ค้นตำนาน "พระเจ้าตากฯ" "เจ้าพระยาจักรี"ผู้ทำให้เกิด-ดัง-ดับ

วันที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2556 เวลา 09:30:12 น.




โดย วิภา จิรภาไพศาล




พระบรมรูปพระเจ้าตากฯ ในศาลสมเด็จพระเจ้าตากสิน อำเภอเมือง จังหวัดตาก

พระราชประวัติ "พระเจ้าตากฯ" แห่งกรุงธนบุรี มี "เจ้าพระยาจักรี" ที่เกี่ยวข้องอย่างมีนัยความสำคัญกับพระองค์อยู่ 3 คน

คนหนึ่งเป็นพ่อบุญธรรม คนหนึ่งเป็นนาย คนหนึ่งเป็นเพื่อน

เจ้าพระยาจักรีที่เป็นพ่อบุญธรรมข้อนี้รู้กันมานาน แต่ก็รู้กันเพียงเท่านี้

เจ้าพระยาจักรีที่เป็นเพื่อนซึ่งภายหลังปราบดาภิเษก และสั่งสำเร็จโทษพระองค์ด้วยการประหารชีวิต ในโรงเรียนก็สอน

ส่วนเจ้าพระยาจักรีที่เป็นนายนั้น ได้รู้จักกันครั้งแรกที่นิตยสาร "ศิลปวัฒนธรรม" ฉบับเดือนกุมภาพันธ์ โดยการแนะนำของ ปรามินทร์

เครือทอง ในบทความของเขาที่ชื่อว่า "คุ้ยตำนานสืบ พระเจ้าตาก เป็น "เจ้าเมืองตาก" ตอนไหน ใคร "วิ่งเต้น" ให้?"

พออ่านจบก็รู้ว่า เจ้าพระยาจักรี 2-3 คนที่มีความสำคัญกับพระเจ้าตากฯ มีอะไรสนุกให้ชวนติดตาม

เพราะ "เจ้าพระยาจักรี" ไม่ใช่ชื่อเฉพาะของใคร แต่เป็นตำแหน่งสูงสุดของข้าราชการตำแหน่งหนึ่งที่เริ่มใช้ตั้งแต่กรุงศรีอยุธยาจนถึงกรุงธนบุรี และช่วงเวลาดังกล่าวมี "เจ้าพระยาจักรี" หลายคน ซึ่งบางคนก็ใช้ราชทินนามอื่น เช่น เจ้าพระยาราชภักดี เป็นต้น

(บน) "พระเจ้าตากแรกเกิด" ภาพเขียนจากพระวิหารสมเด็จพระเจ้าตากสิน วัดอินทรารามวรวิหาร กรุงเทพฯ (ล่าง) "เจ้าพระยาจักรีนำเด็กชายสินไปฝากเรียน



เริ่มจากเจ้าพระยาจักรีคนแรกในชีวิตพระเจ้าตากฯ คือ "พ่อบุญธรรม" ตามตำนานเกี่ยวกับพระเจ้าตากฯ เมื่อเกิดมานั้นเหตุอันเป็นลางร้าย จนครอบครัวจะเอาพระองค์ไปทิ้ง หากเจ้าพระยาจักรีขอไปเป็นลูกบุญธรรม และตั้งชื่อให้ว่า "สิน" ตามลาภและทรัพย์ที่ได้ตั้งแต่รับพระเจ้าตากฯมาเลี้ยงเป็นลูกบุญธรรม

เจ้าพระยาจักรีคนที่ 2 ซึ่งเป็นเจ้านายนั้น ผู้เขียน (ปรามินทร์) เฉพาะเจาะจงว่า เป็นเจ้าพระยาจักรีที่กราบบังคมทูลเสนอพระเจ้าตากฯ เป็น "เจ้าเมืองตาก" ซึ่งหนังสือ "อภินิหารบรรพบุรุษ" กล่าวว่า

"ครั้นกาลล่วงมาไม่ช้าเจ้าเมืองตากก็ถึงแก่กรรม ฝ่ายหลวงยุกรบัตรสิน จึ่งเปนผู้ถือบอกข่าวตายลงมายังกรุงศรีอยุธยา ครั้งนั้นเจ้าพระยาจักรีคนใหม่ มิใช่บิดาหลวงยุกรบัตรสิน จึ่งนำข่าวตายเจ้าเมืองตากขึ้นกราบบังคมทูลพระกรุณาได้ทรงทราบใต้ฝ่าลอองธุลีพระบาท แล้วจึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานตำแหน่งยศ เลื่อนหลวงยุกรบัตรสินให้เปนที่เจ้าเมืองตากด้วย"



การสืบค้นจากหลักฐานต่างๆ เช่น พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์ วัดพระเชตุพน, คำให้การชาวกรุงเก่า คำให้การขุนหลวงหาวัด และพระราชพงศาวดารกรุงเก่าฉบับหลวงประเสริฐอักษรนิติ์, พระราชพงศาวดารฉบับพระราชหัตถเลขา เล่ม 2, อภินิหารบรรพบุรุษ ฯลฯ พอจะประมวลได้ว่า

พระเจ้าตากฯ ประสูติเมื่อ พ.ศ.2277 ในสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ เมื่อเจ้าพระยาจักรีรับเป็นลูกบุญธรรมก็ดูแลอย่างดี อายุถึงเกณฑ์ ก็พาไปฝากเรียนหนังสือกับพระอาจารย์ทองดี วัดโกษาวาส, โกนจุก และเป็นเจ้าภาพบวชให้ เมื่ออายุ 24 ปี (พ.ศ.2301) ก็เกิดการปฏิวัติในวังหลวงเพื่อหวังคืนราชสมบัติให้กับสมเด็จพระเจ้าอุทุมพร อายุ 25 ปี (พ.ศ.2302) เกิดศึกอลองพญา พม่าบุกมะริด, ตะนาวศรี และสมเด็จพระเจ้าเอกทัศน์ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เป็นเจ้าเมืองตาก

ทีนี้ก็ต้องมาดูกันว่าขุนนางคนใดบ้างกินตำแหน่งเจ้าพระยาจักรีในช่วงเวลาดังกล่าว

ผู้เขียน (ปรามินทร์) ประเมินว่า เจ้าพระยาจักรีผู้เป็นพ่อบุญธรรมน่าจะเป็น "เจ้าพระยาราชภักดี"

เจ้าพระยาจักรีผู้เป็นนาย ทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายชื่อพระเจ้าตากฯ ให้เป็นเจ้าเมืองตาก น่าจะเป็น "พระยาพิพัฒโกษา" ซึ่งทั้ง 2 ท่านนี้ รวมถึงเจ้าพระยาจักรีที่เป็น "เพื่อน" กันมาแต่ก่อนนั้น ล้วนแต่มีบทบาทที่พลิกผันวิถีชีวิตของพระเจ้าตากฯ ทั้งสิ้น

ข้อสรุป และความสนุกในการตรวจสอบข้อมูล-วิเคราะห์-ประมวลผลตรงนี้ขอได้โปรดติดตามเบาะแสในนิตยสาร "ศิลปวัฒนธรรม"

เพราะนอกจาก "เจ้าพระยาจักรี" ที่มีบทบาทในชีวิตพระเจ้าตากฯ แล้วยังเห็นการแต่งตั้งข้าราชการสมัยอดีตซึ่งเป็นแม่แบบต่อมา

 

(ที่มา:หน้า 21 มติชนรายวัน ฉบับวันอังคารที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2556 )








เอ็มดีใหญ่ไทยพาณิชย์ รับคำท้า Ice Bucket Challenge ท้าต่อ′ผู้ว่าธปท.-ก่อศักด์CPAll-คุณหรีด ′(ชมคลิป)
เดินตามดาว โดย หมอทรัพย์ สวนพลู ประจำวันที่ 22-28 สิงหาคม 2557
อันตรายและโรคของ ′สังคมก้มหน้า′ที่คุณควรรู้ไว้ ?
ทึ่งหนูน้อย 4 ขวบ ซึ้งพระธรรม ชอบเข้าวัด-นั่งสมาธิ อัจฉริยะท่องบทสวดมนต์คล่อง
ทำไม′มติชนสุดสัปดาห์ฉบับนี้จึงพาดหัวปก "พยัคฆ์ติดปีก"
เอ็นจีโอ โปรดฟัง เมื่อ ′ประยุทธ์′ พูดเรื่อง การสร้างโรงไฟฟ้า
เกม ′ลึก′ แผน ′ลับ′ ลบแผล ′เสียของ′ ตอน มีคำตอบแล้ว
ดราม่า! "ช่างภาพดัง" ฟ้องวู้ดดี้ เกิดมาคุย เหตุนำภาพไปใช้โดยไม่ขออนุญาต
ตื่นตาตื่นใจ! เผยภาพเส้นทางรถไฟไทยที่ยังไม่มีใครเคยสัมผัส
เพจเเอนตี้เเฉยับ ""เมทัล" เฉดหัวเเฟนเก่าทิ้งมาคบ "โดม"
ยังคงคุกรุ่น ประเด็น "เบลล่า" เตรียมฉก "อั้ม" จาก "นัท มีเรีย"
หลุดจากLine ภาพสาวหน้าคล้าย"เจนี่" แขน-หลัง ช้ำเป็นจ้ำ สีม่วง แชร์ว่อนโซเชี่ยลเน็ตเวิร์ค(ชมคลิป)
"ข้อมูลใหม่" หลุด เซเล็บหนุ่มตั้งวงแชทปมภาพคล้าย "เจนี่" ช้ำทั่วตัว "พี่บั๊ด แฟนเก่า" ปัด ไม่เกี่ยว
หน้าเดียวจบ! ประมวลมหากาพย์ ปิดตำนาน "มาดามเจนี่ อัศวเหม" 29 กรกฎา...วันนี้มีอะไร
โผล่อีกรูป!! "เจนี่"พร้อมเปิดใจ บั๊ดโต้ลั่น โดนโยงข่าวมั่วว่อนไลน์ดารา ญาติชนม์สวัสดิ์ยันทะเลาะจริง