คุณยาย"หงวน เสริมศรี "วัย 93 ปี ยืนหยัดรักษา"ผ้าอ่างศิลา"

วันที่ 02 กรกฎาคม พ.ศ. 2556 เวลา 20:06:17 น.








ปัจจุบันนี้ กระแสการใช้ผ้าไทยได้รับความนิยมขึ้นเรื่อยๆ ทั้งผ้าไหม ผ้าฝ้าย

แม้จะได้รับความนิยม แต่ภูมิปัญญาการทอผ้ากลับกำลังไร้ผู้สืบทอด โดยเฉพาะผ้าไทยพื้นเมือง  อย่าง "ผ้าอ่างศิลา บ้านปึก" ซึ่งมีเอกลักษณ์และประวัติความเป็นมาสะท้อนภูมิปัญญาของคนบ้านปึก จ.ชลบุรี เป็นอย่างดี

ตั้งแต่สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น โดยในสมัยรัชกาลที่ 3 ผ้าทอของพระมหากษัตริย์บางผืนก็ทอมาจากอำเภออ่างศิลา

หากวันนี้...เหลือเพียง นางหงวน เสริมศรี คุณยายวัย 93 ปี เพียงผู้เดียวเท่านั้นในอำเภออ่างศิลา ที่รู้วิธีทอผ้าอ่างศิลาอย่างแท้จริง รายการทอฟ้าผ้าไทย ที่มุ่งเสนอภูมิปัญญาไทยให้เป็นที่รู้จัก จึงได้พาไปศึกษาถึงแหล่ง บ้านปึก อ่างศิลา



คุณยายหงวนเล่าว่า สมัยก่อนคนในบ้านปึกผู้ชายจะปีนต้นตาลทำน้ำตาล ขณะที่ผู้หญิงจะทอผ้าส่งไปให้อำเภอเมืองอ่างศิลาขาย จึงรู้จักวิธีการและฝึกทอด้วยตัวเองตั้งแต่อายุ 12 ปี แรกๆ ไม่ได้ใช้กี่ทอผ้า แต่จะใช้เชือกผูกโยงกับเสาบ้านแล้วใช้กระสวยสอดด้ายพุ่งไปพุ่งมา เรียกว่า โตงเตง ทอผ้าขายที่ตลาดได้ผืนละ 30 บาท หากขยันก็ทอได้มากถือเป็นรายได้หลัก

"ความพิเศษของผ้าอ่างศิลาอยู่ที่วิธีการผลิต ที่เริ่มจากการทำเส้นด้ายให้เหนียว ด้วยการนำข้าวสวยมาขยำกับด้าย ก่อนจะนำไปหวีด้วย ?จันดวง? ซึ่งได้จากกาบมะพร้าวไม่มีกะลา แล้วนำไปผึ่ง 1 วัน ก่อนจะนำไปสืบในแต่ละตะกอ ผ้าที่ทอออกมาจึงนิ่ม ไม่ร้อน ไม่ระคายเคือง" คุณยายวัย 93 อธิบาย

ฝีมือการทอผ้าของคุณยายหงวนที่ในอ่างศิลายกให้เป็น "ยอดครู" เพราะสามารถแกะลายใหม่จากสิ่งต่างๆ ที่พบเห็นมาทอเป็นลวดลายผ้าได้ แต่ลายที่คุณยายหงวน "ภูมิใจ" ที่สุด เห็นจะเป็นลายผ้าจากฉลองพระองค์ของ "พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว"

"ครั้งหนึ่งเคยเห็นฉลองพระองค์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวว่าสวยติดตา จึงค่อยๆ แกะลายมาเป็นของเราเอง นอกจากนี้

ก็ยังมีลายอื่นๆ เช่น ลายราชวัตร ลายพิกุล ลายไส้ปลาไหล ที่ถือเป็นเอกลักษณ์ของผ้าอ่างศิลา"

ด้วยอายุที่มากขึ้นแล้ว คุณยายจึงไม่รู้ว่าจะมีโอกาสได้ถ่ายทอดภูมิปัญญาให้กับลูกหลานมากน้อยเพียงไร

แต่เพราะความตั้งใจที่จะสืบสานงานทอผ้าให้คงอยู่ กลุ่มแม่บ้านหรือสภาวัฒนธรรมจึงเริ่มเข้ามาฟื้นฟูให้คนรุ่นใหม่เข้ามาศึกษาต่อ คงมีเพียงกลุ่มชาวบ้านวัย 40 ขึ้นไปไม่กี่รายที่เข้ามาสานต่อ

"ยายรู้ว่ายุคสมัยมันเปลี่ยนไป เด็กรุ่นใหม่ไปทำอย่างอื่นได้เงินเยอะกว่าทอผ้ามาก ก็หาคนมาทอผ้ายาก ตัวยายเองไม่มีลูกสาว แต่ก่อนก็มีคนมาเรียนด้วยคนนึงแต่เขาก็ตายไปแล้ว เสียดายมากที่หาคนมาสืบทอดยาก ความหวังตอนนี้ อยากให้ทุกคนช่วยกันสืบทอดผ้าอ่างศิลาไว้ เพื่อภูมิปัญญาผ้าอ่างศิลาจะไม่สาบสูญไป" คุณยายหงวนทิ้งท้าย

หน้า 25,มติชนรายวัน ฉบับวันอังคารที่ 2 กรกฎาคม 2556









ทางเลือกใหม่อบรมใบอนุญาตขับขี่ที่ง่าย และสะดวกขึ้น
กรมบัญชีกลางเสริมทัพการให้บริการระบบ e-Catalog
ผลวิจัยชี้"อกหักมี"ตัวช่วย!"ชิล ๆ เริ่มใหม่ได้ เหตุ"สมองมนุษย์"สุดเจ๋ง"ช่วย"ตัดรัก"ได้!
ช้ำใจ! เผยข้อความสุดท้าย ก่อนพยาบาลสาวฉีดยาตาย "ฉันจะสิงสถิตตามคุณสองคนไปทุกหนทุกแห่ง"
โพลผลงาน19กระทรวงที่ปชช.ปลื้ม "กลาโหม"บ้านเมืองสงบ "คมนาคม"รถไฟเร็วสูง
กระแสโต้กลับแรง !! ′เสี่ยเจียง′ เครียด แฟนฟาสต์ฯ ไม่พอใจ
"Peppercorn" แถวกรุงเทพกรีฑาต้องร้านนี้
รัสเซียโชว์ สร้างฝูงบิน"สเตลท์พันธ์ุอนาคต" 70 ลำ-"สุดล้ำ"พลังไฟฟ้าเร็วกว่าเสียง" เกจิสงสัย(ชมคลิป)
หนุ่มอินเดีย ฝันอยากเป็นแชมป์นักกายกรรมดัดตน
แก๊งค้ายาเสพติดเมืองคอน บุกยิงถล่มป้อมตร. ตาย 2 เจ็บสาหัส 4
เด้ง ผบก.โคราช-พร้อม2ผกก. หลังขัดคำสั่งตั้งด่านลอย จ้องปรับ แฉรายหลังขลุกตัวชายแดน
ระทึก ! วินาทีชีวิต′ตำรวจ′วิสามัญ′ผู้ต้องสงสัยค้ายาเสพติด′ขณะตรวจค้น (ชมคลิป)
ทำกิจกรรมเยอะไป! กินเวลาเรียน เล็งปรับลด ชี้เป็นต้นเหตุผลการเรียนตกต่ำ
ไม่ทันได้กุมมือ วินาทีพ่อแม่ท่านผู้หญิงศรีรัศมิ์กลับเรือนจำ หลังฟังพิพากษาจำคุก คดีหมิ่นเบื้องสูง
ศาลไม่อนุญาตประกัน บิดา-มารดา ท่านผู้หญิงศรีรัศมิ์ คุมตัวส่งเรือนจำ (คลิป)
กรมการปกครองรับสมัครสอบแข่งขันปลัดอำเภอ ๒๕๕๘
กรมการปกครองกับภารกิจในการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์
ปรากฎการณ์หมวกกันน็อคสร้างชาติ
โปรโมชั่น เบอร์สวย ออนไลน์ ฟรีดี X4
“ร่วมสืบสานประเพณี สืบชะตาผู้อาวุโสหมื่นปี ไหว้พระเจดีย์มิ่งเมือง รอยพระพุทธบาทจำลอง จังหวัดแพร่”