขึ้น หรือกินแล้วหายที่อาจจะมีความวิตกกังวลมากกว่าผู้บริโภคกลุ่มอื่นๆ ว่าไม่มียาตัวอื่นทดแทน



ความกังวลใจนี้ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาได้ให้ข้อมูลเพื่อคลายความกังวลของผู้บริโภคว่า ยังมียาแก้หวัดที่ใช้ทดแทนยาสูตรผสมซูโดอีเฟดรีน คือ ยาเฟนิลเอฟริน (Phenylephrine) ซึ่งมีประสิทธิภาพไม่แตกต่างจากยาสูตรผสมซูโดอีเฟดรีน แต่นำไปใช้เป็นสารตั้งต้นยาเสพติดยากมากกว่า 

ขณะที่กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ได้เสนอแนวการรักษาโรคหวัด คัดจมูกทางเลือกด้วยการรักษาแบบที่เรียกว่าสามารถดูแลตัวเองได้กับหลักการง่ายๆ เช่น ใช้ศาสตร์กดจุดฝังเข็ม หรือใช้สมุนไพร เช่น กระเทียม หอมแดง ขิง ฯลฯ ในรูปแบบของอาหารสูตรเมนูต่างๆ 

ส่วน ผศ.ภญ.สำลี ใจดี ประธานมูลนิธิเภสัชศาสตร์เพื่อสังคม ซึ่งเป็นผู้ก่อตั้งกลุ่มเครือข่ายศึกษาปัญหายา บอกว่า กรณีเป็นหวัดยังสามารถใช้ยาอื่นทดแทนได้ ทั้งในกลุ่มยาสามัญและยาตำรับสมุนไพร เช่น ฟ้าทลายโจร เป็นต้น เพราะที่ผ่านมา ยาซูโดอีเฟดรีนทั้งสูตรเดี่ยวและสูตรผสม จากการพิจารณาของคณะกรรมการบัญชียาหลักแห่งชาติ ยังไม่เคยถูกบรรจุในบัญชียาหลักแห่งชาติด้วยซ้ำ แสดงให้เห็นว่าเป็นกลุ่มยาที่ไม่จำเป็นในการใช้ ขณะที่ในสหรัฐอเมริกายังห้ามใช้ยาแก้หวัดที่มีส่วนผสมซูโดอีเฟดรีนในเด็ก เพราะมีผลต่อการทำงานในโพรงจมูก 

ดังนั้น จึงควรให้มีการถอนตำรับยาซูโดอีเฟดรีนทั้งหมดออกจากประเทศไทย ไม่ควรแค่ยกระดับให้เป็นยาคุมเข้มพิเศษเท่านั้น



ข้อมูลคลายกังวลเหล่านี้ หากเป็นในส่วนของการแนะนำให้ผู้บริโภคหันไปใช้ยาสมุนไพร และศาสตร์กดจุดฝังเข็มนั้น คงยังไม่น่าเป็นห่วงมากนัก เพราะแนวทางการดูแลตัวเองป้องกันการเป็นหวัด คัดจมูก หรือแม้แต่การรักษาอาการเป็นภูมิปัญญาชาวบ้านที่ใช้กันมานาน ไม่ค่อยมีผลข้างเคียงใดๆ แต่ในส่วนของการใช้ยาแผนปัจจุบันตัวใหม่ที่ชื่อ "ยาเฟนิลเอฟริน" นั้น มีข้อมูลการศึกษาหลายชิ้นงานไม่สนับสนุนประสิทธิภาพว่า สามารถลดอาการหวัด คัดจมูกได้แตกต่างจากยาหลอก ซึ่งพบได้บ่อยครั้งว่าผู้ป่วยที่เป็นหวัด คัดจมูกไม่ตอบสนองเป็นที่น่าพอใจหลังจากใช้ยาเฟนิลเอฟรินกินแก้หวัด คัดจมูกที่ได้รับจ่ายจากเภสัชกร

นอกจากนี้ ยังมีข้อมูลว่าในบางครั้งยาพ่นจมูกอาจใช้ได้ดีกว่ายาเฟนิลเอฟริน เพราะออกฤทธิ์เร็ว นาน และมีประสิทธิภาพสูงกว่า แถมยังมีความปลอดภัยสำหรับกลุ่มผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัว ซึ่งข้อมูลเหล่านี้ตีความได้ว่า ยาเฟนิลเอฟรินแม้จะใช้รักษาอาการหวัด คัดจมูกได้จริง แต่ก็ใช่ว่าจะให้ผลดีหรือมีประสิทธิภาพในการรักษาได้เท่ากับยาแก้หวัดสูตรผสมซูโดอีเฟดรีน 

วันนี้...แม้ยาแก้หวัด คัดจมูกสูตรผสมซูโดอีเฟดรีนที่เคยนิยมใช้กันทั่วไปจะไม่มีจำหน่ายในร้านขายยา และถูกจำกัดการใช้อย่างเข้มงวด แต่ข้อเท็จจริงคือ ในร้านขายยายังมียาแก้หวัด คัดจมูกสูตรอื่นๆ ซึ่งมีทั้งชนิดกินและชนิดพ่นจมูก ดังนั้น เภสัชกรโดยเฉพาะที่ประจำอยู่ในร้านขายยาทั่วประเทศ จึงควรตระหนักถึงการให้ข้อมูลที่ถูกต้องแก่ผู้บริโภค โดยเฉพาะในเรื่องของข้อจำกัดในการใช้ยาเฟนิลเอฟริน

ที่สำคัญในส่วนของหน่วยงานด้านสุขภาพและผู้ที่เกี่ยวข้อง ทั้งกระทรวงสาธารณสุข สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ฯลฯ ยังควรจะต้องให้ข้อมูลการใช้ยาแก่ประชาชน ซึ่งเป็นผู้บริโภคโดยตรงให้มากขึ้น เพื่อเป็นการให้ความรู้และสร้างความมั่นใจ 









สมการรอคอย! คอนเสิร์ต ′ขนนกกับดอกไม้ฯ′ สุข สนุก ฉ่ำปอด
กรณี ธรรมกาย กรณี ปฏิรูป ศาสนา บนบ่า รัฐบาล
"ใบเตย อาร์สยาม" โต้ข่าวเมาธ์ล้างปอดเพราะติดบารากุ!
ซิ่งสยอง! หนุ่มออสเตรียขับฟอร์จูนเนอร์แหกโค้งชนต้นไม้ รถยับ-ร่างเละ แขน-ขาขาด!!
เห็นยัง? ชุดประจำชาติไทย ในการเวทีมิสเตอร์โกลบอล 2015
สธ.ชวนคนไทยฝึกสมาธิ ลดเสี่ยงป่วยโรคความดัน
"ผู้ตรวจการฯ" รับลูก สอบจริยธรรมสนช.ตั้งลูกเมีย ถ้าประพฤติมิชอบส่งไม้ต่อ ป.ป.ช.
ส่อง 9 อรหันต์ ชี้ชะตา "ยิ่งลักษณ์" เห็นธงคำตอบรางๆ
เซ็กซี่ล้นทะลัก "แอร์ ภัณฑิลา" สลัดผ้าถ่ายหวือใน FHM
"คำนูน" ยัน กมธ.ยกร่างฯ ยังหนุน สัดส่วนเพศตรงข้าม
′วิจักขณ์ พานิช′ ยิงหมัดตรง กรณี′ธรรมกาย′
นิธิ เอียวศรีวงศ์ : ′พวก′ของคนใต้กับปชป.
อาจารย์มหาวิทยาลัย บุคลากรชั้นสองในกระทรวงศึกษาธิการ โดย สุรศักดิ์ อมรรัตนศักดิ์
ปวิน ชัชวาลพงศ์พันธ์ :โต้ ปณิธาน วัฒนายากร ไทยไม่สามารถอยู่โดดเดี่ยว ในประชาคมโลกได้
"ลีนา จังจรรจา" ท่ามกลาง "ความเงียบ" มีแต่เธอที่ "เสียงดัง"
“อส. กองกำลังหลักของมหาดไทย”
“กำนันผู้ใหญ่บ้านคือ คนสำคัญของท้องที่”
6 เหตุผลดันพฤกษาเป็นผู้นำเบอร์ 1 ทาวน์เฮ้าส์เมืองไทย...
คณะกรรมการหมู่บ้าน (กม.)
สายการบินกาตาร์ แอร์เวย์ส เปิดตัวโปรโมชั่นพิเศษ“A WORLD OF FABULOUS FARES”ลดราคาบัตรโดยสารทุกเส้นทาง