"ปิดทองหลังพระ" จับมือ "กะหร่าง" คืนชีวิตแก่ป่าและคน

วันที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2556 เวลา 22:45:27 น.





โดย กฤตยา เชื่อมวราศาสตร์




ชาวกะหร่างบ้านบางกลอย ระหว่างปรับหน้าดินเพื่อเพาะปลูกต่อไป

"ความยากจน" "การขาดแคลนน้ำกินน้ำใช้" "การขาดแคลนแหล่งน้ำในเกษตรกรรม" "การบุกรุกป่า" "การเผาไล่ที่ชาวบ้าน" "ชาวบ้านไม่มีกิน" ฯลฯ ปัญหาเหล่านี้ ยังคงเป็นปัญหาของประเทศไทยตราบจนปัจจุบัน

แม้จะเกิดโครงการพัฒนาขึ้นมามากมาย ทั้งโดยภาครัฐ เอกชน หรือองค์กรที่ไม่แสวงหากำไรเช่นเอ็นจีโอ ก็ไม่สามารถแก้ปัญหาดังกล่าวได้แบบ "ตัดราก ถอนโคน"

ทว่า วันนี้เราคงเริ่มเห็นแสงสว่างที่ปลายอุโมงค์ หลังจาก มูลนิธิปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ และ สถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ พัฒนาต่อเนื่องมาจาก โครงการปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ ซึ่งดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2551 ประสบความสำเร็จ วัดได้จากชีวิตความเป็นอยู่ของชาวบ้านที่ดีขึ้น

"ระยะเวลา 3 ปีแรก โครงการปิดทองหลังพระฯ และสถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจการปิดทองหลังพระฯ ทำโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบขึ้น 3 แห่ง เริ่มต้นจาก "โครงการบูรณาการแก้ไขปัญหาและพัฒนาพื้นที่จังหวัดน่าน ตามแนวทางพระราชดำริ" ขยายผลต่อเนื่องการพัฒนาต้นแบบที่อำเภอหนองวัวซอ จังหวัดอุดรธานี และสร้างต้นแบบการพัฒนาพื้นที่ประยุกต์หลักพระพุทธศาสนา เข้ากับหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ในการพัฒนาพื้นที่ตำบลห้วยสัก อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย ร่วมกับมหาวิชชาลัยพุทธเศรษฐศาสตร์"

ม.ร.ว.ดิศนัดดา ดิศกุล เลขาธิการมูลนิธิปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ และประธานกรรมการสถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมปิดทองหลังพระฯกล่าว

ความสำเร็จดังกล่าว ม.ร.ว.ดิศนัดดา ดิศกุล บอกว่า มาจากการน้อมนำพระราชดำริ หรือ "ศาสตร์พระราชา" ซึ่งครอบคลุม 6 มิติ คือ น้ำ ดิน ป่า เกษตร พลังงานทดแทนและสิ่งแวดล้อม มาส่งเสริมการพัฒนาและแก้ไขปัญหาของชุมชนให้เป็นไปอย่างยั่งยืน บนพื้นฐานที่สอดคล้องกับสภาพภูมิสังคม และภูมิปัญญาในแต่ละท้องถิ่น

ม.ร.ว.ดิศนัดดาการันตีว่า ชาวบ้านในพื้นที่ต้นแบบคือ จ.น่าน และ จ.อุดรธานี มีคุณภาพชีวิตดีขึ้น ความสัมพันธ์ในครัวเรือนดีขึ้น รายได้และเงินออมเพิ่มขึ้น รายจ่ายและหนี้สินลดลง ที่สำคัญคือ ชุมชนเข้มแข็งขึ้น สามารถพึ่งพาตัวเองได้ทั้งแหล่งน้ำ แหล่งอาหาร แหล่งเงินทุน รวมทั้งพันธุ์พืช พันธุ์สัตว์ ซึ่งเป็นปัจจัยในการสร้างรายได้

"ในปี 2555 ที่ผ่านมา มูลนิธิปิดทองหลังพระฯมีบทบาทในการสานความร่วมมือกับหลายภาคส่วน ทั้งกองทัพบก กระทรวงเกษตรฯ กระทรวงมหาดไทย กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และจังหวัดเพชรบุรี เพื่อแก้ไขปัญหาของชาวกะหร่าง กลุ่มชาติพันธุ์ซึ่งอาศัยอยู่ที่บ้านโป่งลึก และบ้านบางกลอย ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน จ.เพชรบุรี กระทั่งทุกอย่างได้รับการคลี่คลาย และชาวกะหร่างมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น มีความมั่นคงในการประกอบอาชีพเกษตรกรรมที่ยั่งยืน โดยไม่ต้องตัดไม้ทำลายป่า ล่าสัตว์ ซึ่งถือเป็นต้นแบบของการแก้ปัญหาคนกับคน คนกับป่า และคนกับสัตว์ป่าได้อย่างยั่งยืน" เลขาธิการมูลนิธิปิดทองหลังพระ อธิบาย

บ้านโป่งลึกและบ้านบางกลอย เป็นหมู่บ้านกลางป่าอีกแห่งหนึ่งของประเทศที่ชาวกะหร่างใช้อยู่อาศัย อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติ อ.แก่งกระจานราว 54 กิโลเมตร ต้องใช้รถขับเคลื่อนสี่ล้อเป็นพาหนะเพื่อลัดเลาะไปตามถนนที่คดเคี้ยวไปตามเทือกเขาสูงชันโดยใช้เวลาเกือบ 3 ชั่วโมง ในหน้าแล้งเช่นนี้ พื้นถนนถูกปูด้วยฝุ่นหนาเตอะ เมื่อรถเคลื่อนผ่าน เหลือไว้เพียงม่านฝุ่นเท่านั้น

ก่อนจะถึงหมู่บ้าน ถนนเส้นเดิมพาเราลงไปยังแม่น้ำเพชรที่กั้นระหว่าง 2 หมู่บ้าน ระดับไม่ถึง 1 ฟุต ซึ่งเจ้าหน้าที่อุทยานเล่าว่า ในอดีตระดับน้ำสูงกว่า 1 เมตร แม้จะเป็นฤดูแล้งก็ตาม แต่เนื่องจากปัญหาการบุกรุกป่า จึงกระทบต่อป่าแก่งกระจาน ซึ่งเป็นต้นน้ำเพชร ส่งผลให้ระดับน้ำในแม่น้ำค่อยๆ ลดลงทุกปี จากเดิมที่ต้องใช้แพข้ามฟาก ตอนนี้ถกขากางเกงขึ้นหน่อยก็เดินข้ามได้แล้ว

ส่วนวิถีชีวิตของชาวกะหร่างบ้านโป่งลึกและบ้านบางกลอย ในอดีตอาศัยอยู่ในป่า ยังชีพด้วยการหาของป่าและปลูกข้าวไร่ แต่เมื่อมีการประกาศเป็นเขตอุทยาน ทำให้ชาวบ้านต้องย้ายลงมาอาศัยบริเวณปัจจุบัน ดำรงชีวิตด้วยการทำเกษตรกรรมโดยพึ่งน้ำฝน ปีไหนน้ำแล้งชาวบ้านก็ลำบาก

ปลุ ลีโบ้ง ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านบางกลอยวัย 36 ปี เล่าว่า ตอนที่ยังอยู่ในป่านั้นมีกินมีใช้ มีข้าวกินตลอดปี แต่เมื่อย้ายลงมาต้องมาพบความยากลำบาก โดยเฉพาะ 2-3 ปีแรก ลำบากมาก ไม่มีพื้นที่ทำกิน ต้องพึ่งน้ำฝนในการปลูกข้าวไร่เท่านั้น

"ปีไหนฝนแล้งก็ตาย ไม่มีอะไรกิน จึงตัดสินใจไปทำงานในเมือง เหลือเพียงรุ่นพ่อรุ่นแม่เท่านั้นที่อยู่บ้าน เพราะพูดภาษาไทยไม่ได้ ปลูกข้าวไร่ พอกินบ้างไม่พอกินบ้าง ต้องถางแปลงใหม่ไปเรื่อยๆ เพราะปลูกซ้ำแปลงเดิมแล้วพืชไม่ขึ้น ต้องปล่อยทิ้งร้างไว้ 4-5 ปี จึงกลับมาเพาะปลูกได้อีกครั้ง"

"เมื่อโครงการปิดทองหลังพระฯเข้ามา เมื่อมิถุนายนปีที่แล้ว ชาวบ้านให้ความร่วมมืออย่างดี มาลงแขกกันเปิดพื้นที่เป็นขั้นบันไดให้สามารถกักเก็บน้ำเพื่อปลูกพืชได้ มีการวางแผนร่วมกันว่า หลังจากเก็บเกี่ยวข้าวไร่แล้ว จะปลูกพืชหลังนา เช่น ถั่ว มะเขือ ฟักทอง และพริกกะเหรี่ยงซึ่งราคาดีมาก"

"เมื่อก่อนพูดได้ว่าหน้าบึ้งหน้างอ ไม่มีทางออก เข้าป่าก็ไม่ได้ เข้าเมืองก็ถูกจับ ปัจจุบันชาวบ้านหน้าตาแจ่มใสขึ้นมาก" ปลุกล่าวด้วยสีหน้ายิ้มแย้ม

จตุพจน์ ปิยัมปุตระ หัวหน้าสำนักงานจังหวัดเพชรบุรี กล่าวว่า ปัญหาหลักของชาวบ้านโป่งลึก บางกลอย คือ ขาดแคลนน้ำในการอุปโภค-บริโภค และเพื่อการเกษตร เนื่องจากลำน้ำเพชรอยู่ต่ำกว่าแปลงเกษตรและหมู่บ้าน ซึ่งตั้งอยู่บนเขา ชาวบ้านจึงมีความเป็นอยู่ที่แร้นแค้น ดำรงชีพด้วยการเก็บผัก หาของป่า วัยรุ่นหนุ่มสาวก็เข้าไปทำงานในเมือง

"หลังจากโครงการเข้ามาแล้ว มีการปรับความคิดของราษฎรว่า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงเป็นห่วง ทั้งนี้ ราษฎรต้องลุกขึ้นมาสู้เองด้วย ต้องเดินด้วยตัวเอง ส่วนเรามีหน้าที่สนับสนุน ตอนนี้มีการเปิดหน้าดินแล้ว โดยกรมพัฒนาที่ดินและกรมชลประทานเข้ามาพัฒนาทำขั้นบันได และพัฒนาเพื่อให้ได้ผลที่สุด ส่วนทางจังหวัดเองได้เตรียมการว่าควรปลูกอะไร และชาวบ้านควรเลี้ยงอะไร ทางกรมประมงได้นำพันธุ์ปลามาปล่อยลงแม่น้ำเพชร ปล่อยคืนแก่ธรรมชาติรวม 2 แสนตัว" จตุพจน์ ปิยัมปุตระ กล่าว

การก้าวสู่ปีที่ 4 ของมูลนิธิปิดทองหลังพระฯ นอกจากแสดงความแน่วแน่มั่นคงในปณิธานของ ม.ร.ว.ดิศนัดดา ดิศกุล เลขามูลนิธิในการนำ "ศาสตร์พระราชา" มาแก้ปัญหาให้ประชาชนแล้ว

ยังหมายถึงความมั่นคงของชีวิตคนไทยที่สามารถอยู่รอด มีชีวิตความเป็นอยู่ที่พอดี-พอเพียง และยั่งยืน กระจายไปในพื้นที่ต่างๆ เพิ่มขึ้นอีกด้วย

หน้า 21,มติชนรายวัน ฉบับวันศุกร์ที่ 29 มีนาคม 2556








“HAPPYLIFE” ฟาร์มเห็ดหลินจือ มาตรฐานเกษตรอินทรีย์
หลวงปู่พุทธะอิสระโพสต์กลางเดือนก.ย.มีคำตอบทำไมลดราคาดีเซลไม่ได้
ดุเด็ดเผ็ดร้อนเวทีปฏิรูปพลังงาน : อรุณ วัชระสวัสดิ์
อลงกรณ์ทวีตเรียกร้อง′ปชป.-พท.-ชทพ.′ทบทวนไม่ส่งผู้แทนชิงสมาชิก′สปช.′
′มาดามตวง′พาไปโภชนาธรรมกับ′แม่ชีศันสนีย์ เสถียรสุต′
′อิสสระ-ถาวร′ย้ำไม่สมัครชิงชัยสมาชิก สปช.ไม่พร้อม-หวั่นถูกครหา
"อั้ม-แอมป์" รับคำท้า Ice Bucket Challenge ราดน้ำแข็งแพ็คคู่
กรณ์โพสต์เสียดายร่างพ.ร.บ.ทวงถามหนี้ถูกถอน วอน′สนช.′นำกลับพิจารณาด่วน
′พล.อ.สุรเชษฐ์′ไขก๊อก สมาชิก สนช.เพิ่ม′รัชตะ′แจงสาเหตุลาออกรับตำแหน่ง
แพทย์อินเดียพยายามช่วย"ทารกสองใบหน้าร่างเดียวกัน"เกิดขึ้นแค่ 1 ใน แสนคน (ชมภาพ)
สลด! ครอบครัว ผอ.รพ. กลับจากรับปริญญากรุงเทพฯ พลิกคว่ำก่อนถึงบ้าน ลูกสาว 2 คนดับคาที่
ระทึก! อาคารระหว่างก่อสร้าง 6 ชั้น ย่านคลองหก พังถล่ม คนงานติดใต้ซาก เสียชีวิตแล้ว 3 ราย (ชมคลิป)
ช็อค! นักเรียนอายุ 12 ปี ที่อุบลฯ ถูกทิ้งอยู่คนเดียว เหตุพ่อแม่ถูกชาวบ้านหาว่าเป็นปอบ
หนุ่มอุบลราชธานี ถูกศาลพิพากษาจำคุก 13 ปี 22 เดือน กรณีโพสต์เฟซบุ๊กละเมิด ม.112
โจรแสบทุบบล็อกแก้วห้องครัวปีนขึ้นบ้านงัดเซฟหญิงเจ้าของร้านวัสดุก่อสร้างสูญกว่า6ล้าน
สงสารฮานาโกะ
Audi Q3 รถน่าใช้ ราคาน่าซื้อ โดยเช็คราคา.คอม
ลางบอกเหตุ เมื่อเบรกมีปัญหา โดยเช็คราคา.คอม
บ้าน SCG HEIM ดียังไง? โดยเช็คราคา.คอม
Gusto "บ้านอร่อย" ปรุงยังไง ให้ขายดี โดยเช็คราคา.คอม