เปิดทีละเล่ม ซูมทีละหน้า ว่าผู้นำประเทศอื่น แนะนำให้อ่านหนังสืออะไร

ท่าทางเราจะได้นายกรัฐมนตรีไทย 2 สมัยที่รักการอ่านไม่น้อย

แถมเวลา “พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา” แนะนำหนังสือแต่ละครั้ง ก็สร้างกระแสฮือฮาทอล์ก ออฟ เดอะ ทาวน์ได้ตลอด ล่าสุดก็ชวนคนไทยมาอ่าน “”อิศปปกรณัม”” กัน ชื่อนี้อาจไม่คุ้นมาก แต่ถ้าบอกว่า “”นิทานอีสป”” ก็คงจะร้องอ๋อกันทันที

นิทานอีสป คือ นิทานกรีกโบราณที่เล่าขานกันมาตั้งแต่เมื่อ 620 ปีก่อนคริสต์ศักราช โดยอีสปซึ่งเป็นผู้เล่า วางสัตว์ต่างๆ ให้เป็นตัวละครที่เล่าความอยุติธรรมทางการเมืองให้ชาวเมืองได้รู้ และเขาก็ตายเพราะนิทานอีสปนี่ล่ะ เพราะนักการเมืองสมัยนั้นคิดแค้นเลยใส่ร้ายว่าเขาขโมยขันทองศักดิ์สิทธิ์แห่งวิหารเทพอะพอลโลไป สุดท้ายเขาถูกตัดสินประหารชีวิต ด้วยการโยนลงมาจากหน้าผาสูงจนตาย

นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า… นักการเมืองนิสัยแย่มากๆ เลย ท่านนายกฯไม่ได้กล่าว แต่นิทานอีสปกล่าวไว้

เราได้อ่านนิทานอีสปมากมายหลายเวอร์ชั่นตั้งแต่เด็กๆ ส่วน “อิศปปกรณัม” นั้นคือพระราชนิพนธ์แปลของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ทรงพระราชนิพนธ์แปลไว้ 24 เรื่อง และทรงพระราชนิพนธ์โคลงสุภาษิตประกอบนิทานร่วมกับกวีอื่นด้วย เรียกว่า “โคลงสุภาษิตอิศปปกรณํา” ซึ่งอยู่ในหนังสือเรียนชั้น ม.2 อย่างวรรณคดีวิจักษ์ ตั้งแต่ พ.ศ.2551 จนถึงปัจจุบัน

เห็นผู้นำไทยแนะนำหนังสือแล้ว อยากรู้ว่าผู้นำประเทศอื่นแนะนำอะไรให้อ่านบ้าง เลยไปเสาะแสวงหามาฝากกัน จะได้มีตัวเลือกอ่านหลายๆ เล่ม

คนแรกเลย นักอ่านตัวยง “บารัค โอบามา” อดีตประธานธิบดีสหรัฐอเมริกา คนนี้แนะนำหนังสือเพียบ ถือเป็นธรรมเนียมประจำปีตั้งแต่ 2015 ที่ช่วงต้นปีเขาจะมาแนะนำหนังสือ เพลง หนัง ศิลปะร่วมสมัยต่างๆ ที่เขาอยากชวนให้ไปเสพศิลป์ด้วยกัน คืออ่านเยอะมากโดยเฉพาะงานวรรณกรรม เล่มหนึ่งที่เราได้ยินบ่อยๆ คือ “”The Power”” ของ Naomi Alderman ที่เป็นนิยายแนว Si-fi ที่มีประเด็นเรื่องของอำนาจ และความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างเพศ, “”The Underground Railroad”” นิยายโดย Colson Whitehead ว่าด้วยเรื่องราวของการหลบหนีจากความเป็นทาสของคนผิวดำ ที่ได้รับรางวัลพูลิตเซอร์สาขานิยายประจำปี 2017, “”One Hundred Years of Solitude”” โดย Gabriel Garcia Marquez นักเขียนรางวัลโนเบล เล่มนี้นักอ่านไทยคุ้นดีแน่ๆ เพราะมาร์เกวซดังไม่น้อยในบ้านเรา เล่มนี้ก็เช่นกัน สนพ.สามัญชนแปลในชื่อ “”หนึ่งร้อยปีแห่งความโดดเดี่ยว”” มีอีกเล่มน่าสนใจมาก “”Why Liberalism Failed”” โดย Patrick Deneen ที่ได้ชื่อว่าเป็นหนังสือเกี่ยวกับการเมืองที่สำคัญที่สุดเล่มหนึ่งในปี 2018 ในวันที่การเมืองโลกหลายแห่งหมุนตัวเองไปทางขวา

ไปที่ผู้นำคนอื่นบ้าง ถึงจะไม่มีลิสต์ทุกปี แต่ก็น่าสนใจไม่น้อย

“วลาดิมีร์ ปูติน” ประธานาธิบดีรัสเซีย อ่านงานของ Omar Khayyam ที่ยูเนสโกยกย่องให้เป็นบุคคลสำคัญของโลกเมื่อปี 2000 อย่าง “”The Wine of Wisdom: The Life, Poetry and Philosophy”” หนังสือเล่มนี้นอกจากจะเป็นชีวประวัติของผู้เขียนแล้ว จุดเด่นคือบทกวีต่างๆ ของ Khayyam ที่รวบรวมไว้ ปูตินเคยบอกว่า การอ่านเล่มนี้ทำให้เขาผ่านพ้นสถานการณ์ยากๆ มาได้ อีกเล่มที่ชอบคือ “”The Destiny of Man”” โดย Nicolai Berdyaev ที่ว่าด้วยจริยธรรมใหม่ในโลกปัจจุบัน ที่กินความเกินไปกว่าการแบ่งเพียงดีเลว ขาวดำ แต่ยังเน้นเรื่องของมนุษยธรรม อิสรภาพ และความสร้างสรรค์ด้วย

ท่าทางปูตินนี่ก็จะเป็นคอวรรณกรรม คอปรัชญาอีกคน เพราะเล่มอื่นๆ ที่เขาอ่าน เป็นงานระดับโลกของนักเขียนดังชาวรัสเซีย อาทิ “”The Singing Heart: A Book of Quiet Reflections”” เขียนโดยนักปรัชญาชื่อดัง Ivan Ilyin ที่ว่าด้วยชีวิต ความตาย และความงามของสรรพสิ่ง, “”Crime and Punishment”” โดย Dostoevsky ซึ่งเป็นวรรณกรรมคลาสสิกของโลก ว่าด้วยการต่อสู้ภายในจิตใจ รวมถึงการตั้งคำถามเกี่ยวกับมาตรวัดความดี ความเลว … แต่ละเล่มนี่ ตั้งคำถามเชิงปรัชญาให้ค้นหาคำตอบด้วยตัวเองทั้งนั้น ไม่มาบอกว่าอะไรดี อะไรเลว อะไรควรทำ อะไรไม่ควรทำ

มาที่ “สี จิ้นผิง” ประธานาธิบดีจีนกันบ้าง คนนี้ก็ได้ชื่อว่าเป็นนักอ่านตัวยง นักเขียนคนโปรดของเขาคือ “เออร์เนสต์ เฮมิงเวย์” ที่ชื่นชอบขนาดเคยเดินทางตามรอยหนังสือเล่มโปรดอย่าง “”The Old Man and the Sea”” มาด้วย และถึงจะไม่ค่อยแนะนำโดยตรง แต่ชั้นหนังสือของเขาที่เป็นแบ๊กกราวด์เวลาอวยพรปีใหม่นั้นจะถูกสอดส่องทุกปี เศรษฐกิจ การเมือง วรรณกรรมคลาสสิก ประวัติศาสตร์ เจอบ่อยมากบนชั้นหนังสือของประธานาธิบดีคนนี้ ทว่าที่ฮือฮากันก็หนังสือที่ว่าด้วย “ปัญญาประดิษฐ์” (Artificial Intelligence: AI) บนชั้นวางเมื่อปี 2018 นี่ล่ะ

“”The Master Algorithm”” โดย Pedro Domingos และ “”Augmented: Life in the Smart Lane”” โดย Brett King คือ 2 เล่มนั้น

The Master Algorithm เล่มนี้ “บิล เกตต์” ก็เคยแนะนำ เป็นหนังสือที่ว่าพื้นฐานความรู้ที่เกี่ยวกับ AI เกี่ยวกับเทคนิค machine learning ซึ่งเป็นอัลกอริทึมที่ถูกสร้างขึ้นให้โปรแกรมคอมพิวเตอร์สามารถพัฒนาตัวเองได้เรื่อยๆ ตาม input ที่ได้รับ การประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน รวมถึงผลกระทบของ AI ที่มีต่อธุรกิจและสังคม

ส่วนเล่ม Augmented: Life in the Smart Lane คือการแสดงให้เห็นถึงอนาคตอีก 25 ปีข้างหน้าใน 4 ด้านคือ Artificial Intelligence, Experience Design, Smart Infrastructure และ Health Tech เป็นยุคสมัยแห่ง Augmented Age ที่จะเกิดขึ้นจากการพัฒนาของเทคโนโลยี และก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลงครั้งยิ่งใหญ่ ที่ทำให้โลกเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็วยิ่งกว่าตอนมีอินเตอร์เน็ต เป็นอนาคตที่พลิกโลกไปอีกด้านหนึ่ง

จีนวางแผนไว้ว่าจะต้องเป็นผู้นำโลกด้าน AI ภายในปี 2025 โดยทุ่มงบวิจัยแบบอลังการไม่มีอั้น บนพื้นฐานความคิดที่เชื่อมั่นว่าคนที่กุม AI ไว้ในมือได้ คือคนกุมอนาคต

นี่ได้ยินมาว่า จากนี้ไป พล.อ.ประยุทธ์จะแนะนำหนังสือสัปดาห์ละเล่มในรายการทุกคืนวันศุกร์

ติดตามอย่างตั้งใจมากๆ

“แต่ตอนนี้ขอตัวไปอ่านหนังสือตามคำแนะนำของท่านนายกฯ ในศตวรรษที่ 21 ก่อนแล้วกัน”

โดย สิรนันท์ ห่อหุ้ม

 

บทความก่อนหน้านี้อดีตข้าราชการกรมที่ดินสุดทน คอนโดรังนกส่งกลิ่นเหม็นใจกลางเมืองประจวบ ร้องศูนย์ดำรงธรรมฯยังเงียบ
บทความถัดไปตามรวบหนึ่งแก๊งแชร์มือหลุดวุ้น&อายโกงเหยื่อ 127 รายมูลค่ากว่า 200 ล้านบาท