คุณยาย"หงวน เสริมศรี "วัย 93 ปี ยืนหยัดรักษา"ผ้าอ่างศิลา"

วันที่ 02 กรกฎาคม พ.ศ. 2556 เวลา 20:06:17 น.








ปัจจุบันนี้ กระแสการใช้ผ้าไทยได้รับความนิยมขึ้นเรื่อยๆ ทั้งผ้าไหม ผ้าฝ้าย

แม้จะได้รับความนิยม แต่ภูมิปัญญาการทอผ้ากลับกำลังไร้ผู้สืบทอด โดยเฉพาะผ้าไทยพื้นเมือง  อย่าง "ผ้าอ่างศิลา บ้านปึก" ซึ่งมีเอกลักษณ์และประวัติความเป็นมาสะท้อนภูมิปัญญาของคนบ้านปึก จ.ชลบุรี เป็นอย่างดี

ตั้งแต่สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น โดยในสมัยรัชกาลที่ 3 ผ้าทอของพระมหากษัตริย์บางผืนก็ทอมาจากอำเภออ่างศิลา

หากวันนี้...เหลือเพียง นางหงวน เสริมศรี คุณยายวัย 93 ปี เพียงผู้เดียวเท่านั้นในอำเภออ่างศิลา ที่รู้วิธีทอผ้าอ่างศิลาอย่างแท้จริง รายการทอฟ้าผ้าไทย ที่มุ่งเสนอภูมิปัญญาไทยให้เป็นที่รู้จัก จึงได้พาไปศึกษาถึงแหล่ง บ้านปึก อ่างศิลา



คุณยายหงวนเล่าว่า สมัยก่อนคนในบ้านปึกผู้ชายจะปีนต้นตาลทำน้ำตาล ขณะที่ผู้หญิงจะทอผ้าส่งไปให้อำเภอเมืองอ่างศิลาขาย จึงรู้จักวิธีการและฝึกทอด้วยตัวเองตั้งแต่อายุ 12 ปี แรกๆ ไม่ได้ใช้กี่ทอผ้า แต่จะใช้เชือกผูกโยงกับเสาบ้านแล้วใช้กระสวยสอดด้ายพุ่งไปพุ่งมา เรียกว่า โตงเตง ทอผ้าขายที่ตลาดได้ผืนละ 30 บาท หากขยันก็ทอได้มากถือเป็นรายได้หลัก

"ความพิเศษของผ้าอ่างศิลาอยู่ที่วิธีการผลิต ที่เริ่มจากการทำเส้นด้ายให้เหนียว ด้วยการนำข้าวสวยมาขยำกับด้าย ก่อนจะนำไปหวีด้วย ?จันดวง? ซึ่งได้จากกาบมะพร้าวไม่มีกะลา แล้วนำไปผึ่ง 1 วัน ก่อนจะนำไปสืบในแต่ละตะกอ ผ้าที่ทอออกมาจึงนิ่ม ไม่ร้อน ไม่ระคายเคือง" คุณยายวัย 93 อธิบาย

ฝีมือการทอผ้าของคุณยายหงวนที่ในอ่างศิลายกให้เป็น "ยอดครู" เพราะสามารถแกะลายใหม่จากสิ่งต่างๆ ที่พบเห็นมาทอเป็นลวดลายผ้าได้ แต่ลายที่คุณยายหงวน "ภูมิใจ" ที่สุด เห็นจะเป็นลายผ้าจากฉลองพระองค์ของ "พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว"

"ครั้งหนึ่งเคยเห็นฉลองพระองค์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวว่าสวยติดตา จึงค่อยๆ แกะลายมาเป็นของเราเอง นอกจากนี้

ก็ยังมีลายอื่นๆ เช่น ลายราชวัตร ลายพิกุล ลายไส้ปลาไหล ที่ถือเป็นเอกลักษณ์ของผ้าอ่างศิลา"

ด้วยอายุที่มากขึ้นแล้ว คุณยายจึงไม่รู้ว่าจะมีโอกาสได้ถ่ายทอดภูมิปัญญาให้กับลูกหลานมากน้อยเพียงไร

แต่เพราะความตั้งใจที่จะสืบสานงานทอผ้าให้คงอยู่ กลุ่มแม่บ้านหรือสภาวัฒนธรรมจึงเริ่มเข้ามาฟื้นฟูให้คนรุ่นใหม่เข้ามาศึกษาต่อ คงมีเพียงกลุ่มชาวบ้านวัย 40 ขึ้นไปไม่กี่รายที่เข้ามาสานต่อ

"ยายรู้ว่ายุคสมัยมันเปลี่ยนไป เด็กรุ่นใหม่ไปทำอย่างอื่นได้เงินเยอะกว่าทอผ้ามาก ก็หาคนมาทอผ้ายาก ตัวยายเองไม่มีลูกสาว แต่ก่อนก็มีคนมาเรียนด้วยคนนึงแต่เขาก็ตายไปแล้ว เสียดายมากที่หาคนมาสืบทอดยาก ความหวังตอนนี้ อยากให้ทุกคนช่วยกันสืบทอดผ้าอ่างศิลาไว้ เพื่อภูมิปัญญาผ้าอ่างศิลาจะไม่สาบสูญไป" คุณยายหงวนทิ้งท้าย

หน้า 25,มติชนรายวัน ฉบับวันอังคารที่ 2 กรกฎาคม 2556








"บิ๊กตู่" เผย ขณะนี้กำลังตาม"กริชสุดา"อยู่ ตปท.ร่วมมือดี-เตรียมเดินทางเยี่ยมประเทศเพื่อนบ้าน
′ร็อดเจอร์ส′อ้างซื้อแข้งเยอะทำเล่นไม่ดีเหมือนเดิม แต่เชื่อ′หงส์′ผ่านแบ่งกลุ่ม′แชมเปี้ยนส์ลีก′ได้
ด่วน! ตำรวจ-ทหาร สนธิกำลังกว่า400นาย ตรวจค้นอุเทนถวาย-ปทุมวัน พบอาวุธอื้อ!
′ราชัน′ทำสถิติทีมแรกซัดเกมยุโรป 1,000 เม็ด!
ปวดใจติ่ง! ′เกาหลีใต้′ มีสิทธิสูญพันธุ์!
ระทึก! ทูตอิรักแฉกลุ่ม"ไอซิส"เล็ง"ลอบสังหาร"โป๊ปฟรานซิส"แค้นเรียกร้อง"สหรัฐ-พันธมิตร"ร่วมต่อต้าน
สลด! คุณตาขับเก๋ง อาการป่วยกำเริบ จอดรถข้างทาง รถไหลลงคูน้ำ เสียชีวิต
นักการเมืองยูเครนถูกผู้ประท้วงจับโยนลง"ถังขยะ"-ปาขวดใส่ "เหตุ"ระบายแค้น""(ชมคลิป)
"พญ. ลิลลี่ ลือเสียงดัง" พลอากาศตรีหญิง คนล่าสุดแห่งกองทัพอากาศ
กสทช.ไม่ฟันธงกรณีช่อง 3 โยน กสท.เจรจาต่อ-ถกไม่จบ 28 ก.ย.จอดำแน่
สลด! ครอบครัว ผอ.รพ. กลับจากรับปริญญากรุงเทพฯ พลิกคว่ำก่อนถึงบ้าน ลูกสาว 2 คนดับคาที่
แยกย้าย! จุฬาฯเเจงชัดรอยปริศนา เกิดจากเครื่องฉีดน้ำ เพิ่งจ้างแม่บ้านมาทำความสะอาดตึก
ช็อค! นักเรียนอายุ 12 ปี ที่อุบลฯ ถูกทิ้งอยู่คนเดียว เหตุพ่อแม่ถูกชาวบ้านหาว่าเป็นปอบ
"อ.เจษฎา" มีคำตอบ รอยคล้ายพญานาค ที่จุฬาฯ ที่แท้คือ...
โจรแสบทุบบล็อกแก้วห้องครัวปีนขึ้นบ้านงัดเซฟหญิงเจ้าของร้านวัสดุก่อสร้างสูญกว่า6ล้าน
Audi Q3 รถน่าใช้ ราคาน่าซื้อ โดยเช็คราคา.คอม
10 เรื่องต้องระวังในการซื้อคอนโดใหม่ โดยเช็คราคา.คอม
บ้าน SCG HEIM ดียังไง? โดยเช็คราคา.คอม
บ้านพรีคาสท์ ดียังไง? โดยเช็คราคา.คอม
เจริญนครวันนี้ “เจริญ”สมชื่อ ธุรกิจค้าปลีก-โรงแรม-คอนโดฯพรึบ รับกำลังซื้อ-บูมท่องเที่ยวริมน้ำ