Cloud Lovers : ‘นาคเล่นน้ำ’ภาพแรกของโลก : โดย บัญชา ธนบุญสมบัติ

แม้ว่าผมจะได้เล่าเกี่ยวกับพายุงวงช้างและนาคเล่นน้ำไปแล้วถึง 2 ตอน แต่ปรากฏว่าช่วงนี้พอดีก็เกิดปรากฏการณ์ขึ้น เช่น พายุงวงช้างที่หาดป่าตอง จ.ภูเก็ต เมื่อช่วงเที่ยงของวันที่ 25 สิงหาคม 2561 ก็พบว่าสื่อต่างๆ ได้นำข้อมูลที่ผมเคยเขียนไว้ไปนำเสนอ จึงคิดว่าน่าจะเป็นประโยชน์ถ้าให้ข้อมูลเพิ่มเติมผ่านคอลัมน์ Cloud Lovers และปิดท้ายด้วยภาพเก่าของฝรั่งซึ่งน่าสนใจไม่น้อยทีเดียวครับ

ถาม : พายุงวงช้างในบ้านเราเคยเกิดที่ไหน? ในช่วงเดือนไหน?

ตอบ : ผมได้รวบรวมข้อมูลพายุงวงช้างในช่วงปี พ.ศ.2548-2561 จำนวน 33 กรณี โดยเก็บข้อมูลจากข่าวและผู้ที่เห็นเหตุการณ์ ได้ข้อสรุปเบื้องต้นดังนี้ (ตัวเลขในวงเล็บคือจำนวนกรณี)

เดือนที่เกิดพายุงวงช้าง ได้แก่ มีนาคม (1) เมษายน (7) พฤษภาคม (4) มิถุนายน (2) กรกฎาคม (6) สิงหาคม (2) กันยายน (4) และตุลาคม (7)

จังหวัดที่เกิดพายุงวงช้าง ได้แก่ ชลบุรี (6) ตรัง (3) กระบี่ (3) จันทบุรี (3) ระยอง (3) ตราด (2) พัทลุง (2) นครสวรรค์ (2) ภูเก็ต (2) เพชรบุรี (1) ประจวบคีรีขันธ์ (1) ระนอง (1) สงขลา (1) สกลนคร (1) ปราจีนบุรี (1) และกรุงเทพฯ (1)

ถาม : นาคเล่นน้ำมีอันตรายไหม?

ตอบ : นาคเล่นน้ำที่สามารถคว่ำเรือเล็กๆ ได้ เช่น ในปี ค.ศ.1885 นาคเล่นน้ำที่อ่าวตูนิส บนชายฝั่งทางแอฟริกาเหนือทำให้เรือจมไป 5 ลำ (ตูนิสเป็นเมืองหลวงของสาธารณรัฐตูนิเซีย) และในปี ค.ศ.1980 นาคเล่นน้ำที่อ่าวซาน อันโตนิโอในเท็กซัสก็เล่นงานเรือจับกุ้งจนจมมาแล้ว ชาวเรือจึงได้รับคำแนะนำว่า ให้สังเกตทิศทางการเคลื่อนที่ของนาคเล่นน้ำ แล้วแล่นหนีไปในทิศตรงกันข้าม

บางครั้งนาคเล่นน้ำอาจขึ้นฝั่ง (ซึ่งชื่อที่ถูกต้องคือ แลนด์สเปาต์) และทำให้บ้านเรือนตามชายฝั่งได้รับความเสียหายได้

ถาม : ฝนตกเป็นสัตว์เล็กๆ อาจเกิดจากอะไร?

คุณผู้อ่านอาจเคยได้ยินเกร็ดเรื่องเล่าแปลกๆ ที่ว่า มีฝนตกลงมาเป็นปลา กบ หรือสัตว์ตัวเล็กๆ เป็นไปได้ว่าหลายกรณีเกิดจากพายุนาคเล่นน้ำ (หรือแลนด์สเปาต์) นั่นเอง กล่าวคือ กระแสลมได้หอบเอาสัตว์ตัวเล็กๆ เหล่านี้ขึ้นไป แต่หากนาคเล่นน้ำเคลื่อนที่ขึ้นฝั่งก็จะค่อยๆ หมดแรงลงไป ทำให้สัตว์เหล่านี้ตกลงมาบนพื้น ทำให้ชาวบ้านแถบนั้นพูดกันว่า ฝนตกลงมาเป็นปลา เป็นกบ หรือสัตว์ขนาดเล็กอื่นๆ

บันทึกทำนองนี้ เช่น ที่นิวยอร์กนาคเล่นน้ำทำให้ฝนตกลงมาเป็นลูกอ๊อด ที่ฝรั่งเศสฝนตกลงมาเป็นคางคก ที่มอนทรีออล ฝนตกลงมาเป็นจิ้งจก ส่วนที่โพรวิเดนซ์ โรดไอส์แลนด์ ฝนตกลงมาเป็นปลาจำนวนมาก จนชาวบ้านจับไปขายได้!

จุดน่าสังเกตคือ บริเวณที่ฝนตกลงมาเป็นสัตว์ต่างๆ นี้ล้วนอยู่ใกล้แหล่งน้ำทั้งสิ้น ส่วนสัตว์ที่ตกลงมาก็มักเป็นสัตว์ตัวเล็กๆ เท่านั้น ไม่เคยปรากฏว่า มีฝนตกลงมาเป็นแมว หมา หรือม้า แต่อย่างใด 😉

ถาม: ฝรั่งศึกษานาคเล่นน้ำมานานแค่ไหนแล้ว?

ตอบ : หลักฐานสิ่งพิมพ์ระบุว่า ภาพวาดนาคเล่นน้ำภาพแรกของโลกตีพิมพ์ในปี ค.ศ.1665 แสดงเหตุการณ์เมื่อวันที่ 31 ธันวาคม ค.ศ.1648 บริเวณใกล้ซาร์ดิเนีย (Sardinia) ซึ่ง de Monconys ได้บันทึกเอาไว้ ดูภาพที่ 1 ครับ

ภาพที่ 1: ภาพวาดนาคเล่นน้ำภาพแรกของโลก

ภาพเก่าอื่นๆ ที่น่าสนใจ เช่น ภาพที่ 2 ซึ่งเบนจามิน แฟรงคลิน ได้วาดโครงสร้างของนาคเล่นน้ำเอาไว้ตามความเข้าใจในขณะนั้น ภาพนี้ได้ตีพิมพ์ในบทความ “Water-spouts and Whirlwinds (นาคเล่นน้ำและลมหมุน)” โดยต่อมาเป็นส่วนหนึ่งของหนังสือชุด “The complete works in philosophy, politics, and morals, of the late Dr. Benjamin Franklin (ผลงานชุดสมบูรณ์เกี่ยวกับปรัชญา การเมืองและศีลธรรม ของ ดร.เบนจามิน แฟรงคลิน ผู้ล่วงลับ)” โดยอยู่ในเล่ม 2 หน้า 26 ของหนังสือชุดนี้ หนังสือชุดนี้ตีพิมพ์ในปี ค.ศ.1806

ภาพที่ 3 แสดงขั้นตอนการเกิดพายุนาคเล่นน้ำจากตำราอุตุนิยมวิทยา ชื่อ A Treatise on Meteorology โดย Elias Loomis, New York, Harper & Brothers, 1880 หมายความว่า หนังสือด้านอุตุนิยมวิทยาของฝรั่งสันนิษฐานการเกิดนาคเล่นน้ำมานานกว่า 1 ศตวรรษแล้ว

ภาพที่ 2 : โครงสร้างของนาคเล่นน้ำ วาดโดยเบนจามิน แฟรงคลิน

ภาพที่ 3 : ขั้นตอนการเกิดนาคเล่นน้ำในตำราเก่าของฝรั่ง

ขุมทรัพย์ทางปัญญา
สนใจภาพวาดเก่าเกี่ยวกับนาคเล่นน้ำ อาจค้นรูปด้วย Google โดยใช้คำว่า waterspout + drawing

บัญชา ธนบุญสมบัติ
www.facebook.com/buncha2509
buncha2509@gmail.com

บทความก่อนหน้านี้ปัญหา อุปสรรค : ระบบ ‘ไพรมารีโหวต’ : ปัญหาของ คสช.
บทความถัดไปคนตามข่าว : ไพรวัน พลวัน อธิบดีกรมกิจการผู้สูงอายุ