ค้นตำนาน "พระเจ้าตากฯ" "เจ้าพระยาจักรี"ผู้ทำให้เกิด-ดัง-ดับ

วันที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2556 เวลา 09:30:12 น.




โดย วิภา จิรภาไพศาล




พระบรมรูปพระเจ้าตากฯ ในศาลสมเด็จพระเจ้าตากสิน อำเภอเมือง จังหวัดตาก

พระราชประวัติ "พระเจ้าตากฯ" แห่งกรุงธนบุรี มี "เจ้าพระยาจักรี" ที่เกี่ยวข้องอย่างมีนัยความสำคัญกับพระองค์อยู่ 3 คน

คนหนึ่งเป็นพ่อบุญธรรม คนหนึ่งเป็นนาย คนหนึ่งเป็นเพื่อน

เจ้าพระยาจักรีที่เป็นพ่อบุญธรรมข้อนี้รู้กันมานาน แต่ก็รู้กันเพียงเท่านี้

เจ้าพระยาจักรีที่เป็นเพื่อนซึ่งภายหลังปราบดาภิเษก และสั่งสำเร็จโทษพระองค์ด้วยการประหารชีวิต ในโรงเรียนก็สอน

ส่วนเจ้าพระยาจักรีที่เป็นนายนั้น ได้รู้จักกันครั้งแรกที่นิตยสาร "ศิลปวัฒนธรรม" ฉบับเดือนกุมภาพันธ์ โดยการแนะนำของ ปรามินทร์

เครือทอง ในบทความของเขาที่ชื่อว่า "คุ้ยตำนานสืบ พระเจ้าตาก เป็น "เจ้าเมืองตาก" ตอนไหน ใคร "วิ่งเต้น" ให้?"

พออ่านจบก็รู้ว่า เจ้าพระยาจักรี 2-3 คนที่มีความสำคัญกับพระเจ้าตากฯ มีอะไรสนุกให้ชวนติดตาม

เพราะ "เจ้าพระยาจักรี" ไม่ใช่ชื่อเฉพาะของใคร แต่เป็นตำแหน่งสูงสุดของข้าราชการตำแหน่งหนึ่งที่เริ่มใช้ตั้งแต่กรุงศรีอยุธยาจนถึงกรุงธนบุรี และช่วงเวลาดังกล่าวมี "เจ้าพระยาจักรี" หลายคน ซึ่งบางคนก็ใช้ราชทินนามอื่น เช่น เจ้าพระยาราชภักดี เป็นต้น

(บน) "พระเจ้าตากแรกเกิด" ภาพเขียนจากพระวิหารสมเด็จพระเจ้าตากสิน วัดอินทรารามวรวิหาร กรุงเทพฯ (ล่าง) "เจ้าพระยาจักรีนำเด็กชายสินไปฝากเรียน



เริ่มจากเจ้าพระยาจักรีคนแรกในชีวิตพระเจ้าตากฯ คือ "พ่อบุญธรรม" ตามตำนานเกี่ยวกับพระเจ้าตากฯ เมื่อเกิดมานั้นเหตุอันเป็นลางร้าย จนครอบครัวจะเอาพระองค์ไปทิ้ง หากเจ้าพระยาจักรีขอไปเป็นลูกบุญธรรม และตั้งชื่อให้ว่า "สิน" ตามลาภและทรัพย์ที่ได้ตั้งแต่รับพระเจ้าตากฯมาเลี้ยงเป็นลูกบุญธรรม

เจ้าพระยาจักรีคนที่ 2 ซึ่งเป็นเจ้านายนั้น ผู้เขียน (ปรามินทร์) เฉพาะเจาะจงว่า เป็นเจ้าพระยาจักรีที่กราบบังคมทูลเสนอพระเจ้าตากฯ เป็น "เจ้าเมืองตาก" ซึ่งหนังสือ "อภินิหารบรรพบุรุษ" กล่าวว่า

"ครั้นกาลล่วงมาไม่ช้าเจ้าเมืองตากก็ถึงแก่กรรม ฝ่ายหลวงยุกรบัตรสิน จึ่งเปนผู้ถือบอกข่าวตายลงมายังกรุงศรีอยุธยา ครั้งนั้นเจ้าพระยาจักรีคนใหม่ มิใช่บิดาหลวงยุกรบัตรสิน จึ่งนำข่าวตายเจ้าเมืองตากขึ้นกราบบังคมทูลพระกรุณาได้ทรงทราบใต้ฝ่าลอองธุลีพระบาท แล้วจึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานตำแหน่งยศ เลื่อนหลวงยุกรบัตรสินให้เปนที่เจ้าเมืองตากด้วย"



การสืบค้นจากหลักฐานต่างๆ เช่น พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์ วัดพระเชตุพน, คำให้การชาวกรุงเก่า คำให้การขุนหลวงหาวัด และพระราชพงศาวดารกรุงเก่าฉบับหลวงประเสริฐอักษรนิติ์, พระราชพงศาวดารฉบับพระราชหัตถเลขา เล่ม 2, อภินิหารบรรพบุรุษ ฯลฯ พอจะประมวลได้ว่า

พระเจ้าตากฯ ประสูติเมื่อ พ.ศ.2277 ในสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ เมื่อเจ้าพระยาจักรีรับเป็นลูกบุญธรรมก็ดูแลอย่างดี อายุถึงเกณฑ์ ก็พาไปฝากเรียนหนังสือกับพระอาจารย์ทองดี วัดโกษาวาส, โกนจุก และเป็นเจ้าภาพบวชให้ เมื่ออายุ 24 ปี (พ.ศ.2301) ก็เกิดการปฏิวัติในวังหลวงเพื่อหวังคืนราชสมบัติให้กับสมเด็จพระเจ้าอุทุมพร อายุ 25 ปี (พ.ศ.2302) เกิดศึกอลองพญา พม่าบุกมะริด, ตะนาวศรี และสมเด็จพระเจ้าเอกทัศน์ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เป็นเจ้าเมืองตาก

ทีนี้ก็ต้องมาดูกันว่าขุนนางคนใดบ้างกินตำแหน่งเจ้าพระยาจักรีในช่วงเวลาดังกล่าว

ผู้เขียน (ปรามินทร์) ประเมินว่า เจ้าพระยาจักรีผู้เป็นพ่อบุญธรรมน่าจะเป็น "เจ้าพระยาราชภักดี"

เจ้าพระยาจักรีผู้เป็นนาย ทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายชื่อพระเจ้าตากฯ ให้เป็นเจ้าเมืองตาก น่าจะเป็น "พระยาพิพัฒโกษา" ซึ่งทั้ง 2 ท่านนี้ รวมถึงเจ้าพระยาจักรีที่เป็น "เพื่อน" กันมาแต่ก่อนนั้น ล้วนแต่มีบทบาทที่พลิกผันวิถีชีวิตของพระเจ้าตากฯ ทั้งสิ้น

ข้อสรุป และความสนุกในการตรวจสอบข้อมูล-วิเคราะห์-ประมวลผลตรงนี้ขอได้โปรดติดตามเบาะแสในนิตยสาร "ศิลปวัฒนธรรม"

เพราะนอกจาก "เจ้าพระยาจักรี" ที่มีบทบาทในชีวิตพระเจ้าตากฯ แล้วยังเห็นการแต่งตั้งข้าราชการสมัยอดีตซึ่งเป็นแม่แบบต่อมา

 

(ที่มา:หน้า 21 มติชนรายวัน ฉบับวันอังคารที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2556 )





"เพื่อนถูกขัง เราก็ถูกขังด้วย" เบื้องหลังกิจกรรมกรงขังจำลอง ร้องปล่อยตัว 14 นศ. (คลิป)
ลึกแต่ไม่ลับ: ไฉนหลังแต่งตั้งผบ.ทบ.ใหม่ อำนาจ "บิ๊กตู่" อาจลดน้อยถอยลง?
เป๊ะพอยัง? "เจนี่" โพสต์รูปขาเรียวชวนเสียวสยบข่าวเม้าธ์ หุ่นเป๊ะเพราะรีทัช!
แชร์ว่อนคลิปดุ! เมื่อสาวมอ′ไซค์เลือดร้อนปะทะสาวยาริส
ป.ป.ช.แจง ที่ปรึกษา“พล.ต.อ.สถาพร”หลุดคดีขสมก.-ลุยสอบ"สุภา"ไม่ปล่อยหมดอายุความ
ผลสลากกินแบ่งฯงวด1ก.ค. รางวัลที่หนึ่ง759049 เลขท้ายสามตัว 565 814 081 567 สองตัว 26
สุดอึ้ง ฝีมือใคร! เผยวงแหวนยักษ์ลึกลับ "บังเกิด"บนทุ่งหญ้า ใกล้"กองหินสโตนเฮนจ์"(ชมคลิป)
ระทึก ชมภาพ นาซาจับภาพวัตถุลับถูก"เผาไหม้"ขณะผ่านชั้นบรรยากาศ มึน"ไม่ใช่อุกกาบาต-ลูกเพลิง"(ชมคลิป)
หลุดอีก! แชทไอจี "เต้ย พงศกร" ขอขึ้นคอนโดพริตตี้สาว "นานา"
ชาวเน็ตวอนช่อง7 ไม่ควรสร้างธิดาพญายม 2 รับไม่ได้ CG พลาดในภาคเเรก!!
อร่ามเเท้เเลตะลึง! ภาพวาด "ตั๊ก บงกช" งามอย่างไทยในพิพิธภัณฑ์ของ "เจ้าสัวบุญชัย"
"น้องลีวายส์" ร่ำไห้อย่างหนัก หลังทราบข่าวคุณพ่อเข้าห้อง ICU
จบแบบมึนงง..."ตั๊ก"เคลียร์คัท! ลูกน้องสามีโพสต์ภาพทริปเรือยอร์ชเอง!
เเซ่บลืม! "ลีเดีย" เเหวกเต้าร่วมงานเปิดวิกบิ๊ก3 เเย่งซีนคนทั้งงาน!!
เมื่อ "โน้ส อุดม แต้พานิช" เขียนถึง "คอนเสิร์ต Bodyslam 13" อย่างฮา