เหวอ,เชื้อโรคก็สร้างชาติได้ แถมควบคุมวินัยพลเมืองด้วย

ยามที่เชื้อโรคระบาดร้ายแรงยังคุกคามทั่วโลก ไม่เว้นแม้ในบ้านเราเอง ถึงสาธารณสุขไทยรับมือได้ดีเยี่ยม ด้วยความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวของทุกคน จนได้รับคำนิยมชมเชย แต่ความปลอดภัยยังไม่เกิดขึ้นอย่างสมบูรณ์ การระวังภัยระบาดระลอกสองยังจำเป็นต้องเข้มงวด กระนั้น ยังสามารถผ่อนคลายได้บ้างอย่างมีระยะห่าง หากการกลับมาอีกหนเรายังป้องกันได้ดี ย่อมถือเป็นสังคมที่มีความรับผิดชอบยิ่งยวด ควรปรบมือให้ตัวเอง

สองสามเดือนมานี้ มีหนังสือเกี่ยวกับสุขอนามัยและโรคภัย รวมถึงการดูแลรักษาตัวเองให้อ่านไม่น้อย เพิ่มพูนความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับร่างกาย สังคม และโรคอย่างกว้างขวาง วันนี้ก็มีที่ยิ่งน่าสนใจอีกเล่ม

โดยเฉพาะการก่อตัวของความรู้ทางการแพทย์สมัยใหม่ในไทย ซึ่งเราอาจนึกไม่ถึงหรือไม่เคยนึกไปว่า กระบวนการการแพทย์สมัยใหม่จากตะวันตกนั้น จะกลายเป็นเครื่องมือของอำนาจรัฐ ที่กินเนื้อหาปฏิบัติทั้ง ความคิด นโยบาย โครงสร้าง และสถาบัน น่าทำความเข้าใจที่สุด เพื่อจะเห็นภาพเต็มทั้งหมดว่า

เชื้อโรคได้สร้างชาติขึ้นมาอย่างไร และการควบคุมเชื้อโรคเป็นเครื่องมือสร้างวินัยพลเมืองขึ้นแบบไหน

เชื้อโรค ร่างกาย และรัฐเวชกรรม ประวัติศาสตร์การแพทย์สมัยใหม่ในสังคมไทย โดยทวีศักดิ์ เผือกสม แสดงให้เห็นความคิดเรื่องเชื้อโรค ที่มาพร้อมโรคระบาดในสังคมไทย ซึ่งแพร่กระจายไปตามเส้นทางคมนาคมอย่างรวดเร็ว กลายเป็นฐานความคิดของรัฐที่ต่อสู้ศัตรูซึ่งมองไม่เห็น

แต่ในอีกด้าน กลายเป็นความชอบธรรมที่รัฐจะเข้าไปควบคุมดูแลร่างกายพลเมือง ซึ่งมีเป้าหมายสูงสุดในการสร้างพลเมืองที่มีสุขภาพอนามัยอันแข็งแรง ใช้ชัวิตอยู่บนตรรกะเหตุผล และให้ประโยชน์สูงสุดทางการผลิต โดยมีโรงพยาบาลเป็นกลไกทางความรู้และอุดมการณ์สำคัญ ที่จะทำให้ความคิดและการจัดการสุขภาพร่างกายพลเมืองมีความเป็นไปได้ตามเป้าหมาย

อ่านแล้ว คิด พิจารณา การจัดการสุขอนามัยของประเทศตะวันตกขณะนี้เปรียบเทียบจะเห็นอะไรบ้าง

๐ เราได้อ่าน “ประวัติย่อของมนุษยชาติ” กับ “ประวัติย่อของวันพรุ่งนี้” โดยนักประวัติศาสตร์อิสราเอล ยูวัล โนอาห์ แฮรารี ไปแล้ว (หวังว่า) วันนี้ ขณะที่ประชากรโลกเป็นทุกข์กับหายนะจากโรคภัยร้ายแรง เราควรทำความเข้าใจกับพรุ่งนี้และอนาคตไหม

21 บทเรียนสำหรับศตวรรษที่ 21 (21 Lessons for the 21st Century) การสำรวจว่าสิ่งใดมีความหมายต่อมนุษย์ในยุคที่กำลังสับสนงงงวยที่สุด ต่อการเปลี่ยนแปลงรวดเร็วนานา

ทุกอย่างที่เกิดขึ้นตอนนี้คืออะไร สิ่งซึ่งท้าทายที่สุดตอนนี้คืออะไร ทางเลือกที่ควรสนใจที่สุดคืออะไร เราควรเดินไปทิศทางไหน นี่เป็นเรื่องที่หนุ่มสาววัยฉกรรจ์และลูกหลานซึ่งกำลังเติบโต ต้องเรียนรู้

ความท้าทายของวิทยาการ กับการที่ผู้ครอบครองข้อมูลคือผู้ครอบครองอนาคต, ความท้าทายทางการการเมืองคือ มนุษย์มีตัวตน โลกนี้มีอารยธรรมเพียงหนึ่งเดียวคืออะไร และชาตินิยมจะมีคำตอบลักษณะไหน, ส่วนความหวังและสิ้นหวังนั้น อย่าประเมินความงี่เง่าของคนต่ำเกินไป (สงคราม) และใครก็ไม่ได้เป็นศูนย์กลางของโลก (ความถ่อมตัว)

แต่สำหรับความจริงแท้นั้นคือ เราอาจรู้น้อยกว่าที่คิด สำนึกยุติธรรมของเราอาจล้าสมัย ข่าวลวงบางชิ้นจะอยู่ต่อไป และอนาคตไม่ได้เป็นอย่างที่เห็นในหนัง ผู้เขียนคิดอย่างไรกับสี่เรื่องนี้ ต้องอ่าน

ดังนั้น ชีวิตต้องมีความยืดหยุ่น เพราะความเปลี่ยนแปลงคือสิ่งเดียวที่แน่นอน และชีวิตไม่ใช่เรื่องเล่า สุดท้ายทำไมผู้เขียนจึงจบลงด้วยเรื่องการทำสมาธิ โดยบอกเพียงว่า เป็นข้อสังเกตุ

เป็นหนังสือที่ บิล เกทส์ กล่าวว่า แม้มีบางข้อที่ไม่เห็นด้วย แต่ยังต้องตามอ่านอยู่ดีว่า ผู้เขียนคิดอย่างไร เพราะล้วนมีเนื้อหาที่ดึงดูดใจ จากนักเขียนที่คอยกระตุ้นเตือนเรา

จึงน่าจะเป็นหนังสืออีกเล่ม ที่ใช้เวลาช่วงนี้ได้ด้วยอย่างคุ้มเวลาที่สุด

นำชัย ชีววิวรรธน์ กับ ธิดา จงนิรามัยสถิต ช่วยกันแปลให้เข้าใจกระจ่าง

๐ นิยายอีกเล่มที่จะทำให้นักอ่านเอาเรื่องพออกพอใจอย่างยิ่ง และนักอ่านที่ต้องการใช้เวลาว่างให้คุ้ม จะบันเทิงเริงใจจนบอกต่อ นั่นคือนิยายชื่อยาวของ เดฟ เอกเกอร์ส แปลโดย นรา สุภัคโรจน์

บรรพบรุษของพวกเจ้า เขาอยู่ที่ไหนเสีย แล้วบรรดาศาสดาพยากรณ์เล่า เขามีชีวิตเป็นนิรันดร์หรือ (your Fathers, where are they? and the Profhets do they live forever?) ชายหนุ่มวัยสามสิบกว่าผู้เต็มไปด้วยคำถาม เมื่อเพื่อนสนิทถูกตำรวจยิงตายในบ้าน เรื่องก็เกิดขึ้น

การลักพาตัวคนแล้วคนเล่า ครั้งแล้วครั้งเล่า จากเพื่อนนักบินอวกาศที่มั่นใจว่าจะให้คำตอบได้ ไปสู่คนอื่นๆที่เชื่อว่าจะให้ความสว่างที่เหมือนแสงเรืองรองปลายอุโมงค์

การดำเนินเรื่องด้วยบทสนทนาอันชาญฉลาด ที่เปิดเผยลึกลงถึงประเด็นต่างๆในสังคม ไม่ว่าปัญหานโยบายที่ผิดพลาดของรัฐบาล การคอรัปชั่น การใช้ความรุนแรงของเจ้าหน้าที่รัฐ ปัญหาครอบครัวที่นำไปสู่พฤติกรรมก้าวร้าวของเด็ก การคุกคามทางเพศในโรงเรียน ฯลฯ ทำให้นิยายเรื่องนี้ได้รับคำชมมากมายจากนักวิจารณ์และนักอ่านทั่วโลก

ปัญหาเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในสหรัฐ แต่เกิดขึ้นทั่วไปในทุกมุมโลก ตัวละครทุกตัวในนิยาย ล้วนเป็นตัวแทนของมนุษย์แต่ละประเภท มนุษย์ที่มีความบกพร่อง ไม่สมบูรณ์แบบ มนุษย์ที่ต้องการพื้นที่ยืนบนโลกใบนี้ มนุษย์ที่คิดว่าตัวเองควบคุมทุกอย่างได้ ฯลฯ ซึ่งพบในทุกสังคม

อ่านอิ่มจนเรอทีเดียว หากไม่ค่อยๆย่อยให้ละเมียดสักหน่อย

๐ นิยายพิศดารอีกเล่มที่พลาดไม่ได้ พลาดไม่ได้จริงๆ ไม่ว่านักอ่านหรือนักใช้เวลาว่างให้เป้นประโยชน์

นิยายเยอรมันซึ่งตีพิมพ์ปี 2555 แล้วทำสถิติขายดีถล่มทลายทันทีไม่ว่าปกแข็ง อีบุ๊ค หนังสือเสียง ในเยอรมันกว่า 1 ล้าน 9 แสนเล่ม และขายลิขสิทธิ์ไปแล้วกว่า 40 ประเทศทั่วโลก ฉบับภาษาอังกฤษกับไทยวางขายพร้อมกันในเดือนเมษายน 2557 ทั้งลิขสิทธิ์ที่ขายไปสร้างภาพยนตร์

ซึ่งตอนนี้มีให้ชมใน “เนทฟลิกซ์”

ER IST WEIDER DA โดย Timur Vermes หรือพากย์ไทยโดย ฉัตรนคร องคสิงห์ ว่า กลับมาแล้วครับ ที่ทั้งบันเทิง เจ็บ ฮา และทิ่มแทง

เมื่อ อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ ตื่นฟื้นขึ้นกลางพื้นที่รกร้างในกรุงเบอร์ลินปี 2554 ก็พบว่าเยอรมนีสุขสงบ ปราศจากสงคราม ไม่มีพรรคนาซี ไม่มีนายพลคู่ใจ อาณาจักรไรซ์อยู่ในมือนายกรัฐมนตรีหญิง อังเกลา แมร์เคิล เวลาผ่านไป 66 ปีโดยผู้คนคิดว่าเขาตายแล้ว ฮิตเลอร์ต้องปรับตัวเองเพื่อใช้ชีวิตอีกครั้ง

เริ่มต้นก็พิศดารแล้ว นักอ่านคงคาดการณ์ได้ว่าจะสนุกสนานอย่างไร

แต่ฟือเรอร์มิใช่ตัวตลกไม่มีสาระ จึงเรียนรู้ที่จะใช้อาวุธของคนรุ่นหลาน คอมพิวเตอร์ มือถือ โซเชียลมีเดีย กระทั่งการบัญชาการกองกำลัง “อูตู๊ป” (youtube) อันเกรียงไกรในโลกไซเบอร์ พรหมที่เคยลิขิตชีวิตนายสิบโทคนนี้เมื่อปี 2467 ให้ปกครองเยอรมนี จะขีดเส้นชีวิตเขาใหม่อย่างไร เมื่อเขากลับมาอีกหนอย่างยิ่งใหญ่ พร้อมอาวุธและวิธีการที่คนรุ่นใหม่ใช้นั่นเอง

นี่เป็นเรื่องเสียดสี ประชดประชัน หรือชวนหัวทางการเมือง โลกใหม่ที่ท่านผู้นำตี่นมาพบ ซึ่งมีหลายสิ่งหลายอย่างต้องวิพากษ์วิจารณ์กันตรงไปตรงไป และสิ่งเดียวที่ไม่เคยเปลี่ยนคือ วาทะอันคมกริบเชือดเฉือนของท่านผู้นำเอง

ผู้เขียนมีมารดาเป็นเยอรมัน บิดาเป็นฮังกาเรียน เกิดที่นูเรมเบิร์ก เมืองนาซี ปี 2510 เรียนประวัติศาสตร์การเมือง เขียนคอลัมน์ประจำในหนังสือพิมพ์และนิตยสาร นี่เป็นนิยายเล่มแรกที่ส่งชื่อให้ดังเป็นพลุชั่วข้ามคืน ติดอันดับขายดีหนึ่งในสิบยาวนานกว่า 2 ปี

เพราะเป็นหนังสือที่ประหนึ่งว่าฮิตเอร์ตื่นมาเขียนเอง จากการค้นคว้าและวิจัยมาดีเยี่ยม ไม่มีใครในเยอรมนีจะหาที่ติได้ว่า ที่เขียนเกี่ยวกับบุคคลสำคัญคนหนึ่งในประวัติศาสตร์โลกนี้ “ไม่สมจริง”

หาอ่านกันได้เลย

๐ คนไทยไปเที่ยวอังกฤษกันก่อนโควิด-19 ระบาดไม่น้อย หลายๆคนเคยไปมาหลายๆครั้ง ย่อมรู้จักกันกรุงลอนดอนมากพอจะคุยได้ แต่อาจไม่เคยเห็นและไม่รู้จักลอนดอนจริงๆมาก่อน กรุงลอนดอนจริงๆเป็นอย่างไร ต้องอาศัยนิยายแปลฆาตกรรมระทึกขวัญ ลอนดอนซ่อนเงื่อน (The Keys to the Street) ของ รูธ เรนเดิล (Ruth Rendell) ช่วยเปิดเผยให้แจ่มแจ้ง

หญิงสาวบริจาคกระดูกไขสันหลังให้ชายนิรนาม ต่อมาเธอได้พบกับเขา และสานสัมพันธ์กันขึ้น ระหว่างนั้นเอง ละแวกที่อยู่พวกเขาเกิดเหตุฆาตกรรมต่อเนื่องขึ้น หนึ่งในนั้นเป็นชายที่จูงสุนัขเธอเดินเล่น

เรื่องเหล่านี้เกี่ยวข้องกันอย่างไร ตัวเอกของเรื่องที่โดดเด่นให้ผู้อ่านรู้สึกขึ้นมาได้เรื่อยๆไม่ใช่ตัวละคร แต่เป็นกรุงลอนดอน นิยายสะท้อนภาพของชนชั้นล่างในเมืองใหญ่ได้อย่างแยบคาย เมืองหลวงที่เราไม่รู้จัก และคนจรจัดที่เป็นส่วนหนึ่งของเมืองใหญ่ ขจรจันทร์ แปลให้อ่านสนุก

๐ ประเทศเดียวในโลกซึ่งเติบโตมาด้วยอารยธรรมของตัวเองอย่างต่อเนื่องนับพันๆปี พูดภาษาเดียวกันแม้ต่างสำเนียง อยู่บนพื้นฐานจริยธรรมเดียวกัน อาหารการกินที่สืบต่อมา มาตราชั่ง ตวง วัด ฯลฯ ทำให้อารยธรรมจีนไม่เคยขาดตอนหายไปตลอด 4 พันปี ประเทศนี้เรียกตัวเองว่าอย่างไร

มหาอาณาจักร และสุดยอดสมบัติจีน โดยผู้รู้ด้านจีนศึกษา อดุลย์ รัตนมั่นเกษม จะมาแจกแจงว่าด้วย ไชน่า (China) คาเธ่ย์ (Cathay) ทังกัส (Tangas) จีนคือ จงกั๊วะหรือจงหัว และเคยเรียกตัวเองในชื่อใดบ้าง

นอกจากนี้ ยังมีเรื่องสมบัติล้ำค่าของบัณฑิตจีน ว่าหวงแหนและให้คุณค่ากับสิ่งใดมากที่สุด รู้จักพู่กัน จานหมึก หมึกจีน และกระดาษ หนังสือเล่มนี้จะช่วยให้เข้าใจจีนได้เพิ่มขึ้นอีกหลายมุม

๐ นิตยสารการเมืองประจำบ้าน มติชนสุดสัปดาห์ ฉบับฉุกเฉินนน__อ่านเผือกร้อน การบินไทยในมือรัฐบาล ปัจจัยชี้อนาคต, รักคุณเท่าฟ้า แต่ใครๆก็ไม่รักเรา เมื่อโซเชียล ฝ่ายค้านรุมถล่ม, เปิดสภายุคโควิด ชำแหละเงินกู้ 1.9 ล้านล้าน ศึกพรรคร่วมพรรคหลัก, ตู้ปันสุขในสังคมเหลื่อมล้ำ ประณามคนกวาดของในตู้ ช่องว่างในสังคมห่างกันแค่ฟ้ากับเหว, และติดตามดู ชีวิตก่อน นิว นอร์มอล

ที่สำคัญ อย่าลืมอ่านคำสำทับ อย่าบริหารบ้านเมืองแบบการบินไทย

หนุ่มเมืองจันท์ว่า ความ “สุก” อาจารย์นิธิปฏิรูปการศึกษาผ่านโควิด ฯลฯ

อ่านเพลินตลอดสัปดาห์ ขอให้แคล้วคลาดทุกคน พ้นภัยไม่เข้าใกล้ระลอกสอง.

บรรณาลักษณ์

 

        

 

เกาะติดทุกสถานการณ์จาก
Line @Matichon ได้ที่นี่

LINE @Matichon

บทความก่อนหน้านี้‘ทรัมป์’ กินยาต้านมาลาเรียสกัด ‘โควิด’ มะกันตายต่ำพันวันที่ 2
บทความถัดไปส.บอลงดจ่ายเงินพนักงานอีก 70 ราย โค้ชทีมชาติโดนหมดยกเว้น ‘นิชิโนะ’