พระมหากรุณา”ราชวงศ์จักรี” สถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนิน ทรงเปิดตึกจุลินทร์-สงวน ล่ำซำ และตึกประสาทวิทยาโรงพยาบาลสมเด็จเจ้าพระยา วันพุธที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2511

กล่าวถึง “หลังคาแดง” น้อยคนนักจะทราบว่าคือ สถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา หรือโรงพยาบาลสมเด็จเจ้าพระยา ย่านฝั่งธนบุรี ที่มีความเป็นมายาวนานกว่าศตวรรษ แห่งเดียวในโลกที่มีกำเนิดและได้รับการส่งเสริมพัฒนาไปสู่การเป็นสถาบันจิตเวชตามแบบอย่างอารยประเทศ

สถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยาก่อตั้งขึ้นด้วยพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ทรงมีพระราชดำรัสไว้ว่า

“ประเทศอื่นราษฎรเขาเป็นผู้ขอให้ทำ เจ้าแผ่นดินจำใจทำ ในเมืองเรานี้เป็นแต่พระเจ้าแผ่นดินเห็นว่าควรจะทำ เพราะจะเป็นการเจริญแก่บ้านเมืองและเป็นความสุขแก่ราษฎรทั่วไป จึงได้คิดทำ เป็นการผิดกันอย่างตรงกันข้าม”

โรงพยาบาลคนเสียจริตจึงได้ก่อตั้งขึ้นเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2432 แรกเริ่มมีผู้ป่วยเพียง 30 คน และได้ทวีจำนวนขึ้นเป็นลำดับ บางปีมีผู้ป่วยมากกว่า 1,000 คน จึงเป็นที่มาให้พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงย้ายโรงพยาบาลแห่งนี้ไปอยู่บริเวณคลองสานฟากตรงข้ามกับโรงพยาบาลตากสิน ที่ตั้งในปัจจุบัน โดยชาวบ้านนิยมเรียกกันว่า “หลังคาแดง” ตามสีที่ใช้ทาเรือนผู้ป่วย ก่อนจะเปลี่ยนชื่อจากโรงพยาบาลคนเสียจริตเป็นโรงพยาบาลโรคจิต ธนบุรี นำเอาอาชีวบำบัดมาใช้บำบัดรักษาผู้ป่วยจิตเวชเป็นครั้งแรกของไทย

1
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จประพาสสิงคโปร์และชวา ส่วนหนึ่งได้ทอดพระเนตรกิจการโรงพยาบาลคนเสียจริต เมื่อ พ.ศ. 2439

ในช่วงรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 พระราชวงศ์ไทยยังทรงสนับสนุนการดำเนินงานของโรงพยาบาลโรคจิต ธนบุรีอย่างต่อเนื่อง โดยพระราชทานเงินเพื่อสร้างอาคารต่างๆ โดยเฉพาะอาคารราชสาทิส ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานเงิน 409,071.50 บาท จากการฉายภาพยนตร์ส่วนพระองค์ สมทบกับผู้มีจิตศรัทธาร่วมบริจาค ทั้งนี้ สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีเสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ทรงเปิดอาคารเมื่อวันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ.2503 พร้อมมีพระราชดำรัสว่า

“ข้าพเจ้าตระหนักดีว่าผู้ป่วยโรคจิตเป็นบุคคลที่น่าเวทนาสงสารและทราบว่าอาจรักษาให้หายได้ ถ้ารักษาถูกทางในขั้นต้น และได้รับความเห็นอกเห็นใจจากญาติมิตรและสังคม พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้มีพระราชดำริและทรงสนพระราชหฤทัยในเรื่องนี้อยู่แล้ว และหวังเป็นอย่างยิ่งว่าประชาชนจะได้เริ่มเห็นความสำคัญเรื่องปัญหาโรคจิตมากขึ้นและให้ความช่วยเหลือตามโอกาส”

มิเพียงแต่อาคารราชสาทิสเท่านั้น พระราชวงศ์ยังพระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์สร้างอาคารหลายครั้ง อาทิ อาคารสมเด็จพระบรมราชินีนาถในรัชกาลที่ 9 ต่อมาโรงพยาบาลโรคจิต ธนบุรี ได้เปลี่ยนชื่อเป็นโรงพยาบาลสมเด็จเจ้าพระยา ขยายงานจิตเวชสาขาต่างๆ ตั้งแผนกประสาทขึ้น ทั้งยังเป็นโรงพยาบาลแห่งแรกในประเทศไทยที่ใช้เครื่องผ่าตัดสมองด้วยความเย็น และสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ยังได้ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณ รับมูลนิธิโรงพยาบาลสมเด็จเจ้าพระยา ไว้ในพระราชูปถัมภ์

ทั้งนี้ มูลนิธิโรงพยาบาลสมเด็จเจ้าพระยาในพระบรมราชูปถัมภ์ฯ ร่วมกับกองทัพบก จัดรายการการกุศล “สายธารศรัทธา สู่…สถาบันจิตเวชศาสตร์ สมเด็จเจ้าพระยา” โรงพยาบาลสมเด็จพระเจ้ายา (หลังคาแดง) 127 ปี ในวันที่ 14 กันยายนนี้ เวลา 22.30-00.30 น.

ขอเชิญร่วมบริจาคสร้างอาคารเพื่อเฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี สมทบทุนกองทุนสมเด็จพระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 เพื่อผู้ป่วยจิตเวชยากไร้ และฝึกอาชีพผู้ป่วยจิตเวช

3
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ พระราชทาน เครื่องผ่าตัดสมองด้วยความเย็น เมื่อวันที่ 28 ตุลาคม พ.ศ. 2508
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเปิดตึกจุลินทร์ สงวน ล่ำซำ และตึกประสาทวิทยา
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนิน ทรงเปิดตึกจุลินทร์-สงวน ล่ำซำ และตึกประสาทวิทยาโรงพยาบาลสมเด็จเจ้าพระยา วันพุธที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2511
สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงเปิดอาคารสมเด็จพระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9
สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงเปิด “อาคารสมเด็จพระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ ๙” ณ สถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2555
12
สมเด็จพระนางฯ พระบรมราชินีนาถ พระราชทานเงิน จำนวน 500,000 บาท แก่ คุณหญิงเอื้อปรานี เจียรวนนท์ ประธานมูลนิธิฯ เป็นค่าอาหารผู้ป่วยสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา เมื่อ วันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2555
สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี เสด็จเป็นองค์ประธานเปิดอาคารราชสาทิส
สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ เสด็จเป็นองค์ประธานในพิธีเปิดอาคารราชสาทิส เมื่อวันจันทร์ที่ 27 มิถุนายน พ.ศ.2503
6
สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร และ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี พระวรราชาทินัดดามาตุ เสด็จพระราชดำเนินเป็นการส่วนพระองค์ ณ โรงพยาบาลสมเด็จเจ้าพระยา วันจันทร์ที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2521
เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดพิพิธภัณฑ์
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดพิพิธภัณฑ์ โรงพยาบาลสมเด็จเจ้าพระยา วันพุธที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2532
9
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนิน นำคณะอาจารย์ และนักเรียนโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ทัศนศึกษาพิพิธภัณฑ์ โรงพยาบาลสมเด็จเจ้าพระยา วันอังคารที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2543
10
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดอาคารราชสาทิส วันศุกร์ที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2550

 

เกาะติดทุกสถานการณ์จาก
Line @Matichon ได้ที่นี่

LINE @Matichon

บทความก่อนหน้านี้สู่โหมดฮา! ชาวเน็ตหลากวงการร่วมอำ “วิมานพระอินทร์” แลนด์มาร์กเจ้าพระยา หลังประเด็นคาใจลอก-ไม่ลอก?
บทความถัดไปแนวโน้ม การเมือง แนวโน้ม ความเป็นไปได้ ในการ ‘ปรับ ครม.’