ปริญญา บี้โสภณทบทวน ร่างพรบ.ลบมรดก 6 ตุลา ชี้ 3 ข้อเห็นต่าง ยันเป็นอำนาจสภาวินิจฉัย ไม่ใช่ประธาน

เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 ปริญญา เทวานฤมิตรกุล อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โพสต์ข้อเขียน เรื่อง [ ประกาศหรือคำสั่งคณะรัฐประหารที่กำหนดโทษ หรือเพิ่มโทษ เป็นเรื่องสิทธิเสรีภาพ ประชาชนเข้าชื่อเสนอรัฐสภาให้ยกเลิกได้ ] แสดงความคิดเห็นกรณีที่ นายโสภณ ซารัมย์ ประธานรัฐสภา มีคำวินิจฉัยปัดตกร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ยกเลิกคำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ 41 พ.ศ.… ฉบับที่ภาคประชาชน จำนวน 59,503 คนเข้าชื่อเสนอ โดยระบุว่า

ท่านประธานสภาผู้แทนราษฎรวินิจฉัยว่าร่างกฎหมายที่ประชาชนเข้าชื่อกันหกหมื่นกว่าชื่อเพื่อยกเลิกคำสั่งคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดินฉบับที่ 41 ไม่ใช่ร่างกฎหมายที่ประชาชนจะเข้าชื่อกันเสนอต่อรัฐสภาให้พิจารณาได้ โดยให้เหตุผลว่า “การกำหนดโทษทางอาญา.. เป็นอำนาจของรัฐโดยตรง เข้าลักษณะเป็นการเสนอกฎหมายที่มีหลักการเกี่ยวกับการดำเนินการตรากฎหมายและกำหนดนโยบายในกระบวนการยุติธรรม ตามหมวด 6 แนวนโยบายแห่งรัฐ… ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ดังนั้น จึงไม่อาจใช้สิทธิริเริ่มเสนอร่างพระราชบัญญัติ.. ต่อรัฐสภาเพื่อพิจารณาได้ ..” (ดูภาพประกอบ 2)

ด้วยความเคารพ ผมเห็นต่างจากเหตุผลของท่านประธานสภาผู้แทนราษฎร ดังนี้ครับ

1.เรื่องความผิดทางอาญาและโทษ รัฐธรรมนูญ 2560 บัญญัติคุ้มครองสิทธิไว้ในมาตรา 29 ซึ่งอยู่ในหมวด 3 ‘สิทธิและเสรีภาพของปวงชนชาวไทย’ และโดยที่คำสั่งคณะปฏิรูปฉบับที่ 41 เป็นเรื่องการเพิ่มโทษทางอาญา การเสนอยกเลิกคำสั่งคณะปฏิรูปฉบับที่ 41 เพื่อให้โทษทางอาญากลับไปเป็นเท่าเดิม จึงเป็นเรื่องในหมวด 3 ที่ประชาชนพึงมีสิทธิเข้าชื่อเสนอได้

2.การอ้างเหตุผลว่า “การกำหนดโทษเป็นอำนาจรัฐโดยตรง” และเป็นเรื่อง “การกำหนดนโยบายในกระบวนการยุติธรรมตามหมวด 6 แนวนโยบายแห่งรัฐ“ ในการปัดตกร่างกฎหมายตามหมวด 3 ที่ประชาชนเข้าชื่อเสนอนั้น ไม่ใช่เรื่องอันชอบด้วยเหตุผล เพราะเรื่องสิทธิเสรีภาพย่อมเกี่ยวข้องกับเรื่องการใช้อำนาจ และเกี่ยวกับเรื่องอื่นๆ ในหมวดอื่นไม่มากก็น้อยอยู่แล้ว หากใช้เหตุผลว่าเป็นเรื่องในหมวดอื่นในการปัดตกร่างกฎหมายตามหมวด 3 (และหมวด 5 หน้าที่ของรัฐ) ก็จะไม่มีร่างกฎหมายใดที่ประชาชนจะเสนอต่อรัฐสภาได้เลย ซึ่งย่อมไม่ชอบต่อเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญมาตรา 133(3)

3.ประการสำคัญคือ ประกาศคณะปฏิรูปฉบับที่ 41 ที่แก้ไขประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 นั้น ไม่ใช่กระบวนการนิติบัญญัติโดยชอบด้วยรัฐธรรมนูญแต่อย่างใด เพราะมาจากการยึดอำนาจ ที่สำคัญรัฐธรรมนูญ 2560 โดยมาตรา 279 รับรองเฉพาะประกาศและคำสั่งของ คสช. เท่านั้น หาได้รับรองประกาศและคำสั่งของคณะรัฐประหารก่อนหน้านี้ไม่ คำสั่งคณะปฏิรูปฉบับที่ 41 จึงมีปัญหาความชอบด้วยรัฐธรรมนูญอยู่แล้ว

อีกทั้งเหตุผลที่คณะปฏิรูปในการเพิ่มโทษจำคุกของมาตรา 112 จากแต่เดิมจำคุกไม่เกิน 7 ปี ไม่มีโทษขั้นต่ำ (ซึ่งเท่ากับโทษหมิ่นพระบรมเดชานุภาพในสมัยสมบูรณาญาสิทธิราช) เพิ่มโทษให้มีขั้นต่ำจำคุก 3 ปี และเพิ่มโทษขั้นสูงเป็น 15 ปีนั้น ก็มีที่มาจากเฟกนิวส์ ที่กล่าวหานักศึกษาที่ชุมนุมที่ธรรมศาสตร์ว่า เล่นละครหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ (ทั้งๆ ความเป็นจริงเป็นละครเรียกร้องความเป็นธรรมให้ช่างไฟที่นครปฐมที่ถูกแขวนคอตาย ซึ่งนำมาสู่การปราบปรามนักศึกษาในวันที่ 6 ตุลาคม 2519 ซึ่งเป็นบาดแผลลึกในสังคมไทยจนทุกวันนี้)

เหตุผลในการเพิ่มโทษนั้นเป็นเฟกนิวส์ ที่มาของการเพิ่มโทษก็ไม่ชอบด้วยรัฐธรรมนูญ และรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันก็มิได้รับรองประกาศและคำสั่งคณะรัฐประหารก่อนหน้า คสช. ดังนั้น การที่ท่านประธานปัดตกร่างกฎหมายนี้ด้วยเหตุผลว่า “การกำหนดโทษเป็นอำนาจรัฐโดยตรง” จึงไม่ถูกต้องครับ

ผมจึงเห็นว่าร่างกฎหมายที่ประชาชนกว่าหกหมื่นคนเข้าชื่อกันเสนอให้ยกเลิกคำสั่งคณะปฏิรูปฉบับที่ 41 เป็นร่างกฎหมายตามหมวด 3 สิทธิและเสรีภาพของชนชาวไทย ที่ประชาชนมีสิทธิเข้าชื่อกันเสนอให้รัฐสภาพิจารณาได้ ส่วนสภาจะพิจารณาอย่างไร (สภาผู้แทนราษฎรพิจารณาก่อน) เป็นอำนาจของสภา ไม่พึงที่ประธานสภาผู้แทนจะปัดตกไม่ให้เอาเข้าสภาเช่นนี้ ท่านประธานสภาผู้แทนราษฎรจึงควรทบทวน หรือให้สภาเขาวินิจฉัยเองครับ