มะเร็งช่องปาก

วันที่ 03 มกราคม พ.ศ. 2557 เวลา 20:15:56 น.




คอลัมน์ เรื่องฟันFunกับทันต จุฬาฯ โดย ผศ.ทญ.พรพรรณ พิบูลย์รัตนกิจ




มะเร็งช่องปาก เป็นสาเหตุหนึ่งของแผลเรื้อรังในช่องปาก โดยเป็นมะเร็งที่พบได้ติดอันดับ 1 ใน 10 ของมะเร็งที่พบมากที่สุดในประเทศไทย และเป็นโรคที่มีอัตราการเสียชีวิตสูง

มะเร็งช่องปากประกอบไปด้วยมะเร็งหลายชนิด ทั้งมะเร็งเยื่อบุ และมะเร็งเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน ที่พบได้บ่อยที่สุด คือ มะเร็งเยื่อบุผิวเซลล์สควอมัส (squamous cell carcinoma) โดยพบประมาณร้อยละ 96 ของมะเร็งช่องปาก สาเหตุหรือปัจจัยชักนำหลักที่ทำให้เกิดมะเร็งช่องปาก ได้แก่ การสูบบุหรี่ การใช้ใบยาสูบ การดื่มสุรา การเคี้ยวหมากพลู นอกจากนี้ ยังมีปัจจัยอื่นๆ อีก ได้แก่ การมีแผลบางชนิดที่เป็นรอยโรคในกลุ่มเสี่ยงที่จะเกิดมะเร็งช่องปาก การมีแผลเรื้อรังหรือสิ่งระคายเคืองเรื้อรังในช่องปาก เช่น ฟันเทียม หรือวัสดุอุดฟันที่มีสภาพไม่ดี ขอบฟันคม เป็นต้น การติดเชื้อไวรัสบางชนิด การได้รับแสงแดดเป็นประจำ (โดยเฉพาะมะเร็งที่ริมฝีปากล่าง) ระบบภูมิคุ้มกันผิดปกติ มีประวัติเคยเป็นมะเร็งมาก่อน หรือมีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งบริเวณศีรษะและคอ

มะเร็งช่องปากระยะแรกอาจไม่มีอาการเจ็บปวดหรืออาการรุนแรง ทำให้ผู้ป่วยไม่สนใจที่จะไปพบทันตแพทย์ ตราบจนรอยโรคคงอยู่เป็นเวลานานและอาจมีการลุกลามไปยังอวัยวะอื่นแล้ว ซึ่งการพบทันตแพทย์ในช่วงเวลานี้อาจจะช้าเกินไป อาการที่พบได้ในระยะที่รุนแรงแล้ว ได้แก่ เจ็บหรือกดเจ็บ มีอาการชาบริเวณช่องปากและใบหน้า ไอเรื้อรัง เสียงแหบ มีการพูดและการกลืนผิดปกติไป ลักษณะทางคลินิกของมะเร็งช่องปากอาจพบได้หลายลักษณะ ได้แก่ เป็นก้อนเนื้อนูนผิวขรุขระ เป็นแผลที่มีขอบยก ม้วนเข้า ตรงกลางเป็นเนื้อตาย เป็นรอยฝ้าขาวที่ขูดไม่ออก รอยฝ้าแดง หรือรอยฝ้าขาวปนแดง ตำแหน่งที่พบได้บ่อย ได้แก่ ด้านข้างลิ้น พื้นปาก และริมฝีปาก

การวินิจฉัยโรคทำได้โดยการตัดชิ้นเนื้อส่งตรวจทางพยาธิวิทยา ส่วนการรักษา ได้แก่ การผ่าตัด โดยอาจต้องเลาะต่อมน้ำเหลืองที่เกี่ยวข้องออก หรือร่วมกับการฉายรังสี ขึ้นอยู่กับระดับของมะเร็ง (staging) การตรวจพบและวินิจฉัยมะเร็งช่องปากได้ตั้งแต่ระยะแรกจะช่วยให้การพยากรณ์โรคดีขึ้นและอัตราการรอดชีวิตมากขึ้น ดังนั้น ผู้ที่พบว่ามีแผลเรื้อรังในช่องปากนานกว่า 2-3 สัปดาห์ ซึ่งอาจร่วมกับอาการข้างต้น ควรพบทันตแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยต่อไป

หน้า 10 มติชนรายวัน ฉบับวันศุกร์ที่ 3 มกราคม 2557




′อาการหนาวใน′ จุดเริ่มโรคร้าย ผู้หญิงขี้หนาวพึงระวัง
"ผักชี" ผักพิฆาตอธรรม
“รัตน์ซีฟู้ด” ร้านดังเยาวราช ไม่สดทางร้านเปลี่ยนให้ ต่างชาติชอบ ชาวจีนถูกใจ
ตรวจทัพ "รถเด่น" 2016 (1) "พีพีวี" นิสสัน-"ซีวิค" ใหม่
รถอเนกประสงค์โตโยต้าใหม่บุก!
test