บทนำ : วันศุกร์ที่ 18 ตุลาคม 2562 : กับดักประเทศไทย

วิทยาลัยนวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยรังสิต และมูลนิธิ 14 ตุลา จัดการบรรยายพิเศษ “ประชาชน พรรคการเมือง ทหารไทย ติดกับดักวิกฤตใหม่ประเทศไทย” โดยศาสตราจารย์ธีรยุทธ บุญมี นักวิชาการและนักวิพากษ์วิจารณ์ด้านการเมือง ที่อนุสรณ์สถาน 14 ตุลา สี่แยกคอกวัว เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม โดยนายธีรยุทธวิเคราะห์ว่า ตั้งแต่ปี 2557 ถึงปัจจุบัน ประเทศไทยอยู่ในยุค “ติดกับดัก” นอกจากนี้ นายธีรยุทธยังมองว่า ประเทศไทยถูกครอบงำด้วยกระบวนทัศน์ใหม่ คือ ระบบคิดที่เรียกว่า “ความเมือง” ทั้งนี้ “ความเมือง” มีข้อแตกต่างจาก “การเมือง” คือ คำว่า “การเมือง” เป็นพื้นที่การแข่งขันของความคิดที่ต่างกัน เป็นความไม่ชอบไม่พอใจ หรือโกรธกันระหว่างบุคคลก็ได้ แต่ก็สามารถหาข้อสรุปโดยเสียงส่วนใหญ่ แต่ “ความเมือง” เป็นเรื่องการต่อสู้แบบรวมเบ็ดเสร็จของกลุ่มคนซึ่งมองอีกกลุ่มในแง่เป็น “พวกเรากับศัตรู” ที่ต้องถูกทำลาย

ระบบคิดแบบ “ความเมือง” พื้นฐานของสังคมคือกลุ่มบุคคลที่อยู่ด้วยความหวาดระแวง ต้องเอากลุ่มตัวเองให้อยู่รอด กลุ่มอื่นต้องทำลายล้าง กระบวนทัศน์นี้เกิดโดยนักวิชาการชื่อ คาร์ล สมิธ นักคิดของเยอรมัน ก่อนสงครามโลก 2 ที่ว่าพื้นฐานของมนุษย์อยู่เป็นกลุ่ม ไม่ได้อยู่แบบปัจเจก ไม่เชื่อเรื่องเสรีประชาธิปไตย จึงเปิดโอกาสให้กลุ่มอื่นเข้ามาทำลายล้างได้ ความคิดนี้ พรรคนาซีและฝ่ายขวานำไปใช้ และนำไปสู่ความขัดแย้งรุนแรงในประวัติศาสตร์การเมืองโลกช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 จากบทวิเคราะห์ของนายธีรยุทธเท่ากับว่าประเทศไทยกำลังตกอยู่ในกับดัก ซึ่งก่อนหน้านี้คนไทยเคยได้ยินคำว่ากับดักที่เกิดในระบบเศรษฐกิจ เป็นกับดักประเทศผู้มีรายได้ปานกลาง ซึ่งรัฐบาลประกาศจะนำไทยให้หลุดพ้น เพื่อนำประเทศเข้าสู่ประเทศที่มีรายได้เพิ่มขึ้น แต่จวบจนบัดนี้ไทยยังไม่มีสัญญาณว่าจะหลุดพ้นกับดักดังกล่าว

น่าสนใจตรงที่การนำไทยให้พ้นจากกับดักต้องใช้กลไกของรัฐบาลเข้าช่วย แต่กับดักทางเศรษฐกิจ และกับดักทางการเมืองมีข้อแตกต่างกันตรงที่ กับดักทางเศรษฐกิจนั้นได้เกิดขึ้นก่อนที่รัฐบาลจะเข้ามาแก้ไข ขณะที่กับดักทางการเมืองเกิดขึ้นในช่วงที่ คสช.เข้ามาปกครองประเทศ จึงน่าวิตกว่ารัฐบาลจะมองเห็นกับดักดังกล่าวหรือไม่ และจะสามารถนำไทยให้พ้นกับดักดังกล่าวได้หรือเปล่า ในเมื่อรัฐบาลก็กลายเป็นขั้วข้างหนึ่งในสงคราม “ความเมือง” เช่นกัน

บทความก่อนหน้านี้คนตามข่าว : กีรติ รัชโน อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ
บทความถัดไปเรียงคนมาเป็นข่าว โดย ชโลทร : ภาพข่าวสังคมวันศุกร์ที่18ตุลาคม2562