สถาปัตยกรรมโบราณแห่งนรา สิ่งทรงคุณค่าที่ถูกลืม

วันที่ 09 พฤษภาคม พ.ศ. 2555 เวลา 15:26:05 น.


มัสยิดเก่า แห่ง บลูกา ฮูลู ต.บาตง อ.รือเสาะ นราธิวาส



บราเซาะห์ บ้านกำปงนากอ อ.ยี่งอ จ.นราธิวาส



บราเซาะห์เก่า บ้าน ลาโละ ต.ลาโละ อ.รือเสาะ จ.นราธิวาส อายุเกิน100 ปี



วังเก่า รายาลือแฆะห์ กำปงตาโกะ อ.เมือง จ.นราธิวาส


ในยุคสมัยแห่งการเปลี่ยนผ่าน ในความวุ่นวายและความรุนแรงจากเหตุการณ์ไม่สงบ ยังคงปะทุในดินแดน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ อดีตอาณาจักรเก่าในนาม "ปัตตานี" ที่เคยรุ่งเรือง วัฒนธรรม อารยธรรมอิสลามเป็นเอกลักษณ์เฉพาะ งานศิลปะวัฒนธรรมมากมายหลากหลาย โดดเด่นในอดีตกาลก่อนอาจเลือนหายไปในปัจจุบัน

 

1.อาจเป็นเพราะความเจริญในโลกและสังคมสมัยใหม่ 2.เพราะความรุนแรงในพื้นที่ ทำให้โบราณสถาน อาคารสถาปัตยกรรมโบราณถูกหลงลืมไป เพราะไม่มีหน่วยงานไหนเข้าไปดูแล เข้าถึง

 

นายจารึก วิไลแก้ว ผู้อำนวยการสำนักงานศิลปากร 13 สงขลา สรุปปัญหาการบูรณะ และอนุรักษ์โบราณสถาน 5 จังหวัดชายแดนใต้ ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ไม่สงบ โบราณสถานถูกทำลายและถูกทอดทิ้ง บางพื้นที่การอนุรักษ์ไม่สามารถกระทำได้ ทั้งไม่มีผู้รับจ้างและขาดแคลนแรงงาน เนื่องจากเป็นพื้นที่เสี่ยง ช่างฝีมือท้องถิ่นที่มีฝีมือในการอนุรักษ์ไม่กล้าไปทำงานในพื้นที่
           
จากการสำรวจข้อมูลโดยสรุป โบราณสถานในพื้นที่มีทั้งสิ้น 354 แห่ง เป็นโบราณสถานขึ้นทะเบียน 87 แห่ง ไม่ขึ้นทะเบียน 267 แห่ง โบราณสถานที่มีปัญหาในการดูแลรักษา และบูรณะถูกทิ้งร้างอยู่ในพื้นที่อันตราย 72 แห่ง โบราณสถานที่อยู่ในพื้นที่อันตรายรุนแรงจนเจ้าหน้าที่ไม่สามารถปฏิบัติงานได้ทั้งหมด 30 แห่ง (ที่มา มติชนออนไลน์ 25 มีนาคม 2555)

 

สถาปัตยกรรมมลายูในท้องถิ่น เช่น มัสยิด วัด อาคารบ้านเรือน สิ่งปลูกสร้างอื่นๆ ในอดีต แม้เฉพาะคนในพื้นที่เองน้อยคนนักที่ตระหนักถึง เป็นที่มาของหนุ่มสาวรุ่นใหม่กลุ่มหนึ่งมองเห็นความสำคัญ ได้ตั้งกลุ่มเล็กๆ ในเฟซบุ๊กเพื่อมองหาคนจากหลายอาชีพ รวมตัวกันเพื่อเป็นอีกแรงหนึ่งในการบูรณะปรับปรุงสถาปัตยกรรมมลายู พร้อมลงพื้นที่สำรวจมาแล้วหลายแห่ง (ใครสนใจลองเข้าไปเสนอแนะแลกเปลี่ยนความเห็นได้ที่ www.facebook.com/pattani architect....)

 

สถาปัตยกรรมหลายแห่งเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของคนไทยมลายูในอดีตกาลเป็นสิ่งที่บ่งบอกถึงวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ ความเป็นมา จะบอกเรื่องราว เรื่องเล่าต่างๆ ในอดีตของคนในแถบท้องถิ่นดินแดนแห่งมลายูมุสลิม 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้หลายแห่ง กำลังจะถูกหลงลืม ขาดคนดูแล ถูกทิ้งร้างไว้ไปตามกาลเวลาในยุคของการเปลี่ยนแปลง เสมือนว่าคุณค่าของมันได้หมดไปแล้ว หรือหมดความสำคัญไปจากสังคมไปแล้วหรือ?

 

ดังอาคารโบราณหลังหนึ่งที่เคยสำคัญในอดีต เป็นถึงวังของรายาลือแฆะห์ วังในอดีตที่ทรงคุณค่าเป็นถึงเรือนประทับเจ้าเมือง ผู้ดูแลทุกข์สุขของราษฎรในสมัยนั้น ในสมัยที่เป็น 1 ใน 7 หัวเมืองของมณฑลปัตตานี หรือรัฐปัตตานีในอดีต (ตรงกับสมัย ร.4) วังดังกล่าวดูแลหัวเมืองระแงะ อันครอบคลุม จ.นราธิวาสทั้งหมด กลับถูกทิ้งร้างไว้

 

วังลือแฆะห์ในปัจจุบันที่ใครๆ ได้เห็นจะต้องตกใจกับสภาพของอาคารโบราณ ฉงน และเศร้าใจ คงเป็นคำถามที่คาใจใครหลายๆ คนที่ได้พบเห็นอาคารที่ทรงคุณค่า ที่ถูก สร้างไว้โดยช่างฝีมือ เป็นงานช่างอันเป็นงานศิลปะที่เปี่ยมไปด้วยความสวยงาม ความประณีต การแกะลายและทรวดทรงที่ปัจจุบันหาได้ยากมาก

 

เหตุใด ถึงถูกทิ้งไว้อย่างทรุดโทรม ไม่เคยมีใครคิดบูรณะมาเป็นเวลานานเท่าใด ทำไม ไม่มีหน่วยงานไหนเข้ามาดูแล ถึงแม้ตกเป็นสมบัติของทายาทรุ่นหลังๆ ของตระกูลรายา แต่สมบัติทางวัฒนธรรม มรดกทางวัฒนธรรม ที่ควรคงไว้ให้คงอยู่แก่ลูกหลานไทยมลายูในปัจจุบัน ไม่สำคัญไปกว่าหรือ?

 

มันเป็นสมบัติทางวัฒนธรรมที่ควรเป็นของลูกหลานไทยมลายูทุกๆ คนไม่ใช่หรือ เป็นสิ่งที่ทุกคนควรรักษาไว้เปรียบเสมือนอัตลักษณ์หนึ่งที่บ่งบอกวิถีชีวิตความเป็นอยู่ได้เป็นอย่างดี ถ้าหากคนไทยมลายูในท้องถิ่นไม่หวงแหน ไม่ดูแล ปล่อยไว้ให้ทรุดโทรมไปตามกาลเวลา เสมือนว่ามันได้หมดคุณค่าไปแล้ว เป็นสิ่งที่ทุกคนลืมไปแล้ว ก็เท่ากับว่าชาวไทยมลายู ลืมอัตลักษณ์ของตัวเอง ถ้าคุณไม่ดูแลเองแล้ว จะให้ใครที่ไหนมาดูแล เพราะไม่มีใครเข้าใจอัตลักษณ์มลายูได้ดีไปกว่าคนมลายูเอง

 

คงเป็นเรื่องที่น่าเสียดายที่จะปล่อยให้มรดกทางวัฒนธรรมอันล้ำค่าในอดีตให้เลือนหายไป ในปัจจุบันบ้านเรือนที่สร้างไว้ใหม่ๆ ในปัจจุบันเป็นบ้านฉาบปูน เป็นบ้านสมัยใหม่ ในแบบปัจจุบัน บ้านแบบเก่าทรงมลายูดั้งเดิมที่เป็นลักษณะเฉพาะตัว โดยเฉพาะทรง หลังคาอันโดดเด่น เป็นบ้านที่ประกอบด้วยศิลปะหลายแบบ ผสมผสานกันทั้งแบบยุโรป แบบจีน และแบบมลายูเองที่มองดูรวมๆ แล้ว เรียกว่าทรงมลายูนั้นถูกรื้อทิ้ง บางแห่งยังคงรักษาไว้ได้ แต่ส่วนมากในปัจจุบันถูกรื้อทิ้งไปแล้วสร้างใหม่ โดยไม่คงไว้ของเก่าแก่

 

บ้านเรือนในแบบมลายูกำลังจะเลือนหายไป อาคารโบราณนอกจากวัง หรือบ้านเก่า ของคนมีชั้น ฐานะ บ้านใหญ่ๆ สมัยก่อนแล้ว ยังมีอาคารโบราณหลายแห่งที่กระจายอยู่ตามพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ บางแห่งเป็นศูนย์รวมของท้องถิ่นเป็นที่ปฏิบัติศาสนพิธี ที่ละหมาด ที่ประชุม อาคารโบราณเรือนไม้ที่ถูกสร้างด้วยช่างในอดีต ด้วยฝีมืออันวิจิตร หลักการเข้าไม้โดยไม่ใช้ตะปู แนวโครงสร้างหลังคาปั้นหยาอันโดดเด่นนั้น ในปัจจุบันแทบจะหาช่างฝีมือที่สานต่อแบบแต่ก่อนนั้นแทบไม่มี สุดจะหายากเต็มที  อาคารโบราณเป็นสถานที่ที่เคยสำคัญในชุมชนคนมลายู กลับถูกทิ้งร้าง

 

บางแห่งเป็นที่อาศัยของค้างคาว บางแห่งกำลังถูกปลวกกัดกิน สถานที่ที่เคยสำคัญกำลังถูกทดแทนด้วยอาคารมัสยิดใหม่ที่ก่อสร้างฉาบปูนมั่นคง น่าเสียดายอย่างมากที่สถานที่โบราณเหล่านั้นจะถูกทิ้งไป เหมือนว่าสถานที่แห่งนั้นไม่เหลือร่องรอยความสำคัญเอาเสียเลย เช่น บราเซาะห์แห่งลาโละ ที่บ้านลาโละ ต.ลาโละ อ.รือเสาะ จ.นราธิวาส อายุเกิน 100 ปี หรือมัสยิดหลังเก่าอีกแห่งที่บลูกาฮูลู ต.บาตง อ.รือเสาะ จ.นราธิวาส หรือบราวาะห์บ้านกำปง นากอ ต.จอเบาะ อ.ยี่งอ จ.นราธิวาส อายุ 70-80 ปี และอีกหลายแห่งที่กระจายอยู่ใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ยังรอให้คนเข้าไปดูแล เข้าไปศึกษา 

 

สถานที่จากที่ยกมากล่าวข้างต้นขอให้เป็นอุทาหรณ์ อยากให้เป็นสิ่งหนึ่งที่สามารถพลิกฟื้นกลับมาอีกครั้ง แม้จะไม่เป็นที่ละหมาด ไม่ได้เป็นวังรองรับอาคันตุกะ ประกอบพิธีสำคัญๆ ต่างๆ ดั่งเช่นอดีตแล้ว หากจะเป็นเครื่องหมายหนึ่งที่วัดใจชาวไทยมลายูกันอีกครั้งให้เป็นที่ร่วมจิตร่วมใจ เสียสละน้ำจิตน้ำใจของคนในพื้นที่นั้นๆ ออกมาบูรณะกัน

 

นั่นคือสิ่งที่ปู่ย่าตายายของชาวไทยมลายูในอดีตที่เคยเสียสละกันมาแล้ว โปรดยื่นมือ ยื่น แรง ร่วมแรง ร่วมกาย เพื่อพลิกฟื้นสิ่งดีๆ ที่เคยมีอยู่ รักษาฝีมือ ยืนยันถึงอัตลักษณ์ ของมลายู

 

ยืนยันว่าอารยธรรมของที่นี่เคยเจริญและทรงไว้ด้วยคุณค่า ให้เป็นที่จดจำเป็นประวัติศาสตร์ที่ดี บันทึกไว้แก่ลูกหลานไทยมลายูสืบต่อไป...

                                                                                                                                                                                                                                         สุกรี  มะดากะกุล

                                                                                                                                                             








"ต่อหัวเสือดุ" ไล่ต่อยนักท่องเที่ยวอุทยานไทรงาม ดับเพลิงเร่งปราบวุ่น
เคทีซีออกหุ้นกู้ชุดใหม่ อายุ 2 ปี 11 เดือน 30 วัน จ่ายดอกเบี้ยเฉลี่ย 4.24% ต่อปี จ่ายดบ.ทุก 3 เดือน
อึ้ง ผู้สื่อข่าวมืออาชีพ ถึงกับ"ร้องไห้-เดินหนีกล้อง" สลดรายงานข่าวอิสราเอลถล่มกาซ่า (ชมคลิป)
อึ้ง เผยกบฎยูเครนมอบร่างเหยื่อแอร์มาเลย์ไม่ครบ หายกว่า 80 ศพ-ซีไอเอชี้"รัสเซียไม่ได้สอยเครื่อง"
ตะลึง แฉจะจะ กบฎยูเครนแสบ"ขโมยแหวนทอง"ขณะเก็บศพเหยื่อผู้โดยสาร ผู้คนรุมด่ายับ (ชมคลิป)
หุ้นไทยเปิดตลาดเช้านี้บวก 10 จุด
บันทึกการทูตญี่ปุ่นผู้เห็นเหตุการณ์ปฏิวัติ ๒๔๗๕ การปฏิวัติและการเปลี่ยนแปลงในประเทศสยาม
คสช.แถลงรายละเอียดรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราว 10 โมงเช้าวันนี้
ทองในปท.เช้านี้ขยับขึ้น50บาท ทองรูปพรรณขายออกบาทละ 20,150
อยากรู้ไหม? หน้าตารัฐธรรมนูญฉบับถาวร จะเป็นยังไง ต้องอ่าน...
เธอคือใครกัน? "พัชรี" คนที่ ปปง.ให้แจงที่มาทรัพย์สิน 780 ล้าน เผย"บิ๊กสรรพากร"รู้จักดี !!
ฟังเต็มๆ! "วีระ"เปิดใจเล่าเบื้องหลังปมแลกปล่อยตัว โอด"รับไม่ได้กับสิ่งที่คนไทยด้วยกันทำกับผม" (คลิป)
สยอง! กระบะพุ่งข้ามเลนประสานงานกระบะ ดับคาที่ 4 ศพ สาหัสอีก 3 ราย
คลิปทหารจัดหนัก ต่อว่าตร.จนหน้าเจื่อน หลังจับไม้เถื่อน อาวุธปืน "ถามตรงๆ เค้าดูแลท่านเดือนเท่าไหร่"
คสช.สั่งศธ.แก้ปัญหาเด็กเรียนกวดวิชา
10 อันดับรถยนต์น่าใช้ราคาถูกที่สุด โดยเช็คราคา.คอม
"เจ็บ-ป่วย" เรื่องจิ๊บๆ ซื้อประกันสุขภาพ ออนไลน์ ง่ายเพียงตอบคำถาม 5 ข้อ ก็จบแล้ว!!
Townhouse/ Townhome/ Homeoffice ในเมืองไทยต่างกันอย่างไร? โดยเช็คราคา.คอม
10 เรื่องต้องรู้ ก่อนซื้อทองคำ โดยเช็คราคา.คอม
เปิดสุดยอดผลงานชนะเลิศในกิจกรรม “โอกาสสร้างได้ ไม่ต้องรอจับฉลาก” ไม่ดูไม่ได้จริงๆ