สถาปัตยกรรมโบราณแห่งนรา สิ่งทรงคุณค่าที่ถูกลืม

วันที่ 09 พฤษภาคม พ.ศ. 2555 เวลา 15:26:05 น.


มัสยิดเก่า แห่ง บลูกา ฮูลู ต.บาตง อ.รือเสาะ นราธิวาส



บราเซาะห์ บ้านกำปงนากอ อ.ยี่งอ จ.นราธิวาส



บราเซาะห์เก่า บ้าน ลาโละ ต.ลาโละ อ.รือเสาะ จ.นราธิวาส อายุเกิน100 ปี



วังเก่า รายาลือแฆะห์ กำปงตาโกะ อ.เมือง จ.นราธิวาส


ในยุคสมัยแห่งการเปลี่ยนผ่าน ในความวุ่นวายและความรุนแรงจากเหตุการณ์ไม่สงบ ยังคงปะทุในดินแดน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ อดีตอาณาจักรเก่าในนาม "ปัตตานี" ที่เคยรุ่งเรือง วัฒนธรรม อารยธรรมอิสลามเป็นเอกลักษณ์เฉพาะ งานศิลปะวัฒนธรรมมากมายหลากหลาย โดดเด่นในอดีตกาลก่อนอาจเลือนหายไปในปัจจุบัน

 

1.อาจเป็นเพราะความเจริญในโลกและสังคมสมัยใหม่ 2.เพราะความรุนแรงในพื้นที่ ทำให้โบราณสถาน อาคารสถาปัตยกรรมโบราณถูกหลงลืมไป เพราะไม่มีหน่วยงานไหนเข้าไปดูแล เข้าถึง

 

นายจารึก วิไลแก้ว ผู้อำนวยการสำนักงานศิลปากร 13 สงขลา สรุปปัญหาการบูรณะ และอนุรักษ์โบราณสถาน 5 จังหวัดชายแดนใต้ ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ไม่สงบ โบราณสถานถูกทำลายและถูกทอดทิ้ง บางพื้นที่การอนุรักษ์ไม่สามารถกระทำได้ ทั้งไม่มีผู้รับจ้างและขาดแคลนแรงงาน เนื่องจากเป็นพื้นที่เสี่ยง ช่างฝีมือท้องถิ่นที่มีฝีมือในการอนุรักษ์ไม่กล้าไปทำงานในพื้นที่
           
จากการสำรวจข้อมูลโดยสรุป โบราณสถานในพื้นที่มีทั้งสิ้น 354 แห่ง เป็นโบราณสถานขึ้นทะเบียน 87 แห่ง ไม่ขึ้นทะเบียน 267 แห่ง โบราณสถานที่มีปัญหาในการดูแลรักษา และบูรณะถูกทิ้งร้างอยู่ในพื้นที่อันตราย 72 แห่ง โบราณสถานที่อยู่ในพื้นที่อันตรายรุนแรงจนเจ้าหน้าที่ไม่สามารถปฏิบัติงานได้ทั้งหมด 30 แห่ง (ที่มา มติชนออนไลน์ 25 มีนาคม 2555)

 

สถาปัตยกรรมมลายูในท้องถิ่น เช่น มัสยิด วัด อาคารบ้านเรือน สิ่งปลูกสร้างอื่นๆ ในอดีต แม้เฉพาะคนในพื้นที่เองน้อยคนนักที่ตระหนักถึง เป็นที่มาของหนุ่มสาวรุ่นใหม่กลุ่มหนึ่งมองเห็นความสำคัญ ได้ตั้งกลุ่มเล็กๆ ในเฟซบุ๊กเพื่อมองหาคนจากหลายอาชีพ รวมตัวกันเพื่อเป็นอีกแรงหนึ่งในการบูรณะปรับปรุงสถาปัตยกรรมมลายู พร้อมลงพื้นที่สำรวจมาแล้วหลายแห่ง (ใครสนใจลองเข้าไปเสนอแนะแลกเปลี่ยนความเห็นได้ที่ www.facebook.com/pattani architect....)

 

สถาปัตยกรรมหลายแห่งเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของคนไทยมลายูในอดีตกาลเป็นสิ่งที่บ่งบอกถึงวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ ความเป็นมา จะบอกเรื่องราว เรื่องเล่าต่างๆ ในอดีตของคนในแถบท้องถิ่นดินแดนแห่งมลายูมุสลิม 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้หลายแห่ง กำลังจะถูกหลงลืม ขาดคนดูแล ถูกทิ้งร้างไว้ไปตามกาลเวลาในยุคของการเปลี่ยนแปลง เสมือนว่าคุณค่าของมันได้หมดไปแล้ว หรือหมดความสำคัญไปจากสังคมไปแล้วหรือ?

 

ดังอาคารโบราณหลังหนึ่งที่เคยสำคัญในอดีต เป็นถึงวังของรายาลือแฆะห์ วังในอดีตที่ทรงคุณค่าเป็นถึงเรือนประทับเจ้าเมือง ผู้ดูแลทุกข์สุขของราษฎรในสมัยนั้น ในสมัยที่เป็น 1 ใน 7 หัวเมืองของมณฑลปัตตานี หรือรัฐปัตตานีในอดีต (ตรงกับสมัย ร.4) วังดังกล่าวดูแลหัวเมืองระแงะ อันครอบคลุม จ.นราธิวาสทั้งหมด กลับถูกทิ้งร้างไว้

 

วังลือแฆะห์ในปัจจุบันที่ใครๆ ได้เห็นจะต้องตกใจกับสภาพของอาคารโบราณ ฉงน และเศร้าใจ คงเป็นคำถามที่คาใจใครหลายๆ คนที่ได้พบเห็นอาคารที่ทรงคุณค่า ที่ถูก สร้างไว้โดยช่างฝีมือ เป็นงานช่างอันเป็นงานศิลปะที่เปี่ยมไปด้วยความสวยงาม ความประณีต การแกะลายและทรวดทรงที่ปัจจุบันหาได้ยากมาก

 

เหตุใด ถึงถูกทิ้งไว้อย่างทรุดโทรม ไม่เคยมีใครคิดบูรณะมาเป็นเวลานานเท่าใด ทำไม ไม่มีหน่วยงานไหนเข้ามาดูแล ถึงแม้ตกเป็นสมบัติของทายาทรุ่นหลังๆ ของตระกูลรายา แต่สมบัติทางวัฒนธรรม มรดกทางวัฒนธรรม ที่ควรคงไว้ให้คงอยู่แก่ลูกหลานไทยมลายูในปัจจุบัน ไม่สำคัญไปกว่าหรือ?

 

มันเป็นสมบัติทางวัฒนธรรมที่ควรเป็นของลูกหลานไทยมลายูทุกๆ คนไม่ใช่หรือ เป็นสิ่งที่ทุกคนควรรักษาไว้เปรียบเสมือนอัตลักษณ์หนึ่งที่บ่งบอกวิถีชีวิตความเป็นอยู่ได้เป็นอย่างดี ถ้าหากคนไทยมลายูในท้องถิ่นไม่หวงแหน ไม่ดูแล ปล่อยไว้ให้ทรุดโทรมไปตามกาลเวลา เสมือนว่ามันได้หมดคุณค่าไปแล้ว เป็นสิ่งที่ทุกคนลืมไปแล้ว ก็เท่ากับว่าชาวไทยมลายู ลืมอัตลักษณ์ของตัวเอง ถ้าคุณไม่ดูแลเองแล้ว จะให้ใครที่ไหนมาดูแล เพราะไม่มีใครเข้าใจอัตลักษณ์มลายูได้ดีไปกว่าคนมลายูเอง

 

คงเป็นเรื่องที่น่าเสียดายที่จะปล่อยให้มรดกทางวัฒนธรรมอันล้ำค่าในอดีตให้เลือนหายไป ในปัจจุบันบ้านเรือนที่สร้างไว้ใหม่ๆ ในปัจจุบันเป็นบ้านฉาบปูน เป็นบ้านสมัยใหม่ ในแบบปัจจุบัน บ้านแบบเก่าทรงมลายูดั้งเดิมที่เป็นลักษณะเฉพาะตัว โดยเฉพาะทรง หลังคาอันโดดเด่น เป็นบ้านที่ประกอบด้วยศิลปะหลายแบบ ผสมผสานกันทั้งแบบยุโรป แบบจีน และแบบมลายูเองที่มองดูรวมๆ แล้ว เรียกว่าทรงมลายูนั้นถูกรื้อทิ้ง บางแห่งยังคงรักษาไว้ได้ แต่ส่วนมากในปัจจุบันถูกรื้อทิ้งไปแล้วสร้างใหม่ โดยไม่คงไว้ของเก่าแก่

 

บ้านเรือนในแบบมลายูกำลังจะเลือนหายไป อาคารโบราณนอกจากวัง หรือบ้านเก่า ของคนมีชั้น ฐานะ บ้านใหญ่ๆ สมัยก่อนแล้ว ยังมีอาคารโบราณหลายแห่งที่กระจายอยู่ตามพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ บางแห่งเป็นศูนย์รวมของท้องถิ่นเป็นที่ปฏิบัติศาสนพิธี ที่ละหมาด ที่ประชุม อาคารโบราณเรือนไม้ที่ถูกสร้างด้วยช่างในอดีต ด้วยฝีมืออันวิจิตร หลักการเข้าไม้โดยไม่ใช้ตะปู แนวโครงสร้างหลังคาปั้นหยาอันโดดเด่นนั้น ในปัจจุบันแทบจะหาช่างฝีมือที่สานต่อแบบแต่ก่อนนั้นแทบไม่มี สุดจะหายากเต็มที  อาคารโบราณเป็นสถานที่ที่เคยสำคัญในชุมชนคนมลายู กลับถูกทิ้งร้าง

 

บางแห่งเป็นที่อาศัยของค้างคาว บางแห่งกำลังถูกปลวกกัดกิน สถานที่ที่เคยสำคัญกำลังถูกทดแทนด้วยอาคารมัสยิดใหม่ที่ก่อสร้างฉาบปูนมั่นคง น่าเสียดายอย่างมากที่สถานที่โบราณเหล่านั้นจะถูกทิ้งไป เหมือนว่าสถานที่แห่งนั้นไม่เหลือร่องรอยความสำคัญเอาเสียเลย เช่น บราเซาะห์แห่งลาโละ ที่บ้านลาโละ ต.ลาโละ อ.รือเสาะ จ.นราธิวาส อายุเกิน 100 ปี หรือมัสยิดหลังเก่าอีกแห่งที่บลูกาฮูลู ต.บาตง อ.รือเสาะ จ.นราธิวาส หรือบราวาะห์บ้านกำปง นากอ ต.จอเบาะ อ.ยี่งอ จ.นราธิวาส อายุ 70-80 ปี และอีกหลายแห่งที่กระจายอยู่ใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ยังรอให้คนเข้าไปดูแล เข้าไปศึกษา 

 

สถานที่จากที่ยกมากล่าวข้างต้นขอให้เป็นอุทาหรณ์ อยากให้เป็นสิ่งหนึ่งที่สามารถพลิกฟื้นกลับมาอีกครั้ง แม้จะไม่เป็นที่ละหมาด ไม่ได้เป็นวังรองรับอาคันตุกะ ประกอบพิธีสำคัญๆ ต่างๆ ดั่งเช่นอดีตแล้ว หากจะเป็นเครื่องหมายหนึ่งที่วัดใจชาวไทยมลายูกันอีกครั้งให้เป็นที่ร่วมจิตร่วมใจ เสียสละน้ำจิตน้ำใจของคนในพื้นที่นั้นๆ ออกมาบูรณะกัน

 

นั่นคือสิ่งที่ปู่ย่าตายายของชาวไทยมลายูในอดีตที่เคยเสียสละกันมาแล้ว โปรดยื่นมือ ยื่น แรง ร่วมแรง ร่วมกาย เพื่อพลิกฟื้นสิ่งดีๆ ที่เคยมีอยู่ รักษาฝีมือ ยืนยันถึงอัตลักษณ์ ของมลายู

 

ยืนยันว่าอารยธรรมของที่นี่เคยเจริญและทรงไว้ด้วยคุณค่า ให้เป็นที่จดจำเป็นประวัติศาสตร์ที่ดี บันทึกไว้แก่ลูกหลานไทยมลายูสืบต่อไป...

                                                                                                                                                                                                                                         สุกรี  มะดากะกุล

                                                                                                                                                             









กทม.ฟื้นฟูเกาะรัตนโกสินทร์ เล็งปรับปรุงภูมิทัศน์3แพร่งให้เกิดความสวยงาม
ข่าวทุจริตฟุตซอล′มติชน′ชิงยอดเยี่ยม รางวัลอิศรา อมันตกุล
พระราชวังฝรั่งเศส ตรวจสอบอย่างละเอียด พบโบราณวัตถุไทยสูญหาย 6 ชิ้น!!
รู้ยัง? ...ล้าง′ห้องเครื่อง′จำเป็นแค่ไหน?
ฮือฮา!! ปรากฏการณ์ “ปลากอง” ปลาปีกแดงนับหมื่น-แสนตัว ผสมพันธุ์-วางไข่
ลูกศิษย์แชร์ภาพ "อ.เฉลิมชัย" งดออกแอคชั่น เข้ากรรมฐาน 7 วัน 7 คืน
กาละแมร์ พัชรศรี: ในวันที่คนไทยขาดที่พึ่ง...
ญี่ปุ่นเตือนอูเบอร์ระงับบริการทดลองในฟุกุโอะกะ
"พญาไม้"เผด็จ ภูรีปฏิภาณ คอลัมนิสต์ดัง เตรียมสละโสดวัย70กับ เจ้าสาวนักธุรกิจเมืองกาญจน์
อึ้งทั้งสนาม! เจ้าหนูอายุ 12 ปี ยิงครึ่งสนามเข้าประตูสุดงาม ภายใน 4 วินาที (ชมคลิป)
ศาลไม่อนุญาตประกัน บิดา-มารดา ท่านผู้หญิงศรีรัศมิ์ คุมตัวส่งเรือนจำ (คลิป)
ด่วน! พบตัว"ปฐมนต์ สารสมบัติ"หรือน้องปิ่น ที่หายตัวไปแล้ว ปลอดภัยดี
ช็อค! งานฟุตบอลประเพณีจุฬาฯ-มธ. เก้าอี้สาธารณะนั่งไม่ได้ เพราะอะไร ไปดู??
คนไทยอพยพมาจากเทือกเขาอัลไต ประวัติศาสตร์ ′ปลอม′ ที่ไม่ยอมจากไป และพิพิธภัณฑ์ไทย ที่ไม่หมุนตามโลก
หลังศาลตัดสินจำคุก1ปี6เดือน พี่สาวท่านผู้หญิงศรีรัศมิ์ เธอร้องไห้ กุมมือสามีแน่น!!! (คลิป)
“อส. กองกำลังหลักของมหาดไทย”
“กำนันผู้ใหญ่บ้านคือ คนสำคัญของท้องที่”
6 เหตุผลดันพฤกษาเป็นผู้นำเบอร์ 1 ทาวน์เฮ้าส์เมืองไทย...
คณะกรรมการหมู่บ้าน (กม.)
สายการบินกาตาร์ แอร์เวย์ส เปิดตัวโปรโมชั่นพิเศษ“A WORLD OF FABULOUS FARES”ลดราคาบัตรโดยสารทุกเส้นทาง