"ปิดทองหลังพระ" จับมือ "กะหร่าง" คืนชีวิตแก่ป่าและคน

วันที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2556 เวลา 22:45:27 น.





โดย กฤตยา เชื่อมวราศาสตร์




ชาวกะหร่างบ้านบางกลอย ระหว่างปรับหน้าดินเพื่อเพาะปลูกต่อไป

"ความยากจน" "การขาดแคลนน้ำกินน้ำใช้" "การขาดแคลนแหล่งน้ำในเกษตรกรรม" "การบุกรุกป่า" "การเผาไล่ที่ชาวบ้าน" "ชาวบ้านไม่มีกิน" ฯลฯ ปัญหาเหล่านี้ ยังคงเป็นปัญหาของประเทศไทยตราบจนปัจจุบัน

แม้จะเกิดโครงการพัฒนาขึ้นมามากมาย ทั้งโดยภาครัฐ เอกชน หรือองค์กรที่ไม่แสวงหากำไรเช่นเอ็นจีโอ ก็ไม่สามารถแก้ปัญหาดังกล่าวได้แบบ "ตัดราก ถอนโคน"

ทว่า วันนี้เราคงเริ่มเห็นแสงสว่างที่ปลายอุโมงค์ หลังจาก มูลนิธิปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ และ สถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ พัฒนาต่อเนื่องมาจาก โครงการปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ ซึ่งดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2551 ประสบความสำเร็จ วัดได้จากชีวิตความเป็นอยู่ของชาวบ้านที่ดีขึ้น

"ระยะเวลา 3 ปีแรก โครงการปิดทองหลังพระฯ และสถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจการปิดทองหลังพระฯ ทำโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบขึ้น 3 แห่ง เริ่มต้นจาก "โครงการบูรณาการแก้ไขปัญหาและพัฒนาพื้นที่จังหวัดน่าน ตามแนวทางพระราชดำริ" ขยายผลต่อเนื่องการพัฒนาต้นแบบที่อำเภอหนองวัวซอ จังหวัดอุดรธานี และสร้างต้นแบบการพัฒนาพื้นที่ประยุกต์หลักพระพุทธศาสนา เข้ากับหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ในการพัฒนาพื้นที่ตำบลห้วยสัก อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย ร่วมกับมหาวิชชาลัยพุทธเศรษฐศาสตร์"

ม.ร.ว.ดิศนัดดา ดิศกุล เลขาธิการมูลนิธิปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ และประธานกรรมการสถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมปิดทองหลังพระฯกล่าว

ความสำเร็จดังกล่าว ม.ร.ว.ดิศนัดดา ดิศกุล บอกว่า มาจากการน้อมนำพระราชดำริ หรือ "ศาสตร์พระราชา" ซึ่งครอบคลุม 6 มิติ คือ น้ำ ดิน ป่า เกษตร พลังงานทดแทนและสิ่งแวดล้อม มาส่งเสริมการพัฒนาและแก้ไขปัญหาของชุมชนให้เป็นไปอย่างยั่งยืน บนพื้นฐานที่สอดคล้องกับสภาพภูมิสังคม และภูมิปัญญาในแต่ละท้องถิ่น

ม.ร.ว.ดิศนัดดาการันตีว่า ชาวบ้านในพื้นที่ต้นแบบคือ จ.น่าน และ จ.อุดรธานี มีคุณภาพชีวิตดีขึ้น ความสัมพันธ์ในครัวเรือนดีขึ้น รายได้และเงินออมเพิ่มขึ้น รายจ่ายและหนี้สินลดลง ที่สำคัญคือ ชุมชนเข้มแข็งขึ้น สามารถพึ่งพาตัวเองได้ทั้งแหล่งน้ำ แหล่งอาหาร แหล่งเงินทุน รวมทั้งพันธุ์พืช พันธุ์สัตว์ ซึ่งเป็นปัจจัยในการสร้างรายได้

"ในปี 2555 ที่ผ่านมา มูลนิธิปิดทองหลังพระฯมีบทบาทในการสานความร่วมมือกับหลายภาคส่วน ทั้งกองทัพบก กระทรวงเกษตรฯ กระทรวงมหาดไทย กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และจังหวัดเพชรบุรี เพื่อแก้ไขปัญหาของชาวกะหร่าง กลุ่มชาติพันธุ์ซึ่งอาศัยอยู่ที่บ้านโป่งลึก และบ้านบางกลอย ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน จ.เพชรบุรี กระทั่งทุกอย่างได้รับการคลี่คลาย และชาวกะหร่างมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น มีความมั่นคงในการประกอบอาชีพเกษตรกรรมที่ยั่งยืน โดยไม่ต้องตัดไม้ทำลายป่า ล่าสัตว์ ซึ่งถือเป็นต้นแบบของการแก้ปัญหาคนกับคน คนกับป่า และคนกับสัตว์ป่าได้อย่างยั่งยืน" เลขาธิการมูลนิธิปิดทองหลังพระ อธิบาย

บ้านโป่งลึกและบ้านบางกลอย เป็นหมู่บ้านกลางป่าอีกแห่งหนึ่งของประเทศที่ชาวกะหร่างใช้อยู่อาศัย อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติ อ.แก่งกระจานราว 54 กิโลเมตร ต้องใช้รถขับเคลื่อนสี่ล้อเป็นพาหนะเพื่อลัดเลาะไปตามถนนที่คดเคี้ยวไปตามเทือกเขาสูงชันโดยใช้เวลาเกือบ 3 ชั่วโมง ในหน้าแล้งเช่นนี้ พื้นถนนถูกปูด้วยฝุ่นหนาเตอะ เมื่อรถเคลื่อนผ่าน เหลือไว้เพียงม่านฝุ่นเท่านั้น

ก่อนจะถึงหมู่บ้าน ถนนเส้นเดิมพาเราลงไปยังแม่น้ำเพชรที่กั้นระหว่าง 2 หมู่บ้าน ระดับไม่ถึง 1 ฟุต ซึ่งเจ้าหน้าที่อุทยานเล่าว่า ในอดีตระดับน้ำสูงกว่า 1 เมตร แม้จะเป็นฤดูแล้งก็ตาม แต่เนื่องจากปัญหาการบุกรุกป่า จึงกระทบต่อป่าแก่งกระจาน ซึ่งเป็นต้นน้ำเพชร ส่งผลให้ระดับน้ำในแม่น้ำค่อยๆ ลดลงทุกปี จากเดิมที่ต้องใช้แพข้ามฟาก ตอนนี้ถกขากางเกงขึ้นหน่อยก็เดินข้ามได้แล้ว

ส่วนวิถีชีวิตของชาวกะหร่างบ้านโป่งลึกและบ้านบางกลอย ในอดีตอาศัยอยู่ในป่า ยังชีพด้วยการหาของป่าและปลูกข้าวไร่ แต่เมื่อมีการประกาศเป็นเขตอุทยาน ทำให้ชาวบ้านต้องย้ายลงมาอาศัยบริเวณปัจจุบัน ดำรงชีวิตด้วยการทำเกษตรกรรมโดยพึ่งน้ำฝน ปีไหนน้ำแล้งชาวบ้านก็ลำบาก

ปลุ ลีโบ้ง ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านบางกลอยวัย 36 ปี เล่าว่า ตอนที่ยังอยู่ในป่านั้นมีกินมีใช้ มีข้าวกินตลอดปี แต่เมื่อย้ายลงมาต้องมาพบความยากลำบาก โดยเฉพาะ 2-3 ปีแรก ลำบากมาก ไม่มีพื้นที่ทำกิน ต้องพึ่งน้ำฝนในการปลูกข้าวไร่เท่านั้น

"ปีไหนฝนแล้งก็ตาย ไม่มีอะไรกิน จึงตัดสินใจไปทำงานในเมือง เหลือเพียงรุ่นพ่อรุ่นแม่เท่านั้นที่อยู่บ้าน เพราะพูดภาษาไทยไม่ได้ ปลูกข้าวไร่ พอกินบ้างไม่พอกินบ้าง ต้องถางแปลงใหม่ไปเรื่อยๆ เพราะปลูกซ้ำแปลงเดิมแล้วพืชไม่ขึ้น ต้องปล่อยทิ้งร้างไว้ 4-5 ปี จึงกลับมาเพาะปลูกได้อีกครั้ง"

"เมื่อโครงการปิดทองหลังพระฯเข้ามา เมื่อมิถุนายนปีที่แล้ว ชาวบ้านให้ความร่วมมืออย่างดี มาลงแขกกันเปิดพื้นที่เป็นขั้นบันไดให้สามารถกักเก็บน้ำเพื่อปลูกพืชได้ มีการวางแผนร่วมกันว่า หลังจากเก็บเกี่ยวข้าวไร่แล้ว จะปลูกพืชหลังนา เช่น ถั่ว มะเขือ ฟักทอง และพริกกะเหรี่ยงซึ่งราคาดีมาก"

"เมื่อก่อนพูดได้ว่าหน้าบึ้งหน้างอ ไม่มีทางออก เข้าป่าก็ไม่ได้ เข้าเมืองก็ถูกจับ ปัจจุบันชาวบ้านหน้าตาแจ่มใสขึ้นมาก" ปลุกล่าวด้วยสีหน้ายิ้มแย้ม

จตุพจน์ ปิยัมปุตระ หัวหน้าสำนักงานจังหวัดเพชรบุรี กล่าวว่า ปัญหาหลักของชาวบ้านโป่งลึก บางกลอย คือ ขาดแคลนน้ำในการอุปโภค-บริโภค และเพื่อการเกษตร เนื่องจากลำน้ำเพชรอยู่ต่ำกว่าแปลงเกษตรและหมู่บ้าน ซึ่งตั้งอยู่บนเขา ชาวบ้านจึงมีความเป็นอยู่ที่แร้นแค้น ดำรงชีพด้วยการเก็บผัก หาของป่า วัยรุ่นหนุ่มสาวก็เข้าไปทำงานในเมือง

"หลังจากโครงการเข้ามาแล้ว มีการปรับความคิดของราษฎรว่า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงเป็นห่วง ทั้งนี้ ราษฎรต้องลุกขึ้นมาสู้เองด้วย ต้องเดินด้วยตัวเอง ส่วนเรามีหน้าที่สนับสนุน ตอนนี้มีการเปิดหน้าดินแล้ว โดยกรมพัฒนาที่ดินและกรมชลประทานเข้ามาพัฒนาทำขั้นบันได และพัฒนาเพื่อให้ได้ผลที่สุด ส่วนทางจังหวัดเองได้เตรียมการว่าควรปลูกอะไร และชาวบ้านควรเลี้ยงอะไร ทางกรมประมงได้นำพันธุ์ปลามาปล่อยลงแม่น้ำเพชร ปล่อยคืนแก่ธรรมชาติรวม 2 แสนตัว" จตุพจน์ ปิยัมปุตระ กล่าว

การก้าวสู่ปีที่ 4 ของมูลนิธิปิดทองหลังพระฯ นอกจากแสดงความแน่วแน่มั่นคงในปณิธานของ ม.ร.ว.ดิศนัดดา ดิศกุล เลขามูลนิธิในการนำ "ศาสตร์พระราชา" มาแก้ปัญหาให้ประชาชนแล้ว

ยังหมายถึงความมั่นคงของชีวิตคนไทยที่สามารถอยู่รอด มีชีวิตความเป็นอยู่ที่พอดี-พอเพียง และยั่งยืน กระจายไปในพื้นที่ต่างๆ เพิ่มขึ้นอีกด้วย

หน้า 21,มติชนรายวัน ฉบับวันศุกร์ที่ 29 มีนาคม 2556








คลิปผีสิงเพื่อน เพื่ออำลาครั้งสุดท้าย หลังเสียชีวิตจากอุบัติเหตุรถชน
ร้อยเวรตะลึง!! เรียกหนุ่มพนง.TPI มาไกล่เกลี่ยคดี เกิดฟุบตายต่อหน้าคาโรงพัก
ศาลสั่งจำคุก11ปี!! กะเทยใช้ปืนจี้หัวชิงทรัพย์เหยื่อขณะกดเอทีเอ็ม
ผอ.ห้างฯดังเมาแล้วขับชนดับตกลงจ่ายญาติเหยื่อ1.2ล้านบาท คนเจ็บเรียกค่าทำขวัญ5แสน
ข่าวดีคนไทยอ่านหนังสือเฉลี่ย 37นาทีต่อวัน เพิ่มขึ้นจากปี 54ร้อยละ 10 กทม.อ่านมากสุด
คนร้ายฉก"ฟอร์จูนเนอร์"รองอธิการบดี ม.ปทุมธานี คาห้างโลตัส
กรมศิลป์ขุดพบ6โบราณวัตถุสมัยวัฒนธรรมล้านช้างที่วัดห้วยห้าว
เลขาฯสภาทนายเผยคดีอดีตพระยันตระ”หมิ่นพระสังฆราช อาจหมดอายุความแล้ว
พยานเผยก่อนถูกยิง"ไม้หนึ่ง ก.กุนที"นั่งร่วมวง"อจ.สุดา รังกุพันธ์" เห็น2คนร้ายมือปืนสวมไหมพรม
2คนร้ายบุกยิง"ไม้หนึ่ง ก.กุนที"กวีเสิ้อแดงหลังร่วมวง"อจ.สุดา รังกุพันธ์" ตร.ตั้ง2ปมสังหาร
อล่างฉ่าง! คลิปสาวโชว์เปลือยเล่นน้ำ ปางช้างเชียงใหม่ (ชมคลิป)
ผบ.ตร.สั่งสอบ นรต.ฝึกกระโดดร่ม สลิงขาด ร่มไม่กาง ดิ่งพื้นดับ 2 พ่อหัวใจแทบสลาย (ติดตามดู คลิปข่าว)
ชาวเน็ตวิจารณ์ยับ "กะเทย"นับสิบลากผู้ชายรุมโทรมกลางถนนช่วงสงกรานต์ (ชมคลิป)
ฮือฮา นักดาราศาสตร์เผย ปรากฎชื่อ 7 อำเภอไทยบนหลุมดาวอังคาร
คำรณวิทย์ เผยลูกชายคนเล็กสารภาพเอี่ยวฆ่าหมู่ 3 ศพ ‘ร.ต.ท.พี่ชาย-พ่อแม่คาบ้านพักบางแค
HotelsCombined ธุรกิจบริการค้นหา และ เปรียบเทียบราคาโรงแรม ผ่านเว็บไซต์ และ แอพพลิเคชั่น