เปิดใจ "พนิตา กำภู ณ อยุธยา" ลุยลดหนี้ครู-องค์การค้าฯ ภารกิจ...ท้าทายใน1ปี

วันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2555 เวลา 18:36:13 น.




มติชน 24 ก.ย. 2555 สัมภาษณ์พิเศษ โดย สุพัด ทีปะลา teepala@hotmail.com




"ประตูห้องของปลัด ศธ.เปิดต้อนรับเสมอสำหรับทุกคน ไม่ว่าจะเป็นพนักงาน เจ้าหน้าที่ระดับไหนเข้ามาได้หมด อยากให้ทุกคนสบายใจได้ว่า 1 ปีกว่าที่จะทำงานด้วยกันพร้อมที่จะเป็นเพื่อน เป็นพี่ของทุกๆ คน"

หลังที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติแต่งตั้ง "นางพนิตา กำภู ณ อยุธยา" ที่ปรึกษาสำนักนายกรัฐมนตรี และอดีตปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) ให้ข้ามห้วยมารับตำแหน่งปลัดกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) คนใหม่ แทน "น.ส.ศศิธารา พิชัยชาญณรงค์" ที่ถูกโยกย้ายไปเป็นเลขาธิการสภาการศึกษาแทน นายเอนก เพิ่มวงศ์เสนีย์

การเข้ามารับตำแหน่งใหม่ในวังจันทรเกษม ของ "นางพนิตา" ถูกจับตามองจากข้าราชการ และคนในแวดวงการศึกษาเป็นอย่างมาก ว่าจะทำงานด้านการศึกษาได้หรือไม่ เนื่องจากเป็นคนนอกกระทรวง ไม่มีประสบการณ์หรือเคยทำงานด้านการศึกษามาก่อนเลย

ในโอกาสนี้ "มติชน" ได้สัมภาษณ์พิเศษว่าที่ปลัด ศธ.คนใหม่ ถึงแนวคิดและทิศทางการทำงาน ในบทบาทหน้าที่ใหม่ที่ท้าทายมากขึ้นกว่าเดิม

@ เริ่มศึกษางานในศธ.แล้วหรือยัง?

"ตอนนี้มีคนมาให้ข้อมูลงานของ ศธ.หลายคนแล้ว แต่สิ่งที่ศึกษาได้เฉพาะข้อมูลพื้นฐานทั่วๆ ไปในอินเตอร์เน็ตของ ศธ. แต่ยังไม่เห็นโครงสร้างทั้งหมดของ ศธ. จะให้ดูเฉพาะข้อมูลของสำนักงานปลัด ศธ.เพียงอย่างเดียวไม่ได้ เพราะแม้ว่าแต่ละ 5 องค์กรหลักของ ศธ.จะแยกเป็นอิสระต่อกันก็จริง แต่สามารถทำงานเชื่อมกันได้ และ ศธ.ควรจะดูในภาพรวมทั้งหมด เช่น การที่สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษาออกนโยบายยุทธศาสตร์การศึกษาออกมาก็ต้องเอามาดูว่าส่วนไหนจะรับในเรื่องใดได้ และต้องเชื่อมกันให้ได้ ที่ผ่านมาเคยประสานงานกับ ศธ.สมัยอยู่ พม.แต่มักจะไม่ค่อยสำเร็จ อย่างเคยเชิญปลัด ศธ.ไปประชุมกับ พม.ก็จะมีผู้แทนมาร่วมแทน และผู้แทนก็จะบอกว่าเรื่องนี้เป็นของอีกแท่งหนึ่งนะ สรุปว่าเวลาจะเชิญ ศธ.มาต้องเชิญมาทุกองค์กรหลัก เพราะ สป.ก็ไม่รับจะประสานภายในให้เนื่องจากสั่งการกันได้ แต่จริงๆ แล้วคนใน ศธ.ควรต้องดึงงานและมองในภาพรวมให้ได้เพราะเวลาที่ชาวบ้านถามเรื่องเกี่ยวกับ ศธ.คงไม่เจาะไปถามแต่ละองค์กรหลัก แต่หากเป็นเรื่องเกี่ยวกับกระทรวงคนก็จะตีความว่าปลัด ศธ.ต้องตอบได้ทุกเรื่องนะ อันนี้มองในฐานะจากคนนอกเข้ามาและก็เห็นปัญหาที่เกิดจากการประสานงานกับกระทรวงนี้อยู่ ฉะนั้น เมื่อมาเป็นปลัด ศธ.จะต้องมาดูการประสานงานเพื่อให้ทุกอย่างไปด้วยกันอย่างเบ็ดเสร็จ ไม่ใช่ ศธ.ตัดช่วงว่าเมื่อคนอายุ 18 ปี และจบชั้น ม.6 จะไม่เกี่ยวกับ ศธ.เพราะเมื่อเด็กเหล่านี้เข้าไปเรียนในระดับอุดมศึกษาหรือสายอาชีวศึกษาก็ยังอยู่ในความรับผิดชอบของ ศธ.อยู่ ซึ่งการสร้างคนนั้นต้องทำต่อเนื่อง เช่น ในระดับมัธยมศึกษาจะเห็นแววว่าเด็กคนไหนควรจะเรียนต่อสายอาชีพ หรือสายสามัญ จะได้เตรียมเด็กตั้งแต่แรก แต่ถ้าหากต่างคนต่างดูเฉพาะเด็กของตนเองนั้นคงไม่ได้เพราะการเตรียมพร้อมของเด็กต้องทำตั้งแต่เล็กๆ

@ คิดว่าจะเข้ามาผลักดันงานในหน่วยงานที่ปลัด ศธ.กำกับดูแลอย่างไร?

"ในส่วนของโรงเรียนเอกชนจะต้องปรับใหม่เพราะตอนนี้รัฐอุดหนุนงบประมาณให้อยู่ 70% แต่ก็ยังมีการเก็บค่าเล่าเรียนที่แพงอยู่ เพราะโรงเรียนไม่ได้เก็บค่าเล่าเรียน 30% ฉะนั้น เมื่อยังเก็บค่าเล่าเรียนที่เยอะจะต้องไปดูว่าจะยกระดับการเรียนการสอนให้มีหลักสูตรการเรียนการสอนที่เท่าเทียมกับโรงเรียนที่มีชื่อเสียงของรัฐบาลได้อย่างไร โดยไม่ได้คาดหวังว่าโรงเรียนเอกชนจะต้องลดค่าเล่าเรียนลงมา แต่จะเป็นทางเลือกที่ว่าเป็นโรงเรียนที่ดีที่เด็กจะมีคุณภาพไปสอบแข่งขันในระดับอื่นๆ ได้เทียบเท่ากับโรงเรียนอื่นๆ ที่มีชื่อเสียงได้ ส่วนงานของสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (กศน.) มองในเรื่องการศึกษาตลอดชีวิต ซึ่งไม่เฉพาะเด็กด้อยโอกาสที่ไม่สามารถเข้าเรียนในโรงเรียนปกติดได้เท่านั้น แต่คนที่ไม่มีโอกาสเรียนตอนเด็กแต่พอโตขึ้นมามีงานทำเขาสามารถหาเวลาที่จะไปเรียนได้ กศน.ก็อาจจะหาหลักสูตรเข้าไปสอนเสริมด้วยการทำเป็นโปรแกรมสำเร็จรูปลงในคอมพิวเตอร์ของศูนย์การศึกษา กศน.ทั่วประเทศว่า เด็กสามารถเข้าไปรับการติวด้วยตนเองโดยผ่านโปรแกรมดังกล่าว และอาจจะมีการพัฒนาด้วยการเก็บข้อมูลก่อนการสอบเพื่อเปรียบเทียบว่ามีพัฒนาการที่ดีขึ้นหรือไม่

"นอกจากนี้ น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ได้มอบนโยบายให้มาช่วยผลักดันในเรื่องของผลิตภัณฑ์หนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ (โอท็อป) ภูมิปัญญาท้องถิ่นว่าจะสามารถให้ ศธ.เข้ามาดูในส่วนนี้ได้อย่างไร ฉะนั้น ตรงนี้อาจจะนำหลักสูตรของโรงเรียนเอกชนในส่วนงานช่าง งานประดิษฐ์ให้เด็กได้รู้จักผลิตสิ่งที่สอดคล้องกับพื้นที่ เด็กจะได้คะแนนและมีรายได้เสริมจากการผลิตสินค้าโอท็อป ส่วน กศน.อยากให้กลุ่มผู้ใหญ่ที่เรียนอยู่เข้าไปผลิตสินค้าที่เป็นของชุมชน โดยจะต้องประสานกับกระทรวงอุตสาหกรรมเพื่อให้ส่งผู้เชี่ยวชาญมาสอนการพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ให้มีความเป็นนานาชาติและจะสามารถขายได้"

@ ในฐานะที่กำกับดูแลสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมสวัสดิการและสวัสดิภาพครูและบุคลากรทางการศึกษา (สกสค.) มีนโยบายดูแลข้าราชการครูอย่างไรบ้าง?

"ตอนนี้ครูจะมีปัญหาเรื่องหนี้สินและสุขภาพ ทำให้การเรียนการสอนตกลงเพราะครูต้องไปพะวงเกี่ยวกับเรื่องส่วนตัว ซึ่งในส่วนของสุขภาพอาจจะประสานกับทางโรงพยาบาลของรัฐเพื่อจัดรถเคลื่อนที่ออกไปบริการตรวจสุขภาพให้ เพื่อที่ครูจะได้ไม่ต้องเดินทางมาที่โรงพยาบาลเอง จะได้ไม่เสียค่าเดินทางและไม่เสียเวลาสอน ส่วนเรื่องหนี้สินครูที่ต้องดูแลเพราะเป็นปัญหาใหญ่มากเนื่องจากครูมีหนี้สินเยอะมาก ดังนั้น จะนำเรื่องของโอท็อปมาเชื่อมและช่วย อย่างสมัยอยู่ที่ พม.ก็ได้เข้าไปแก้หนี้สินให้กับข้าราชการ พม.ด้วยการจัดสรรที่ดินในนิคมอุตสาหกรรมสร้างตนเองให้ข้าราชการที่มีหนี้สินไปเช่าทำการเกษตร แต่ว่าในส่วนของครูนั้นอาจจะมีกองทุนของโรงเรียนของครูที่มีหนี้สินแล้วให้ครูมารวมกลุ่มกันเพื่อทำอาชีพเสริมด้านการเกษตรในโรงเรียน

"ส่วนการปล่อยกู้ให้กับครูไม่อยากให้ปล่อยกู้เป็นรายบุคคล น่าจะปล่อยกู้เป็นกลุ่มเพื่อนำไปลงทุนประกอบอาชีพในโรงเรียนโดยให้นักเรียนเข้ามามีส่วนร่วม เช่น ปลูกผักปลอดสารพิษ เพาะเห็ด และโรงเรียนก็จัดจำหน่ายเป็นรายได้ โดยให้นักเรียนเข้ามามีส่วนร่วมด้วย ซึ่งโรงเรียนต่างๆ ทั่วประเทศจะมีพื้นที่อยู่แล้ว ทั้งนี้ส่วนตัวเห็นว่าการปล่อยกู้ให้ครูในวงเงินที่สูงหลายล้านบาทนั้นอาจไม่ได้ก่อให้เกิดรายได้ เห็นว่ามีสิทธิจะกู้ก็กู้ทำให้เกิดความฟุ้งเฟ้อได้ จึงทำให้เงินที่กู้ไปตลอดชีวิตจะใช้หนี้หมดหรือไม่ ดิฉันเห็นมามากชีวิตข้าราชการบางคนตอนเกษียณอายุราชการมาบอกว่าไม่เคยมีเงินก้อนเลยมีแต่หนี้เป็นก้อน แล้วภาระต่างๆ ของการกู้ก็อาจไปตกอยู่กับผู้ค้ำประกันหากหนีหนี้ หรือเสียชีวิตแล้วไม่ได้ทำประกันชีวิตไว้

"อย่างไรก็ตาม ส่วนตัวเห็นว่า แม้สำนักงาน สกสค.อาจจะมองว่าประสบความสำเร็จที่มีโครงการปล่อยกู้ให้ครูได้จำนวนมาก แต่หากมองกลับกันถือว่าเป็นความล้มเหลวของครูและอาชีพครู หากครูต้องมีหนี้เป็นจำนวนมากแล้วจะมีจิตใจมาสอนหนังสือหรือไม่ เพราะวันทั้งวันก็ไม่อยากไปโรงเรียนหากไปเป็นหนี้นอกระบบเพราะกลัวเจ้าหนี้มาทวง หรือถ้ามีหนี้บัตรเครดิตเดือนหนึ่งอาจจะชักหน้าไม่ถึงหลังเพราะต้องเสียดอกเบี้ยสูง ดิฉันรู้สึกเห็นใจเพื่อนครูเพราะยิ่งเปิดโอกาสให้เป็นหนี้เท่าไร พวกเขาก็ยิ่งเป็นหนี้มากเท่านั้น ดังนั้น ต่อไปบทบาทของ สกสค.ควรต้องปรับจากการเน้นการทำสวัสดิการปล่อยกู้ให้ครู มาเป็นด้านการส่งเสริมอาชีพให้ครูแทน"

@ ปัญหาของเด็กและเยาวชน เช่น เด็กหนีเรียน ติดเกม มีแนวทางแก้ปัญหาอย่างไร?

"ปัญหาของเด็กอย่างแรกเลย คือ ขาดความอบอุ่น ไม่มีที่พึ่ง ไม่มีที่ปรึกษา หากครูดุเกินไปเด็กก็ไม่กล้าเข้าไปพูดคุย แม้จะเชื่อครู ฉะนั้น ต้องให้ครูลดบทบาทจากครู มาเป็นพ่อแม่ทดแทน เด็กจะได้กล้ามาปรึกษาและจะได้เข้าไปแก้ปัญหาที่เด็กมีได้ นอกจากนี้ ควรให้ความรู้ครูในเรื่องสิ่งที่เด็กเป็นปัญหาอยู่ เช่น เด็กติดเกม ติดการพนันบอล เพราะใช้เวลาว่างไม่เป็น ถ้าหากได้ทำอาชีพให้ครูและเด็กก็จะช่วยลดปัญหาได้ รวมทั้งยังทำให้ความใกล้ชิดระหว่างครูกับเด็กมีมากขึ้นนอกห้องเรียน ทั้งนี้ ปัญหาเด็กท้องก่อนวัยอันควรถือเป็นเรื่องใหญ่อีกเรื่องหนึ่งเพราะเขายังไม่พร้อมที่จะเป็นแม่ พอท้องแล้วไม่ได้ทำแท้งเด็กที่คลอดออกมาก็จะมีการเรียนรู้ช้า ซึ่งจะเกิดกับแม่ที่มีอายุต่ำกว่า 20 ลงมา ฉะนั้น เมื่อเด็กท้องตั้งแต่เล็กๆ ประชากรที่ออกมาก็ย่อมจะไม่มีคุณภาพ ส่วนเรื่องของยาเสพติดที่ผ่านมาเคยพบกระทั่งว่ามีการค้าขายกันในโรงเรียนและเด็กได้กลายเป็นผู้ค้าหรือผู้ส่งยา จะต้องมีการประสานกับสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) และสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) เพื่อร่วมแก้ปัญหาของเด็กและเยาวชน

@ หนี้สินขององค์การค้าของ สกสค.ประมาณ 3,000 กว่าล้านบาทจะแก้ปัญหาได้ไหม?

"คงต้องไปดูทรัพย์สินขององค์การค้าฯ ตลอดจนโครงการกิจกรรม การบริหารงาน บุคลากรที่มีอยู่เกินไหม และหากเกินอาจจะต้องหมุนไปช่วยงานด้านอื่นๆ ซึ่งการทำงานของพนักงานต้องนำตัวงานมาเป็นตัวจับ และต้องดูว่าการทำงานของแต่ละคนมากไปหรือน้อยไป สมมุติว่าพนักงานที่มีอยู่ 1,000 กว่าคนหากทำงานน้อยเกินไปก็ควรต้องเพิ่มงานให้เพราะการจ้างพนักงานถือเป็นค่าใช้จ่ายและต้นทุนขององค์การค้า นอกจากนี้ ต้องดูจิตใจของพนักงานด้วยว่าพร้อมที่จะทำงาน พร้อมที่จะทุ่มเทไหม และมีความซื่อสัตย์ต่อหน่วยงานหรือไม่ ซึ่งจะต้องสร้างคนให้ครบวงจร หากเรารู้ว่ามีคนเกินงานก็อาจจะปรับไปทำงานที่อื่นแต่ไม่ได้ไล่ออกนะยังอยู่ทีเดิม ทั้งหมดนี้จะขอไปดูรายละเอียดอีกครั้งหนึ่งหลังเข้ารับตำแหน่ง ส่วนทรัพย์สินที่มีอยู่ก็ต้องไปดูว่าส่วนไหนที่สามารถนำไปถ่ายเทขายทอดตลาดเพื่อนำมาแก้ปัญหาการขาดทุนได้อย่างไร ส่วนการแข่งขันทางธุรกิจขององค์การค้าฯ ก็ต้องปรับให้แข่งขันกันคนอื่นได้ เช่น ร้านศึกษาภัณฑ์พาณิชย์ก็ต้องปรับปรุงเพื่อให้คนเห็นแล้วอยากเข้ามาซื้อของ"

@ การที่ถูกมองว่าเป็นคนนอกที่เข้ามาเป็นปลัด ศธ.ตรงนี้จะเป็นแรงขับเคลื่อนให้พิสูจน์ผลงานหรือไม่?

"ก่อนหน้านี้มีข่าวว่าไปอยู่หลายกระทรวงมากก็คิดว่าพร้อมจะทำงานทุกที่ แต่ไม่ทราบมาก่อนว่าจะต้องมาอยู่ ศธ.แต่พอแน่นอนแล้วก็เริ่มศึกษางานด้านการศึกษา ส่วนแรงขับเคลื่อนนั้นจะบอกว่าจริงๆ แรงขับเคลื่อนอยู่ที่ตัวเองมากกว่าเพราะดิฉันจะเป็นคนที่มีความกระตือรือร้น ไม่ชอบอยู่นิ่ง ซึ่งสามีหรือคนใกล้ตัวก็จะทราบ ฉะนั้น จะชอบคิดอะไรที่ใหม่ๆ และใหญ่ โดยเฉพาะการคิดงานที่ต้องปูพื้นฐานและวางมาตรฐานเอาไว้ให้สานต่อ ยิ่งเหลือเวลาอีกประมาณ 1 ปี กว่าจะเกษียณอายุราชการแล้วต้องวางมาตรฐานหลายๆ เรื่องเอาไว้ เช่น มาตรฐานของครูโรงเรียนเอกชน นักเรียน องค์การค้าฯ เป็นต้น

@ เรื่องที่ถูกตั้งคณะกรรมการสอบสวนวินัยสมัยเป็นปลัด พม.มีความคืบหน้าไหม?

"เท่าที่ทราบภายใน นายธงทอง จันทรางศุ ปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี ในฐานะที่เป็นประธานคณะกรรมการสอบสวนทางวินัย บอกว่า ไม่มีอะไรแล้วและได้รายงานเรื่องนี้ให้นายกรัฐมนตรีทราบอยู่ตลอดเวลา และกำลังทำเป็นหนังสือสรุปผลการสอบสวนออกมา ซึ่งรายละเอียดนั้นบอกไม่ได้ต้องไปถามนายธงทอง

@ อยากจะฝากอะไรถึงเพื่อนข้าราชการใน ศธ.บ้าง

"ขอฝากบอกว่า พร้อมที่จะทำงานกับทุกคน และพร้อมที่จะรับฟังปัญหาทุกอย่าง ในฐานะที่เป็นคนนอกที่จะเริ่มต้นจากศูนย์ ฉะนั้น ทุกคนก็จะเริ่มต้นที่ศูนย์พร้อมกัน ใครจะทำตัวเองให้เป็นบวกหรือลบจะดูเอง ตอนนี้ไม่มีข้อมูลว่าข้าราชการคนไหนเป็นเช่นไรดีหรือไม่ดี ดังนั้น จะพร้อมเปิดรับฟังทุกเรื่อง ประตูห้องของปลัด ศธ.เปิดต้อนรับเสมอสำหรับทุกคนไม่ว่าจะเป็นพนักงาน เจ้าหน้าที่ระดับไหนเข้ามาได้หมด เพราะส่วนตัวแล้วเป็นคนติดดิน อยากให้ทุกคนสบายใจได้ว่า 1 ปีกว่าที่จะทำงานด้วยกันพร้อมที่จะเป็นเพื่อน เป็นพี่ของทุกๆ คน"





หรือจะถึงยุคของ "สมาร์ทโฟนฝาพับ"!?
อยากให้เป็นฉบับสุดท้าย! ′วันชัย′เผย สปช.กลุ่มปฏิรูปการเมือง-กม.ส่อคว่ำร่างรธน.ชัด
ตรวจสอบดวงท่านประจำวันอาทิตย์ที่ 2 ส.ค.2558 โดย สมชาย เกียรติ์ภราดร
เปิดโลกนักสะสม "ของเก่าเลอค่า" เรื่องเล่า "ไม่มีวันตาย"
เหตุที่ไม่เป็นอย่างที่หวัง : คอลัมน์ เริงโลกด้วยจิตรื่น
เก็บตัว "นางงาม" สู้ตายค่ะ!! สุดลุย-กระโดดหอ-อาบน้ำช้าง
จบสวย!!! ตบสาวไทยสุดเจ๋ง-ลบคำปรามาสโค่นสโมสร"จีน"ซิวแชมป์"วีทีวี คัพ"สมัยแรก
"มูลนิธิ กปปส."เคลื่อน ในมุมมองนักวิชาการ
“วู้ดดี้” บวชทดแทนคุณพ่อแม่ ที่จังหวัดเชียงราย ได้รับฉายา “วุฑฒิธร วุฑฒิธโร”
สื่อนอกชี้ รัฐบาลทหารถูกกดดันหนักจากปัญหาเศรษฐกิจตกต่ำ โตไม่ทันเพื่อนบ้าน
อาสาด่านตรวจจำนายไม่ได้ ′ผบช.น.′ถูกเรียกเป่า5ครั้ง ลงไปจวกขาดไหวพริบ
ด้วยความปรารถนาดี...หนุ่มญี่ปุ่นเตือนคนไทย ระวัง "ตกงาน" เพราะเฟซบุ๊ก
เช็คให้ดี! "ฮวงจุ้ยห้องพระ" วางตรงไหนเหมาะ วางไม่ดีอาจทำเงินทองรั่วไหล
อะไรนะ?"อธิการบดี พระจอมเกล้าฯลาดกระบัง" ปลอมตัวเป็น "พี่เนียน"รับน้อง
ดีเจภูมิรับคำท้า! “ดีเบตจ่าดราม่า" ปมดำน้ำให้อาหารปลา อ.จุฬาฯอาสาเป็นพิธีกร
“ข้าราชการ และพนักงานรัฐวิสาหกิจ รับสมาร์ทโฟนฟรี จาก เอไอเอส”
“เปลี่ยนเติมเงินเป็นรายเดือน กับ เอไอเอส”
ตำแหน่ง พนักงานขายสื่อโฆษณาออนไลน์ รับด่วนมาก!!
2 ทศวรรษความสัมพันธ์เวียดนาม – สหรัฐฯ
“คุ้มอีกขั้น เล่นเน็ตมันส์ ต่อเนื่อง x 3 เท่ากับ iSWOP Non-stop จาก AIS”