WHO ถูกตั้งคำถามเรื่องเงินบริจาค เสี่ยงกระทบอธิปไตยด้านสุขภาพของชาติ
รายงานข่าวจาก Philstar สื่อในฟิลิปปินส์ ว่า องค์การอนามัยโลก (WHO) กำลังเผชิญแรงกดดันจากหลายฝ่าย หลังมีรายงานเปิดเผยถึงอิทธิพลทางการเงินที่เพิ่มขึ้นของมูลนิธิ Bloomberg Philanthropies และความไม่โปร่งใสในการรับเงินบริจาคจากแหล่งที่ไม่เปิดเผยตัวตน หรือที่เรียกว่า “เงินมืด” ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อความเป็นอิสระของ WHO และอธิปไตยของประเทศต่าง ๆ ในการกำหนดนโยบายสุขภาพ
รายงาน “The Next Chapter Unfolds: Bloomberg and WHO’s Expanding Shadow Over Global Health Sovereignty” ระบุว่า วาระที่ขับเคลื่อน โดยผู้บริจาค โดยเฉพาะในด้านการควบคุมยาสูบ กำลังถูกบรรจุลงในนโยบายระดับชาติทั่วโลก โดยบางครั้งขัดแย้งกับความต้องการในท้องถิ่น
รายงานฉบับนี้เผยแพร่ในช่วงที่รัฐบาลทั่วโลกเตรียมเข้าร่วมการประชุม COP11 ของกรอบอนุสัญญา FCTC ที่เจนีวาในปลายปีนี้ โดยชี้ให้เห็นว่า WHO และ Bloomberg Philanthropies ซึ่งเป็นผู้บริจาคเอกชนรายใหญ่ที่สุดของ WHO กำลังมีบทบาทสำคัญในการกำหนดทิศทางของสุขภาพโลก
Bloomberg Philanthropies เป็นผู้สนับสนุนหลักด้านการควบคุมยาสูบในประเทศรายได้ต่ำและปานกลาง และเป็นผู้วางกลยุทธ์ MPOWER ของ WHO โดยผ่านองค์กรพันธมิตร เช่น Campaign for Tobacco-Free Kids และ Vital Strategies ซึ่งถูกกล่าวหาว่าผลักดันแนวทางห้ามใช้ยาสูบแบบเหมารวม
นอกจากนี้ รายงานจาก BMJ Global Health และการสืบสวนของสื่ออังกฤษ Guardian ยังเปิดเผยว่า WHO Foundation ได้รับเงินบริจาคจากแหล่งที่ไม่เปิดเผยตัวตนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2566 พบว่า 60% ของเงินทุนจากภาคธุรกิจไม่เปิดเผยแหล่งที่มา และ 80% ของเงินบริจาคที่เกิน 100,000 ดอลลาร์สหรัฐ มาจากแหล่งที่ไม่เปิดเผยตัวตน
Anil Soni
Anil Soni ซีอีโอของ WHO Foundation กล่าวว่า การรับเงินบริจาคแบบไม่เปิดเผยตัวตน โดยระบุว่าเป็นการหลีกเลี่ยงผลประโยชน์ทับซ้อน และบริษัทต่าง ๆ ต้องการหลีกเลี่ยงการถูกโจมตีจากสาธารณะ
ขณะเดียวกัน รายงานจากคณะกรรมาธิการตรวจสอบของสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐฯ ในเดือนกรกฎาคม 2568 กล่าวหาว่า Bloomberg Philanthropies ใช้อิทธิพลทางการเงินเพื่อชี้นำการกำหนดนโยบายสาธารณะในสหรัฐฯ ผ่านการเคลื่อนไหวทางกฎหมาย การวางบุคลากร และการดำเนินคดีแบบประสานงาน โดยหลีกเลี่ยงกระบวนการประชาธิปไตย
รายงานยังอ้างถึงกรณีในปากีสถาน ฟิลิปปินส์ และอินเดีย ที่องค์กรที่ได้รับทุนจาก Bloomberg ถูกกล่าวหาว่าแทรกแซงการกำหนดนโยบายภายในประเทศ โดยในฟิลิปปินส์ องค์การอาหารและยา (FDA) ถูกตั้งคำถามเรื่องความเป็นอิสระ หลังรับเงินทุนจาก Bloomberg เพื่อสนับสนุนการควบคุมยาสูบ ในช่วงที่รัฐบาลกำลังออกกฎหมายควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าและผลิตภัณฑ์ยาสูบแบบให้ความร้อน
รายงานสรุปว่า กรอบอนุสัญญา FCTC ซึ่งเดิมมีเป้าหมายเพื่อเป็นแนวทางให้ประเทศสมาชิก กลับกลายเป็นเครื่องมือให้ผู้มีอิทธิพลภายนอกใช้อำนาจเกินขอบเขตในการกำหนดนโยบายภายในประเทศ นำไปสู่ปรากฏการณ์ที่เรียกว่า “การสร้างอาณานิคมผ่านการบริจาค”
รายงานเรียกร้องให้มีการปฏิรูปก่อนการประชุม COP11 ในเดือนพฤศจิกายนนี้ โดยเสนอให้มีการเปิดเผยข้อมูลเงินทุนจากผู้บริจาคเอกชนทั้งหมด ตั้งกลไกตรวจสอบอิสระเพื่อป้องกันการทุจริตและผลประโยชน์ทับซ้อน และเปิดพื้นที่ให้เสียงของผู้บริโภคและนักวิทยาศาสตร์ได้มีส่วนร่วมในการประชุม
ที่มา https://www.philstar.com/world/2025/10/21/2449290/who-faces-questions-donor-linked-funding#google_vignette
