สุจิตต์ วงษ์เทศ : ไทยโอ้อวดเรื่องข้าว แต่ไม่มีมิวเซียมข้าวและชาวนา

วันที่ 28 สิงหาคม พ.ศ. 2555 เวลา 12:40:05 น.







มติชนรายวัน 28 ส.ค. 2555 คอลัมน์ สยามประเทศไทยโดย สุจิตต์ วงษ์เทศ



คนกลุ่มแรกของโลกที่รู้จักเอาข้าวป่ามากินเป็นอาหารเมื่อ 16,000 ปีมาแล้ว มีรายงานว่าอยู่บริเวณลุ่มน้ำแยงซีเกียง ทางตอนใต้ของจีน

 

 

เพราะนักโบราณคดีพบหลักฐานจากร่องรอยเมล็ดข้าวไหม้และเศษใบของต้นข้าวป่าติดอยู่กับภาชนะหุงอาหาร

 

(จากเรื่องเมล็ดข้าว ของ กมลกานต์ โกศลกาญจน์ ในนิตยสารคิด (แจกฟรี) ของ TCDC ฉบับสิงหาคม 2555 หน้า 11)

 

หลายสิบปีก่อนนี้ ไทยเคยได้รับการกล่าวขวัญว่าเป็นแหล่งข้าวเก่าสุดในโลกราว 7,500 ปีมาแล้ว นักโบราณคดีอเมริกันขุดพบเมล็ดข้าวดึกดำบรรพ์ที่ จ.แม่ฮ่องสอน

 

 

แต่เป็นที่รู้กันในหมู่นักประวัติศาสตร์โบราณคดี (ที่ไม่ใช่กระแสหลัก) ว่าจะเอาเป็นแน่นอนอะไรไม่ได้ (เหมือนกรณีวัฒนธรรมบ้านเชียงที่กำหนดอายุไว้สูงมาก แต่แล้วต้องลดอายุลงเรื่อยๆ) เพราะต้องค้นคว้าศึกษาวิจัยอีกมากและอีกนาน แล้วอาจพบข้าวแหล่งอื่นมีอายุเก่ากว่าที่แม่ฮ่องสอนอีกก็ได้ ดังกรณีรายงานข่าวล่าสุดว่าพบที่ลุ่มน้ำแยงซีเกียง ซึ่งข่าวไม่ได้บอกว่าเมืองอะไร? อยู่มณฑลไหน?

 

 

ถึงกระนั้นบริเวณลุ่มน้ำแยงซีเกียงย่อมเป็นที่รู้กันว่าไม่ใช่หลักแหล่งของฮั่น (จีนดั้งเดิม) หากเป็นดินแดนคนพื้นเมืองในกลุ่มวัฒนธรรมอุษาคเนย์ นักวิชาการจีนอธิบายว่าคนกลุ่มนี้เรียกพวกเย่ว์ เป็นบรรพชนของคนตระกูลไทย-ลาว, มอญ-เขมร นี่แหละ ล้วนกินข้าวเหนียว (ก่อนข้าวเจ้า) เป็นอาหารหลักเหมือนกันหมด แล้วเอาข้าวเหนียวทำขนมเข่งกับบ๊ะจ่างไหว้เจ้าไหว้ผี (เจ๊กจีน) สืบจนปัจจุบัน

 

 

ข้าว (พจนานุกรมฉบับมติชนบอกว่า) คือพืชล้มลุกจำพวกหญ้า เนื้อเมล็ดเป็นแป้ง มีหลายชนิด ใช้เป็นอาหารหลัก ในการพูดบางทีใช้โดยปริยายหมายถึงอาหาร เช่น หิวข้าว หมายถึงหิวอาหาร เป็นต้น

 

คำว่า ข้าว กลายมาจากคำเดิมว่า เข้า หมายถึง ขวบปี เช่น อายุ 19 เข้า หมายถึงอายุ 19 ปี

 

ครูบาอาจารย์ผู้หลักผู้ใหญ่อธิบายว่ายุคดั้งเดิมเรียกข้าวว่า เข้า แปลว่าขวบปี เพราะทำนาพึ่งพาธรรมชาติ หรือเรียกทำนาทางฟ้า ปีละครั้ง กว่าจะได้ข้าวไว้กินต้องรอปีหนึ่ง จึงเรียกอาหารที่กินเป็นหลักในชีวิตประจำวันว่า เข้านานไปก็ออกเสียงยาวกลายเป็น ข้าว

 

 

ประเพณีพิธีกรรมในรอบปีที่เรียกประเพณี 12 เดือน ล้วนเกี่ยวข้องกับการทำนาปลูกข้าว จนพระเจ้าแผ่นดินต้องทรงยกเป็นพระราชพิธีของราชอาณาจักร มีหลักฐานในกฎมณเฑียรบาลและในวรรณคดีหลายเล่ม เช่น ทวาทศมาส

 

ไม่น่าเชื่อ ที่ไทยไม่มีมิวเซียมข้าวปลาอาหารและชาวนา จัดแสดงเล่าเรื่องข้าวป่าถึงข้าวปลูก และประเพณีพิธีกรรมของชาวนาชาวไร่ (ที่ปลูกข้าวไร่ หรือเข่าไฮ่, เฮ็ดไฮ่)

 

ไทยจึงไม่รู้ว่าในประวัติศาสตร์ล้วนกินข้าวเหนียวมาก่อนเหมือนกันทั้งประเทศ ตั้งแต่เหนือ, อีสาน, กลาง, ใต้ แล้วเปลี่ยนเป็นข้าวเจ้าทีหลัง

 

ทุกวันนี้ ไทยจึงไม่รู้ว่าข้าวหอมมะลิมาจากไหน? แล้วทำไมปลูกที่ทุ่งกุลาร้องไห้จึงมีกลิ่นหอมกว่าที่อื่น แล้วได้ราคาดีกว่าที่อื่น?

 

 

ความเป็นไทยมักไม่ยอมรับรู้รากเหง้าที่แท้ เพราะชอบแต่สิ่งปลอมๆ เปลือกๆ แปลกๆ เอาไว้แหกปากตะโกนอวดให้น่าอาย ...ว่านี่แหละ ความเป็นไทย




ปัจจัยที่ทำให้ "หม่อมอุ๋ย" สะดุด โดย ทวี มีเงิน
"โรงหนังสแตนอโลน"ความรุ่งเรืองที่ถูกลืม...จาก 700 เหลือแค่ 5 โรง
Pixels หนังวิดีโอเกมน่ารัก เด็กดูได้ ผู้ใหญ่ดูดี
ผบ.ตร.ไม่อนุญาต"ธรรมกาย"จัดกิจกรรมแยกราชประสงค์
ฮือฮา พี่จีนนับร้อยหน้ามืด-แตกตื่น แห่เก็บ"ทองคำ"ทั่วท้องถนน ก่อน"เงิบ"(ชมภาพ)
"เก่ง การุณ-สุรชาติ" พร้อม "มาดามแป้ง" เข้าเยี่ยม "วิโรจน์ นวลแข" คดีกรุงไทย
แฟนแห่สมัครแข่งสอยคิวสิงห์ ชาลเลนจ์ บาย แจ๊ค สระบุรี คับคั่ง จนต้องเพิ่มรอบ
หมอเอวาปรากฏตัวครั้งแรกหลังถูกเฮียมูพักงาน ควงเพื่อนชายน้องหมาพักผ่อน
คลายวิตก! ตลาดหุ้นจีนส่อฟื้น ปรับบวกต่อเนื่อง นักลงทุนกลับมาเชื่อมั่นตลาดสหรัฐ
เผยโฉม ไมเคิล ฟาสเบนเดอร์ กับชุดมือสังหาร ในหนังใหม่ Assassin′s Creed
การ์ดที่ส่งไปไม่ถึงมือแม่..."พยาบาล"เล่าเหตุสลด กระบะนร.ชนต้นไม้เทกระจาดตาย8ศพ
"ตู่ นันทิดา" อดีตภรรยา เข้าเยี่ยม "เอ๋ ชนม์สวัสดิ์" ที่เรือนจำ แจงไม่มีอภิสิทธิ์
อะไรนะ?"อธิการบดี พระจอมเกล้าฯลาดกระบัง" ปลอมตัวเป็น "พี่เนียน"รับน้อง
พยานแฉยิบเส้นทางหนี หนุ่มหิ้วเป้ หลังบึ้มเผ่นไปสนามบิน จยย.ส่งเกสต์เฮ้าส์ก่อน!
ชาวเน็ตแห่ชื่นชม "เจ้าตูบใจสิงห์" เสี่ยงตายนั่งเตือนภัยระเบิด 5 ลูก
เวสต์เกต ย่านใหม่ ไลฟ์สไตล์ใหม่ ชีวิตใหม่ ที่ใหญ่กว่าเดิม
เอไอเอส เอาใจลูกค้าเติมเงินผ่าน eService อัดโบนัสโทรฟรีสูงถึง 15%
เวสต์เกต ย่านใหม่ ไลฟ์สไตล์ใหม่ ชีวิตใหม่ ที่ใหญ่กว่าเดิม
เอไอเอส เอาใจลูกค้าเติมเงินผ่าน eService อัดโบนัสโทรฟรีสูงถึง 15%