สกู๊ป น.1 : จัดผังเมืองปลูกบ้านใหม่ซับน้ำตาชาวมูโนะ
เสียงระเบิดดังกึกก้องในช่วงเย็นของวันที่ 29 กรกฎาคม 2566 ที่ตลาดมูโนะ หมู่ 1 อ.สุไหงโก-ลก จ.นราธิวาส จากที่คิดว่าเป็นเสียงระเบิดในจุดเล็กๆ ในพื้นที่ดังกล่าว แต่เป็นความเสียหายที่เกิดขึ้นเป็นวงกว้าง เปลวเพลิงลุกโชน เสียงร้องระงมจากผู้ติดอยู่ใต้ซากอาคารบ้านเรือน ภาพของเจ้าหน้าที่ชุดคุ้มครองตำบลมูโนะ โดย อส.อำเภอสุไหงโก-ลก ชุดกู้ชีพกู้ภัยวิ่งเข้าจุดเกิดเหตุโดยไม่หวั่นเกรงต่ออันตราย เจ้าหน้าที่เข้าไปในพื้นที่ไข่แดง มีผู้ได้รับบาดเจ็บจำนวนมาก และเมื่อรวมตัวเลขแล้ว พบผู้ได้รับบาดเจ็บ 388 ราย สาหัส 10 ราย และเสียชีวิต 11 ราย
เมื่อสถานการณ์คลี่คลาย ตลาดมูโนะ แหล่งจำหน่ายสินค้าเครื่องครัว เครื่องใช้ไฟฟ้า อุปกรณ์ทางการเกษตร เสื้อผ้าเครื่องแต่งกายและอาหาร เป็นจุดเช็กอิน
ของชาวมาเลเซียทุกสุดสัปดาห์และคนไทยต่างพื้นที่ที่นิยมเลือกซื้อสินค้าราคาถูกทุกเย็นวันจันทร์และวันศุกร์ตลอดทั้งวัน เหลือเพียงซากปรักหักพัง โกดังดอกไม้เพลิงหลังใหญ่เพิ่งสร้างเสร็จไม่นาน ต้นตอของระเบิดลูกใหญ่พังพินาศ บ้านเรือนรอบโกดังปลิวกระจายไปทั้งหลัง หลายชีวิตไม่มีโอกาสรู้ตัว
จากการสำรวจมีผู้ได้รับผลกระทบ 682 ครัวเรือน บ้านเรือนเสียหาย 649 หลัง โรงเรียน 4 หลัง ยานพาหนะและทรัพย์สินของประชาชนเสียหายไปเป็นจำนวนมาก
สนั่น พงษ์อักษร ผู้ว่าราชการจังหวัดนราธิวาส สั่งเปิดศูนย์พักพิงเพื่อให้ผู้ประสบภัยได้พักอาศัยชั่วคราว
ขณะที่การช่วยเหลือฟื้นฟูที่อยู่อาศัยใหม่ จังหวัดนราธิวาสร่วมกับกรมโยธาธิการและผังเมืองวางกรอบการจัดรูปที่ดินเพื่อสร้างผังเมืองใหม่ในพื้นที่ตำบลมูโนะ
เพื่อให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ระบบสาธารณูปโภคที่ครบครัน การระบายน้ำที่ช่วยแก้ปัญหาระยะยาว และการจัดวางบ้านเรือนให้เอื้อต่อการเปิดเป็นร้านค้ารองรับตลาดการค้าชายแดนมูโนะ ที่จังหวัดเตรียมผลักดันให้เป็นตลาดชายแดนหลัก
จากการเปิดเวทีประชาคมรับฟังเสียงของผู้ประสบภัยจำนวน 85 ครัวเรือน เสียงส่วนใหญ่ต้องการผังเมืองแบบที่ 3 มีตำแหน่งและรูปแปลงที่ดินใกล้เคียงของเดิม เนื้อที่แปลงที่ดินลดลงเล็กน้อย ลดถนนบางเส้น ขยายความกว้างถนนเดิม เพิ่มทางเดินเท้าเชื่อมระหว่างถนน เพิ่มสวนสาธารณะและลานอเนกประสงค์ไว้ตอนกลางของพื้นที่เพื่อเข้าถึงง่ายจากทุกกลุ่ม ส่วนแบบบ้านที่มีการนำเสนอผ่านเวทีประชาคม ผู้ประสบภัยยังไม่ตัดสินใจว่าจะใช้รูปแบบใด เพราะยังกังวลเกี่ยวกับงบประมาณที่ใช้ในการก่อสร้าง
นายมาหามะอัมรัน เปาะวอ ผู้ประสบภัย กล่าวว่า พอใจกับผังเมืองใหม่ที่เตรียมก่อสร้างในพื้นที่ ดูจากแบบแปลนแล้วมีความสวยงาม ส่วนเรื่องที่ดินอาจจะถูกลดลงไปตามแปลนที่กำหนด แต่ก็รู้สึกว่าหากทำแล้วเกิดการพัฒนาไปในทางที่ดีขึ้นส่วนใหญ่ก็คงยินยอม แต่คาดว่ายังมีอีกหลายครอบครัวที่ไม่ค่อยพอใจกับแนวทางนี้
ส่วนนายสิทธิชัย เจ๊ะแว ผู้ประสบภัยอีกราย กล่าวว่า ได้เห็นผังเมืองใหม่แล้วพอใจเช่นกัน เพราะมีความสวยงามแตกต่างจากภาพที่เคยเห็น ซึ่งหากทำแล้วเกิดประโยชน์ต่อประชาชนในพื้นที่ก็เป็นสิ่งที่ดีและพร้อมสนับสนุน เช่นเดียวกับนายณรงค์ชัย รัดรึงสุนทรี ที่สูญเสียบ้านไปทั้งหลัง กล่าวว่า ในส่วนของผังเมืองใหม่เห็นด้วย ทำให้เห็นภาพความเป็นเมืองใหม่ แต่ยังมีความกังวลเรื่องแบบบ้านที่รัฐออกแบบให้เนื่องจากไม่รู้ว่าเลือกไปแล้วจะต้องจ่ายเงินเพิ่มด้วยหรือไม่ ผู้ประสบภัยส่วนใหญ่กังวลส่วนนี้ อยากให้ภาครัฐให้ความชัดเจนก่อนจะรับฟังการตัดสินใจของประชาชน
ด้านนายประเสริฐ อาแว กำนันตำบลมูโนะ กล่าวว่า หลังเกิดเหตุทุกหน่วยงานลงมาให้ความช่วยเหลือ ได้ทำข้อมูลและลงทะเบียนผู้ได้รับผลกระทบ ความสูญเสียและความเสียหายต่างๆ ช่วงแรกมีปัญหาตกหล่นไปบ้าง เนื่องจากผู้ประสบภัยบางรายออกไปพักอาศัยบ้านญาติ แต่ปัจจุบันได้ลงทะเบียนครบแล้ว ซึ่งตนมีศูนย์ปฏิบัติการกลางช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบ จึงต้องประชุมประเมินสถานการณ์ทุกวัน รวมทั้งแก้ปัญหาให้ทุกราย เป็นรายๆ ทั้งแก้ปัญหาแบบเฉพาะหน้า และแบบระยะยาวๆ
ส่วนของการสร้างบ้านใหม่ มีแผนผังและแบบบ้าน จังหวัดนราธิวาส และโยธาธิการจังหวัด ส่งมาให้ชาวบ้านเลือก 3 แบบ ให้ชาวบ้านเลือกเอง ส่วนใหญ่พอใจระดับหนึ่ง แต่ปัญหาขณะนี้ต้องเร่งรื้อถอนเพื่อเตรียมก่อสร้างให้เร็วที่สุด การรื้อถอนต้องได้รับความยินยอมจากเจ้าของบ้านก่อน เพราะภายในบ้านอาจมีสิ่งของมีค่าและทรัพย์สินตกหล่น ปัจจุบันมีชาวบ้านยินยอมให้รื้อถอนแล้ว 25-30% ถ้าเริ่มดำเนินการ จะแบ่งเป็นโซนไข่แดง ประเมินแล้วต้องใช้เวลา 8 เดือน ถึง 1 ปี ส่วนโซนไข่ขาว ประเมินตามความเสียหายแต่ละหลัง บางบ้านดำเนินการแล้วโดยหน่วยงานทหาร จิตอาสามาเบิกของซ่อมแซม ส่วนสิ่งของที่เป็นกองกลาง เช่น วัสดุกระเบื้องปูหลังคา บางบ้านพอมีฐานะจะดำเนินเองแล้วมาทำเรื่องเบิกเงินทีหลัง
กำนันตำบลมูโนะกล่าวยอมรับว่า เกณฑ์ที่กำหนด บ้านบางหลังเสียหายมาก แต่การช่วยเหลือของภาครัฐมากที่สุด 350,000 บาท นั้นไม่เพียงพอ ยังไม่ทราบว่าจะได้ส่วนเพิ่มเติมจากที่ไหน เพราะไม่มีช่องทางเรียกค่าเสียหายจากเจ้าของโกดังผู้เป็นต้นเหตุ อยากขอให้สภาทนายความ ฝ่ายกฎหมาย เข้ามาช่วยดูเรื่องคดี ให้ชาวบ้านได้รับความเป็นธรรม รวมทั้งอยากให้มีกองทุนหรือสถาบันการเงินมาช่วยเหลือการกู้เงินดอกเบี้ยถูก หรือมีหน่วยงานสงเคราะห์อื่นๆ มาสมทบตรงนี้ด้วย
ยังมีการช่วยเหลือจากผู้นำศาสนา และมูลนิธิ องค์กร ช่วยเหลือบริจาคที่ดิน 15 ไร่ เพื่อหาแนวร่วมจากหลายองค์กรมาช่วยกันระดมทุนสร้างบ้านพักพิง กองทุนสร้างบ้านดารุลญันนะห์ให้ผู้ไร้บ้าน และที่ยังไม่พร้อมช่วยเหลือตัวเอง เป็นการช่วยเหลืออีกทางหนึ่ง ตอนนี้มีผู้ร่วมให้การถมที่ดิน บริจาคสิ่งของแล้ว เงินบริจาคเข้ามา 3.5 ล้านบาท จะเร่งสร้างทันทีให้ผู้ได้รับผลกระทบรอวันสร้างบ้านใหม่
รวมทั้งขอเชิญร่วมสมทบทุนเพื่อสร้างบ้านเร่งด่วนให้พี่น้องมูโนะที่บ้านพังเสียหายทั้งหลัง เพื่อกลับมาอยู่ด้วยกันอย่างพร้อมหน้าพร้อมตากับโครงการสร้างบ้านอุ่นไอรักบนที่ดินบริจาควากัฟ 15 ไร่ นายประเสริฐกล่าว
