สมเด็จพระเทพรัตนฯ บนเวทีวิทยาศาสตร์โลก

วันที่ 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2551 เวลา 07:47:57 น.

โดย ฤทัย จงสฤษดิ์


สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ขัตติยะราชกุมารีผู้ทรงเป็นที่รักของปวงประชาชนคนไทย ได้เสด็จพระราชดำเนินเยือนประเทศสาธารณรัฐสหพันธ์เยอรมันในระหว่างวันที่ 28 มิถุนายน 2551 - วันที่ 4 กรกฎาคม 2551

โดยหนึ่งในพระราชกรณียกิจในการเยือนครั้งนี้ พระองค์ทรงร่วมงาน "การประชุมนักวิทยาศาสตร์รางวัลโนเบล" ณ เมืองลินเดา และทรงเป็นประธานในพิธีลงนามความร่วมมือระหว่าง "สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ" (สวทช.) กับ "มูลนิธิผู้ได้รับรางวัลโนเบล" ณ เมืองลินเดา และ The Council for the Lindau Nobel Laureate Meetings

"เพื่อสนับสนุนให้นักวิทยาศาสตร์รุ่นเยาว์ของไทยได้มีโอกาสร่วมการประชุมกับนักวิทยาศาสตร์ที่มีผลงานและการคิดค้นที่ยิ่งใหญ่ในระดับโลก"

ที่มาของการสนับสนุนให้นักวิทยาศาสตร์รุ่นเยาว์เชื้อชาติไทยเข้าร่วมประชุมดังกล่าวนั้น เนื่องมาจากน้ำพระราชหฤทัยงดงามและเปี่ยมด้วยพระเมตตาของ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้พระราชทานโอกาสกับเยาวชนไทยในการเข้าร่วมงานทางวิทยาศาสตร์ระดับนานาชาติ

พระองค์ทรงรับสั่งกับคณะผู้บริหารของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ หรือ สวทช. ว่า....

"...เคยอ่านรายละเอียดเกี่ยวกับงานประชุมนักวิทยาศาสตร์โนเบล ณ เมืองลินเดา มาก่อน พบว่า มีเยาวชนจากนานาประเทศเข้าร่วมประชุมจำนวนมาก รวมทั้งผู้แทนจากเพื่อนบ้านใกล้เคียง เช่น มาเลเซีย สิงคโปร์ อินเดีย จีน แต่ไม่เคยมีเยาวชนไทยสาขาวิทยาศาสตร์คนใดได้เข้าร่วมงานนี้ อยากให้ดำเนินการในการประสานงานเพื่อขอรายละเอียดและติดต่อผู้จัดงานในการจัดส่งตัวแทนไทยเข้าร่วมประชุมดังกล่าวนี้.."

ก่อนหน้านี้ พระบารมีของพระองค์ท่านทำให้เยาวชนไทยหลายคนได้รับโอกาสยิ่งใหญ่ในการเข้าร่วมกิจกรรมวิทยาศาสตร์ระดับนานาชาติ เช่น สถาบันเดซีแห่งสาธารณรัฐสหพันธ์เยอรมัน ซึ่งเป็นสถาบันวิจัยชั้นนำของโลกได้ทูลเกล้าฯ ถวายทุน "โครงการนักศึกษาภาคฤดูร้อนเดซี" ตั้งแต่ปี 2545 ถึงปัจจุบันอย่างต่อเนื่องทุกปี

"เพื่อให้นักศึกษาไทยในสาขาวิทยาศาสตร์ธรรมชาติซึ่งผ่านหลักสูตรในระดับปริญญาตรีเข้าร่วมกิจกรรมปฏิบัติการวิจัยเกี่ยวกับด้านแสงซินโครตรอน"

นักศึกษาไทยนับสิบคนจึงมีโอกาสก้าวสู่การทำวิจัยระดับสากล ร่วมทำงานกับนักวิทยาศาสตร์ชั้นนำของโลก และได้ใช้ชีวิตและสังคมร่วมกับเพื่อนนักวิจัยรุ่นเยาว์จากนานาชาติกว่าแปดสิบชีวิตในช่วงปิดเทอมภาคฤดูร้อนของแต่ละปี

และก่อนเดินทาง เยาวชนไทยจะเตรียมตัวให้พร้อม โดยส่งอี-เมลไปยังสถาบันเพื่อให้เล่ารายละเอียดหัวข้องานวิจัยที่ตนถนัดและสนใจที่จะไปศึกษาค้นคว้า สถาบันจะช่วยจัดหานักวิทยาศาสตร์พี่เลี้ยงประจำตัว และเตรียมวัสดุ อุปกรณ์ และเครื่องมือ ตลอดจนสถานที่ให้เยาวชนไทยทำงานอย่างเต็มที่

ที่ผ่านมา เยาวชนไทยได้รับการชื่นชมจากทีมนักวิจัยของสถาบัน ว่า มีความตั้งใจในการทำงานและมีผลงานวิจัยที่มีคุณภาพ เช่น การวิเคราะห์และค้นหาโลหะหนักจากสีทาบ้าน การหาความเข้มข้นของสารต่างๆ ในแร่ การหาโครงสร้างสามมิติของโปรตีนที่ช่วยทำลายแมลงศัตรูพืช

สมเด็จพระเทพรัตนฯ ทรงรับสั่งกับ ดร.ศักรินทร์ ภูมิรัตน ผอ.สวทช. และผู้จัดงานประชุมนักวิทยาศาสตร์โนเบล

ลงพระนามเยี่ยม



เมื่อครั้งที่ผู้แทนเยาวชนไทยมีโอกาสเข้าเฝ้าฯสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในงานประชุมประจำปี สวทช. เมื่อเดือนมีนาคม 2551 ที่อุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทย รังสิต พระองค์ทรงมีรับสั่งแนะนำเยาวชนว่า

" เมื่อมีโอกาสไปร่วมกิจกรรมในต่างแดน เยาวชนควรหมั่นหาความรู้และประสบการณ์ให้มาก ไม่เพียงแต่ทำงานและทำกิจกรรมในสถาบันเพียงอย่างเดียว แต่ให้เรียนรู้สังคม วัฒนธรรม และบ้านเมืองของผู้อื่นว่าเป็นอย่างไร"

สำหรับการประชุมผู้ได้รับรางวัลโนเบล ณ เมืองลินเดา เริ่มจัดขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ.2494 โดยมูลนิธิผู้ได้รับรางวัลโนเบล ณ เมืองลินเดา มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างเครือข่ายระหว่างผู้ได้รับรางวัลโนเบลกับเยาวชนและนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่

ผู้ได้รับรางวัลโนเบล นักศึกษา และนักวิจัยจากทั่วโลกได้รับเชิญให้เข้าร่วมการประชุมทุกปีหมุนเวียนไปตามสาขา ได้แก่ ฟิสิกส์ เคมี และสรีระวิทยาหรือแพทยศาสตร์ และในปี พ.ศ.2548 เป็นปีไอน์สไตน์ได้จัดการประชุมขึ้นทั้งสามสาขาพร้อมกัน

"ส่วนในปี พ.ศ.2551 นับเป็นปีแรกที่มีผู้แทนนักวิทยาศาสตร์รุ่นเยาว์จากประเทศไทยเข้าร่วมประชุมในสาขาฟิสิกส์"

ในช่วงฤดูร้อน เกาะลินเดา เกาะเล็กๆ ทางตอนใต้ของสาธารณรัฐสหพันธ์เยอรมัน จะเป็นสถานที่นัดพบระหว่างนักวิทยาศาสตร์โนเบลกับนักวิทยาศาสตร์รุ่นเยาว์

สำหรับผู้แทนนักวิทยาศาสตร์ไทยรุ่นเยาว์ที่รับคัดเลือกเข้าร่วมงานนักวิทยาศาสตร์โนเบลประจำปี 2551 มีทั้งสิ้น 3 คน กระจายอยู่ในระดับชั้นการศึกษาและสถาบันที่แตกต่างกัน

ได้แก่ "นายปัทม์ วงษ์ปาน" นักศึกษาระดับปริญญาตรี ภาควิชาฟิสิกส์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล "นางสาวอัจฉรา ปัญญา" นักศึกษาระดับปริญญาโท ภาควิชาฟิสิกส์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และ "ดร. สตรีรัตน์ กำแพงแก้ว โฮดัค" อาจารย์ประจำภาควิชาฟิสิกส์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ทุกคนต่างพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า ตลอดเวลาเกือบสัปดาห์ที่ได้ฟังบรรยายและพูดคุยกับนักวิทยาศาสตร์ที่มีชื่อเสียงระดับโลก ได้ช่วยเปิดโลกทัศน์ทางวิชาการ เรียนรู้ความก้าวหน้าทางวิทยาการใหม่ๆ จากประสบการณ์จริงของนักวิทยาศาสตร์ผู้เคยได้รับรางวัลโนเบลในอดีตจำนวนมาก ตลอดจนเป็นการสร้างเครือข่ายกับนักวิทยาศาสตร์รุ่นเยาว์ที่มีความสามารถพิเศษ และใจรักการทำงานวิจัยจากประเทศต่างๆ จำนวนหกสิบกว่าประเทศ รวมทั้งหมดมากกว่าห้าร้อยชีวิต

"ปัทม์ วงษ์ปาน" ผู้แทนจากประเทศไทยที่มีอายุน้อยที่สุดในกลุ่ม กล่าวด้วยความความซาบซึ้งว่า "รู้สึกสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ที่ได้พระราชทานโอกาสล้ำค่าแก่เด็กไทยเข้าร่วมการประชุมระดับโลก ที่มีนักฟิสิกส์รางวัลโนเบลจำนวนมากที่จะหาไม่ได้อีกแล้วในชีวิตนี้ ผมวางแผนที่จะนำประสบการณ์มาถ่ายทอดให้เด็กและเยาวชนคนอื่นๆ ในมหกรรมงานสัปดาห์วิทยาศาสตร์ งานประชุมวิชาการ ตลอดจนไปจุดประกายตามโรงเรียนต่างๆ เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ประเทศชาติต่อไป"

ช่วงฤดูร้อน ของเกาะลินเดา ทางตอนใต้ของสาธารณรัฐสหพันธ์เยอรมัน

นักวิทยาศาสตร์โนเบล



ส่วน "อัจฉรา ปัญญา" นักศึกษาสาวที่วางแผนจะศึกษาต่อปริญญาเอกในสาขาฟิสิกส์กล่าวว่า งานนี้ นับเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีของการก้าวสู่ถนนนักฟิสิกส์ เพราะได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นตลอดจนรับฟังประสบการณ์โดยตรงจากผู้ประสบความสำเร็จ ทำให้ทราบว่า การคิดค้นของวงการฟิสิกส์ปัจจุบันไปถึงไหนแล้ว และในอนาคตจะไปในทิศทางใด

"การเข้าร่วมครั้งนี้ทำให้เกิดแรงบันดาลใจและกำลังใจในการทำงาน ประสบการณ์จากการไปร่วมการประชุมในครั้งนี้ จะเป็นพลังงานสร้างสรรค์ผลงานที่มีคุณค่าต่อสังคมได้ในฐานะของนักฟิสิกส์ไทย"

ขณะที่หนึ่งดอกเตอร์ "สตรีรัตน์ กำแพงแก้ว โฮดัค" อาจารย์ประจำภาควิชาฟิสิกส์ จุฬาฯ กล่าวว่า เวทีนี้ได้ช่วยสร้างพันธมิตรร่วมงานวิจัยที่ดี ประสบการณ์การเข้าร่วมครั้งนี้ ทำให้มีกำลังใจดีขึ้นมากในการทำวิจัยให้ประสบผลสำเร็จควบคู่กับการสอนให้มีประสิทธิภาพ

นับเป็นเรื่องที่น่ายินดีอย่างยิ่ง แม้ครั้งนี้จะเป็นครั้งแรกที่คนไทยเข้าร่วมการประชุมกับนักวิทยาศาสตร์โนเบลที่ยิ่งใหญ่ระดับโลก และทางผู้จัดงานได้พร้อมใจคัดเลือกให้ "ดร.สตรีรัตน์" เป็นผู้แทนนักวิทยาศาสตร์รุ่นเยาว์จากจำนวนผู้เข้าร่วมประชุมจากทั่วโลกที่มีจำนวนมากกว่าห้าร้อยคน ในการกล่าวสุนทรพจน์ขอบคุณและอำลาในพิธีปิดงาน

วันสุดท้ายของการประชุม เราอาจเห็นการโบกมืออำลากันของเหล่านักวิทยาศาสตร์ระดับปรมาจารย์ ที่ตั้งใจมาถ่ายทอดประสบการณ์ให้กับคนรุ่นลูกรุ่นหลาน และนักวิทยาศาสตร์รุ่นเยาว์ที่กำลังพัฒนาศักยภาพตนเองเพื่อรอวันเป็นคลื่นลูกใหม่

แม้โอกาสครั้งนี้อาจจะเกิดขึ้นในระยะสั้นๆ แต่แท้จริงแล้ว กลับเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของมิตรภาพและพลังสานต่อการร่วมมือเพื่อสรรค์สร้างผลงานวิจัยและการคิดค้นทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

"เพื่อประโยชน์สุขของมนุษยชาติต่อไปในอนาคต"

โนเบลไพรซ์..เรื่องไกลที่ใกล้เพียงปลายนิ้ว



ในทุกๆ ปี ก่อนวันคริสต์มาสประมาณสิบห้าวัน ถ้าเราเปิดทีวีดูการถ่ายทอดสดจากแดนไกล เราจะได้เห็นข่าวการมอบรางวัลระดับโลก โดยมีสมเด็จพระราชาธิบดีแห่งราชอาณาจักรสวีเดน เป็นผู้มอบรางวัลแก่ผู้มีผลงานวิจัย สิ่งประดิษฐ์ที่โดดเด่น หรือสร้างคุณประโยชน์ให้กับมนุษยชาติ

บรรยากาศการมอบรางวัลช่างดูยิ่งใหญ่ ผู้คนจากทั่วโลกรับเชิญให้รวมตัวมาในห้องโถงขนาดใหญ่ มีเสียงปรบมือดังกึกก้องแสดงความชื่นชมยินดีกับสุดยอดผลงานของผู้ได้รับรางวัล

เราเรียกรางวัลนี้ว่า "รางวัลโนเบล" (Nobel Prize) ที่มีตำนานจากความตั้งใจก่อนจะสิ้นลมหายใจของนักเคมีชาวสวีเดนผู้คิดค้นระเบิดไดนาไมต์ชื่อว่า "อัลเฟรด โนเบล"

เขารู้สึกเสียใจที่การคิดค้นของเขาได้ถูกนำไปใช้ในทำลายล้าง จึงตัดสินใจนำทรัพย์สินของตนมาเป็นเงินทุนแก่บุคคลที่คิดค้นและทำประโยชน์แก่มนุษยชาติ

รางวัลนี้มอบครั้งแรกในปี ค.ศ.1895 จนถึงปัจจุบัน นับว่ายาวนานนับร้อยกว่าปีแล้ว และมีผู้คนจากหลากหลายประเทศที่ได้รับเสนอชื่อเข้ารับรางวัลอันทรงเกียรตินี้

บางคนดูข่าวนี้แล้ว อาจคิดว่ามันเกี่ยวอะไรกับชีวิตฉันบ้างนะ บางคนอาจคิดว่าเป็นเรื่องไกลตัวกับชีวิตเราเสียเหลือเกิน แต่หากแท้จริงแล้ว การคิดค้นของพวกเขาแลกมาด้วยความพยายามทั้งหยาดเหงื่อ แรงกาย แรงใจ และมันสมอง

ลองนึกย้อนไปเมื่อยี่สิบกว่าปีก่อน คุณแม่ยังนั่งบนเก้าอี้ในมุมใดมุมหนึ่งของบ้านเพื่อฟังและร้องเพลงตามเสียงนักร้องคนโปรดจากเครื่องเล่นเทปคาสเซ็ทตัวใหญ่

"แต่พอยุคนี้ เด็กแนว เด็กแว้นลูกสาววัยรุ่น หยิบ iPOD เครื่องจิ๋ว มาฟังเพลงด้วยระบบ MP3 ที่สามารถบันทึกไฟล์มาเป็นร้อยๆ เพลงด้วยความเพลิดเพลิน หรือใช้ดูหนัง เก็บภาพถ่ายสวยๆ เป็นพันภาพ เก็บข้อมูลมหึมาได้ด้วยเครื่องเล็กๆ จิ๋วๆ เพียงเครื่องเดียว

ระบบการบันทึกข้อมูลแบบนี้ มีที่มาจากการคิดค้นของนักวิทยาศาสตร์รางวัลโนเบลในปี พ.ศ. 2550 ชื่อว่า "ดร.แบร์ แฟร์ต" จากมหาวิทยาลัยปารีส-เซาซ์ และ "ดร. เพเทอร์ กรุนเบิร์ก" จากสถาบันวิจัยยูลิช เยอรมนี

"ที่ค้นพบปรากฏการณ์การเปลี่ยนขนาดยักษ์ของความต้านทานด้วยแม่เหล็ก (Giant magnetoresistance) ซึ่งเทคโนโลยีได้นำไปใช้ในการอ่านข้อมูลบนฮาร์ดไดรฟ์ที่มีขนาดเล็กและมีความไวสูงพอที่จะอ่านสนามแม่เหล็กขนาดเล็กได้ ตลอดจนทำให้ฮาร์ดดิสก์มีขนาดเล็กจิ๋วลง สร้างความฮือฮาให้กับวงการบันเทิงที่เปลี่ยนไลฟ์สไตล์ของคนในการฟังเพลง ดูหนังเลยทีเดียว"

ไม่หมดแค่นี้ แต่ยังมีผลงานการวิจัยของนักฟิสิกส์อีกมากมายที่ได้รับรางวัลโนเบล และเป็นประโยชน์ต่อมวลมนุษยชาติ อาทิ เครื่องภาพถ่ายอวัยวะโดยอาศัยพลังแม่เหล็กมาใช้ ชื่อว่า "เครื่องเอ็ม อาร์ ไอ" เครื่องตรวจร่างกายโดยการสร้างภาพเหมือนจริง ทำให้แพทย์สามารถมองจุดที่ผิดปกติในร่างกายคนเราได้อย่างละเอียด

ในปี พ.ศ.2550 นักวิทยาศาสตร์ที่ได้รับรางวัลโนเบล ได้แก่ ดร.มาริโอ อาร์ คาเปชคี และ ดร.โอลิเวอร์ สมิทธีส์ จากสหรัฐอเมริกา และ ดร.มาร์ติน เจ อีแวนส์ จากอังกฤษ ได้คิดค้นกระบวนการวิเคราะห์พันธุกรรมในระดับเซลล์ที่เรียกว่า "ยีน ทาร์เกตติ้ง" (Gene Targeting) ซึ่งมีประโยชน์ในการศึกษาสุขภาพและโรคต่างๆ ช่วยขยายองค์ความรู้ด้านการแพทย์อย่างมากมาย

โลกกำลังหมุนต่อไปไม่หยุดยั้ง เช่นเดียวกับมันสมอง สองมือ และความฝันของนักวิทยาศาสตร์นับพันนับหมื่นจากทั่วโลกที่กำลังคิดค้น ค้นคว้าองค์ความรู้ใหม่ๆ ไม่หยุดนิ่ง เพื่อช่วยให้ผู้คนหลุดพ้นจากความเจ็บป่วย มีอาหาร ที่อาศัยเพียงพอ มีความสุข และมีการดำรงชีวิตสะดวกสบายขึ้น

ขณะที่เราเองแอบฝันเล็กๆ ว่า ในอีกสิบปียี่สิบปีข้างหน้า ก่อนวันคริสต์มาสสิบห้าวัน จะมีการประกาศชื่อนักวิทยาศาสตร์ที่มีสัญชาติไทยไปรับรางวัลกับเขาบ้าง ให้คนไทยทั้งประเทศได้ภูมิใจ

 

***ที่มา: หนังสือพิมพ์มติชน วันที่ 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2551 ปีที่ 31 ฉบับที่ 11099 , หน้า  20








ทำไม มาเลย์ชอบพริกขี้หนูจากเมืองไทย ?
ฮือฮา "มิสสเปน"กลายเป็นนางงามเลสเบี้ยนคนแรก หลังประกาศตัว ผู้คนแห่สนับสนุน (ชมภาพ)
ระทึก พบแผ่นดินแยกในเม็กซิโก ยาวนับกิโลฯ ตัดถนนขาด พบไม่ได้เกิดจากแผ่นดินไหว (ชมคลิป)
ลักษณ์ การเมือง โฉมหน้า สภา อนาคต แต่งตั้ง เลือกตั้ง
ลูกสาวปธน.อุซเบฯ ส่งคลิปเสียงร้องบีบีซีช่วย ชี้ถูกกักบริเวณในสภาพแย่กว่าสุนัข
วะว้าว! แชร์สนั่น แม่ค้าก๋วยเตี๋ยวรสแซ่บ โพสต์เซ็กซี่กลางกรุง !!
เอ็มดีใหญ่ไทยพาณิชย์ รับคำท้า Ice Bucket Challenge ท้าต่อ′ผู้ว่าธปท.-ก่อศักด์CPAll-คุณหรีด ′(ชมคลิป)
เดินตามดาว โดย หมอทรัพย์ สวนพลู ประจำวันที่ 22-28 สิงหาคม 2557
อันตรายและโรคของ ′สังคมก้มหน้า′ที่คุณควรรู้ไว้ ?
ทึ่งหนูน้อย 4 ขวบ ซึ้งพระธรรม ชอบเข้าวัด-นั่งสมาธิ อัจฉริยะท่องบทสวดมนต์คล่อง