ประเทศที่น่าพิศวง : สหราชอาณาจักร

องค์ประกอบทั้ง 4 ของสหราชอาณาจักร

ประเทศที่น่าพิศวง : สหราชอาณาจักร

ประเทศสหราชอาณาจักร หรือที่เราเรียกจนติดปากว่าประเทศอังกฤษ เป็นประเทศที่มีวิวัฒนาการมาจากการผนวก การรวม และการแบ่งแยกประเทศองค์ประกอบหลายครั้งบนเกาะบริเตนใหญ่และเกาะไอร์แลนด์ในช่วงเวลาหลายร้อยปี ซึ่งเพื่อความเข้าใจง่ายๆ จำเป็นต้องทราบก่อนว่าเกาะบริเตนใหญ่คืออะไร?

เกาะบริเตนใหญ่ คือเกาะที่ตั้งอยู่บริเวณแอตแลนติกเหนือ ทางตะวันตกเฉียงเหนือของทวีปยุโรป มีพื้นที่ 229,848 ตารางกิโลเมตร เป็นเกาะที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 9 ของโลก เกาะบริเตนใหญ่ประกอบด้วย 3 รัฐคือ อังกฤษ สกอตแลนด์ และเวลส์ โดยอังกฤษมีพื้นที่มากที่สุดบนเกาะ มีอาณาเขต 130,410 ตร.กม. เท่ากับ 2 ใน 3 ของพื้นที่ทั้งหมด และ 3 รัฐนี้คือส่วนหนึ่งของสหราชอาณาจักร โดยอังกฤษผนวกเอาเวลส์ที่เป็นรัฐอิสระทางตะวันตกเฉียงใต้ของเกาะบริเตนใหญ่เข้าเป็นส่วนหนึ่งของอังกฤษใน พ.ศ.2085 (ตรงกับสมัยสมเด็จพระไชยราชาธิราชแห่งกรุงศรีอยุธยา) ต่อมาอังกฤษก็รวมกับราชอาณาจักรสกอตแลนด์ใน พ.ศ.2250 (ตรงกับสมัยสมเด็จพระเจ้าเสือแห่งกรุงศรีอยุธยา) ทำให้เกิดราชอาณาจักรบริเตนใหญ่ หลังจากนั้นราชอาณาจักรบริเตนใหญ่ก็บังคับรวมเอาราชอาณาจักรไอร์แลนด์ใน พ.ศ.2344 ทำให้เกิดสหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์ แต่ชาวไอร์แลนด์ต่อต้านอย่างหนักจนใน พ.ศ.2465 (ตรงกับสมัย ร.6 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์) ส่วนใหญ่ของไอร์แลนด์แยกตัวออกจากสหราชอาณาจักร จึงเหลือเพียงไอร์แลนด์ส่วนเหนือที่มีเนื้อที่ 13,843 ตร.กม. ยังคงรวมอยู่กับสหราชอาณาจักรในฐานะ 1 ใน 4 รัฐ อันได้แก่ อังกฤษ เวลส์ สกอตแลนด์ และไอร์แลนด์เหนือ นับตั้งแต่ พ.ศ.2470 มาจนปัจจุบันนี้

ครับ! จักรวรรดิอังกฤษกำเนิดจากดินแดนอาณานิคมโพ้นทะเลและสถานีการค้าที่ราชอาณาจักรอังกฤษก่อตั้งระหว่างปลายคริสต์ศตวรรษที่ 16 และต้นคริสต์ศตวรรษที่ 18 ในช่วงที่เจริญถึงขีดสุด จักรวรรดิอังกฤษเป็นจักรวรรดิที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ และเป็นมหาอำนาจโลกชั้นแนวหน้านานกว่าศตวรรษ นับแต่ พ.ศ.2465 (ตรงกับสมัย ร.6 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์) จักรวรรดิอังกฤษครอบครองดินแดนเป็นอาณานิคมครอบคลุมพื้นที่มากกว่า 33,000,000 ตร.กม. เกือบหนึ่งในสี่ของพื้นดินทั้งหมดของโลกและปกครองประชากรประมาณ 458 ล้านคน หรือกว่า 1 ใน 5 ของประชากรโลกในขณะนั้น เป็นผลให้มรดกทางการเมือง กฎหมาย ภาษาและวัฒนธรรมของอังกฤษแผ่ขยาย ในยุคที่จักรวรรดิอังกฤษรุ่งเรืองที่สุดนั้นมีคำพูดแบบกำแหงหาญว่า “ดวงอาทิตย์ไม่เคยตกดินในจักรวรรดิอังกฤษ” เพราะดินแดนของที่จักรวรรดิอังกฤษมีอยู่ทั่วทุกทวีปทำให้ดวงอาทิตย์ยังส่องแสงอยู่ในดินแดนใต้ปกครองอย่างน้อยที่สุดหนึ่งแห่งตลอดเวลา แต่ในปัจจุบันอังกฤษต้องปลดปล่อยให้บรรดาอาณานิคมทั่วโลกเป็นเอกราชไปเกือบหมด ทำให้ประเทศอังกฤษ หรือสหราชอาณาจักรมีพื้นที่เล็กกว่าประเทศไทยประมาณครึ่งหนึ่ง คือประมาณ 243,610 ตร.กม. มีประชากรประมาณ 64,100,000 คน อย่างไรก็ดี สหราชอาณาจักรก็เป็นประเทศพัฒนาแล้ว และมีเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับที่ 7 ของโลก สหราชอาณาจักรยังถูกจัดว่าเป็นมหาอำนาจประเทศหนึ่งในโลกและยังมีอิทธิพลทางเศรษฐกิจ วัฒนธรรม ทหาร วิทยาศาสตร์และการเมืองระหว่างประเทศค่อนข้างมาก สหราชอาณาจักรเป็นรัฐอาวุธนิวเคลียร์และมีรายจ่ายทางทหารมากเป็นอันดับที่ 4 ของโลก

Advertisement

สหราชอาณาจักรมีการปกครองระบอบประชาธิปไตยโดยมีรัฐบาลตามระบบรัฐสภาซึ่งแบ่งเป็นสองสภา คือสภาผู้แทนราษฎรที่มาจากการเลือกตั้ง และสภาขุนนางที่มาจากการแต่งตั้ง แต่ปัจจุบันสภาขุนนางแทบจะไม่มีอำนาจหน้าที่อะไรแล้วเพราะไม่มีความผูกพันใดๆ กับประชาชนเลย เป็นเพียงพิพิธภัณฑ์ที่มีชีวิตเอาไว้ดูเล่นเท่านั้นเอง ส่วนสภาผู้แทนราษฎรนั่นเองที่มีอำนาจสูงสุดในการปกครองประเทศสำหรับตำแหน่งของนายกรัฐมนตรีผู้เป็นหัวหน้ารัฐบาลของอังกฤษ ต้องเป็นบุคคลที่สภาผู้แทนราษฎรแต่งตั้งเข้ามาดำรงตำแหน่ง โดยต้องเป็นผู้นำของพรรคการเมืองที่มีจำนวนที่นั่งมากที่สุดในสภา นายกรัฐมนตรีจะเลือกคณะรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรีจะได้รับการแต่งตั้งอย่างเป็นทางการโดยพระมหากษัตริย์

ใน พ.ศ.2540 ได้มีการเคลื่อนไหวที่จะมีการโอนอำนาจในทางนิติบัญญัติ (Legislative Devolution) เข้าสู่ส่วนภูมิภาคต่างๆ ซึ่งการโอนอำนาจในลักษณะนี้ถือได้ว่าเป็นรูปแบบของการกระจายอำนาจขั้นสูงสุดที่เป็นไปภายใต้การจัดรูปแบบการปกครองในระบบรัฐเดี่ยว (unitary system) ดังนั้น กล่าวคือ เป็นการถ่ายโอนอำนาจจากส่วนกลางไปยังพื้นที่ หรือท้องถิ่นหนึ่งๆ โดยเปิดโอกาสให้ชุมชนที่ได้รับการโอนอำนาจสามารถที่จะกำหนดชะตากรรมในทางการเมืองได้ด้วยตนเอง (Home Rule) ผ่านการจัดตั้งสถาบันทางการเมืองในรูปแบบ “สภา” (assembly) ที่เป็นของตนเอง เพื่อทำหน้าที่ออกกฎหมายและกำหนดนโยบายต่างๆ เพื่อบังคับใช้ภายในพื้นที่ของตน แต่ทั้งนี้ สภาที่ได้รับการโอนอำนาจนี้ก็ยังถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของรัฐและไม่มีสิทธิในการใช้อำนาจอธิปไตยร่วมกับรัฐบาลดังเช่นในระบบสหพันธรัฐ ดังนั้น สกอตแลนด์ เวลส์ ไอร์แลนด์เหนือและกรุงลอนดอน จึงได้รับสิทธิในการจัดสถาบันทางการเมืองในรูปแบบ “สภา” (assembly) เพื่อการปกครองตนเองทั้งหมดภายหลังการเข้าสู่สหัสวรรษใหม่อย่างสมบูรณ์

ครับ! หลังจากการ Devolution ได้ร่วม 30 ปี ปรากฏว่าหัวหน้าฝ่ายบริหารทั้งหมดของสหราชอาณาจักรทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาคเป็นลูกหลานของชาวอาณานิคมเดิมของจักรวรรดิอังกฤษโดยสิ้นเชิง เริ่มต้นจาก นายริชี ซูแน็ก ได้เป็นนายกรัฐมนตรีสหราชอาณาจักรในวันที่ 25 ตุลาคม พ.ศ.2565 โดยเป็นนายกรัฐมนตรีสหราชอาณาจักรชาวอังกฤษเชื้อสายอินเดียนับถือศาสนาฮินดูเป็นคนแรก

Advertisement
หัวหน้าฝ่ายบริหารทั้งหมดของสหราชอาณาจักร ล้วนแต่เป็นเชื้อสายของชาวอดีตเมืองขึ้นทั้งสิ้น

ส่วนสกอตแลนด์ก็ได้มุขมนตรีคนใหม่ชื่อ ฮัมซา ฮารูน ยูซาฟ เป็นชายอายุ 37 ปี เชื้อสายปากีสถาน-เคนยา จัดเป็นผู้นำรัฐบาลในยุโรปตะวันตกคนแรกที่นับถือศาสนาอิสลาม

สำหรับไอร์แลนด์เหนือได้มุขมนตรีหญิงชาวไอริชนับถือศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิกคนแรก ชื่อ น.ส.มิเชล โอนีล อายุ 47 ปี จากพรรคซินน์เฟน (Sinn Féin) หรือพรรคชาตินิยมที่ต้องการสลัดการปกครองแบบอาณานิคมจากอังกฤษที่นับถือศาสนาคริสต์แบบโปรเตสแตนต์มาตั้งแต่ พ.ศ.2233 ซึ่ง น.ส.มิเชล โอนีล เข้ารับตำแหน่งมุขมนตรีเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ปีนี้เอง

ส่วนเวลส์นั้นเพิ่งได้มุขมนตรีคนใหม่สดๆ ร้อนๆ เมื่อวันที่ 20 มีนาคมปีนี้เอง ชื่อ นายวาห์น เกธิง อายุ 50 ปี เชื้อสายแซมเบีย ซึ่งเป็นอดีตอาณานิคมของอังกฤษในทวีปแอฟริกา

สุดท้ายคือตำแหน่งนายกเทศมนตรีของกรุงลอนดอน คือ นายซาดีก คาน ผู้เป็นมุสลิมเชื้อสายปากีสถานผู้ได้รับเลือกตั้งถึง 2 สมัยโดยเริ่มจากสมัยแรก พ.ศ.2559 และได้รับเลือกตั้งอีกเป็นสมัยที่ 2 เมื่อ พ.ศ.2563 การเป็นผู้บริหารสูงสุดของกรุงลอนดอนที่เป็นหนึ่งในศูนย์กลางสำคัญทางธุรกิจ การเมือง วัฒนธรรม และประวัติศาสตร์ของโลก เป็นผู้นำด้านการเงินการเมือง การสื่อสาร การบันเทิง แฟชั่น และศิลปะ ในอดีตเป็นเมืองหลวงของโลก เป็นเมืองที่เจริญที่สุดในโลก ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน เป็นเมืองที่มีอิทธิพลไปทั่วโลก ถือกันว่าเป็นเมืองสากลหลักของโลก จีดีพีของลอนดอนคิดเป็นร้อยละ 19.5 ของสหราชอาณาจักร ลอนดอนมีประชากรประมาณ 7.5 ล้านคน ปกครองโดยเชื้อสายของอดีตอาณานิคมนั่นเอง

สรุปแล้วสหราชอาณาจักร หรืออังกฤษ เป็นประเทศที่น่าพิศวงจริงที่กำลังอยู่ใต้การปกครองของบุคคลที่เป็นเชื้อสายจากเมืองขึ้นดั้งเดิมของอังกฤษทั้งสิ้น

โกวิท วงศ์สุรวัฒน์

QR Code
เกาะติดทุกสถานการณ์จาก Line@matichon ได้ที่นี่
Line Image