คุณยาย"หงวน เสริมศรี "วัย 93 ปี ยืนหยัดรักษา"ผ้าอ่างศิลา"

วันที่ 02 กรกฎาคม พ.ศ. 2556 เวลา 20:06:17 น.








ปัจจุบันนี้ กระแสการใช้ผ้าไทยได้รับความนิยมขึ้นเรื่อยๆ ทั้งผ้าไหม ผ้าฝ้าย

แม้จะได้รับความนิยม แต่ภูมิปัญญาการทอผ้ากลับกำลังไร้ผู้สืบทอด โดยเฉพาะผ้าไทยพื้นเมือง  อย่าง "ผ้าอ่างศิลา บ้านปึก" ซึ่งมีเอกลักษณ์และประวัติความเป็นมาสะท้อนภูมิปัญญาของคนบ้านปึก จ.ชลบุรี เป็นอย่างดี

ตั้งแต่สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น โดยในสมัยรัชกาลที่ 3 ผ้าทอของพระมหากษัตริย์บางผืนก็ทอมาจากอำเภออ่างศิลา

หากวันนี้...เหลือเพียง นางหงวน เสริมศรี คุณยายวัย 93 ปี เพียงผู้เดียวเท่านั้นในอำเภออ่างศิลา ที่รู้วิธีทอผ้าอ่างศิลาอย่างแท้จริง รายการทอฟ้าผ้าไทย ที่มุ่งเสนอภูมิปัญญาไทยให้เป็นที่รู้จัก จึงได้พาไปศึกษาถึงแหล่ง บ้านปึก อ่างศิลา



คุณยายหงวนเล่าว่า สมัยก่อนคนในบ้านปึกผู้ชายจะปีนต้นตาลทำน้ำตาล ขณะที่ผู้หญิงจะทอผ้าส่งไปให้อำเภอเมืองอ่างศิลาขาย จึงรู้จักวิธีการและฝึกทอด้วยตัวเองตั้งแต่อายุ 12 ปี แรกๆ ไม่ได้ใช้กี่ทอผ้า แต่จะใช้เชือกผูกโยงกับเสาบ้านแล้วใช้กระสวยสอดด้ายพุ่งไปพุ่งมา เรียกว่า โตงเตง ทอผ้าขายที่ตลาดได้ผืนละ 30 บาท หากขยันก็ทอได้มากถือเป็นรายได้หลัก

"ความพิเศษของผ้าอ่างศิลาอยู่ที่วิธีการผลิต ที่เริ่มจากการทำเส้นด้ายให้เหนียว ด้วยการนำข้าวสวยมาขยำกับด้าย ก่อนจะนำไปหวีด้วย ?จันดวง? ซึ่งได้จากกาบมะพร้าวไม่มีกะลา แล้วนำไปผึ่ง 1 วัน ก่อนจะนำไปสืบในแต่ละตะกอ ผ้าที่ทอออกมาจึงนิ่ม ไม่ร้อน ไม่ระคายเคือง" คุณยายวัย 93 อธิบาย

ฝีมือการทอผ้าของคุณยายหงวนที่ในอ่างศิลายกให้เป็น "ยอดครู" เพราะสามารถแกะลายใหม่จากสิ่งต่างๆ ที่พบเห็นมาทอเป็นลวดลายผ้าได้ แต่ลายที่คุณยายหงวน "ภูมิใจ" ที่สุด เห็นจะเป็นลายผ้าจากฉลองพระองค์ของ "พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว"

"ครั้งหนึ่งเคยเห็นฉลองพระองค์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวว่าสวยติดตา จึงค่อยๆ แกะลายมาเป็นของเราเอง นอกจากนี้

ก็ยังมีลายอื่นๆ เช่น ลายราชวัตร ลายพิกุล ลายไส้ปลาไหล ที่ถือเป็นเอกลักษณ์ของผ้าอ่างศิลา"

ด้วยอายุที่มากขึ้นแล้ว คุณยายจึงไม่รู้ว่าจะมีโอกาสได้ถ่ายทอดภูมิปัญญาให้กับลูกหลานมากน้อยเพียงไร

แต่เพราะความตั้งใจที่จะสืบสานงานทอผ้าให้คงอยู่ กลุ่มแม่บ้านหรือสภาวัฒนธรรมจึงเริ่มเข้ามาฟื้นฟูให้คนรุ่นใหม่เข้ามาศึกษาต่อ คงมีเพียงกลุ่มชาวบ้านวัย 40 ขึ้นไปไม่กี่รายที่เข้ามาสานต่อ

"ยายรู้ว่ายุคสมัยมันเปลี่ยนไป เด็กรุ่นใหม่ไปทำอย่างอื่นได้เงินเยอะกว่าทอผ้ามาก ก็หาคนมาทอผ้ายาก ตัวยายเองไม่มีลูกสาว แต่ก่อนก็มีคนมาเรียนด้วยคนนึงแต่เขาก็ตายไปแล้ว เสียดายมากที่หาคนมาสืบทอดยาก ความหวังตอนนี้ อยากให้ทุกคนช่วยกันสืบทอดผ้าอ่างศิลาไว้ เพื่อภูมิปัญญาผ้าอ่างศิลาจะไม่สาบสูญไป" คุณยายหงวนทิ้งท้าย

หน้า 25,มติชนรายวัน ฉบับวันอังคารที่ 2 กรกฎาคม 2556








อาคารพาณิชย์"สารคาม"ซบ ประกาศขายด่วนเกลื่อนเมือง
บตท.ให้กู้บ้านดอกคงที่ยาว10ปี เฉลี่ยต่ำกว่า6%-ลดความเสี่ยงลูกหนี้
′รัชนก′ ชวดเข้าชิงฯ พ่ายมือ 1 โลก ตกรอบตัดเชือกขนไก่ ′เฟรนช์ โอเพ่น′
ตร.เตรียมเรียกแพทย์อีกคนสอบ ปมสาวอังกฤษทำศัลยกรรมดับคาคลีนิก นิติเวชชี้ระบบไหลเวียนผิดปกติ
สะพัดโลกออนไลน์ คลิปทหารนำกำลังพร้อมอาวุธเข้าศาล
ลือสนั่น! "บิ๊กเอ็ม" มีเสี่ยใหญ่เลี้ยงดู เจ้าตัวโต้ ผมเเมนร้อยเปอร์เซ็นต์!!
"ธีรภัทร์ เสรีรังสรรค์" บอก ป.ป.ช. คิดแบบอนุรักษ์นิยม เรื่องอะไร?
ใช้โซเชียลให้เป็นประโยชน์ "นก ฉัตรชัย-นก สินจัย" เห่อหลานชาย กระหน่ำอัพรูปลงไอจีเป็นว่าเล่น
ผลบอลพรีเมียร์ลีก อังกฤษ 25 ต.ค.57
โกงชาวนาเจอแน่!! ป.ป.ท.-ป.ป.ช.-ดีเอสไอจัดชุดสุ่มลงพื้นที่ชาวนาได้เงิน 1,000 บาท/ไร่หรือไม่
อ้อมกอดของนางฟ้าใจดี ที่ทำให้ 1 ชีวิตได้ไปต่อ
"แยม ฐปณีย์" เล่านาทีร่ำไห้ พบ "กัปตันชัช" เผยติดป่า11วันเต็ม กินแต่น้ำ รอดมาได้เพราะสติ
คืบหน้าเกาะเต่า! "ปัญญา"เผยคดีคืบกว่า85% พบพิรุธ "เพื่อนฝรั่ง" ชาวบ้านแห่ให้ปากคำ แฉพูดไม่ตรง
งานเข้า! สื่อผู้ดีเเฉ 2 พม่าผู้ต้องหาฆ่านักท่องเที่ยว ถอนคำให้การแล้ว อ้าง ถูกซ้อมให้รับสารภาพ
เมื่อสื่อถาม "สมยศ" ทำไมไม่ให้ "หมอพรทิพย์" มาร่วมทำงานคดีเกาะเต่าด้วย เจ้าตัวจะตอบว่า?
รีวิว New Audi A3 - "World Car of the Year 2014" โดยเช็คราคา.คอม
ถิ่นเจริญกรุง เจริญนคร มหานครใหม่ที่ต้องจับตา
10 วิธีแก้ไขปัญหากวนใจในทาวน์เฮ้าส์ โดยเช็คราคา.คอม
รีวิว New Audi A3 - "World Car of the Year 2014" โดยเช็คราคา.คอม
10 วิธีแก้ไขปัญหากวนใจในทาวน์เฮ้าส์ โดยเช็คราคา.คอม