สุจิตต์ วงษ์เทศ : ตุ๊กตาเสียกะบาน ไม่ใช่ตุ๊กตาคอหัก

ทิ้งลูกเทพ - ตุ๊กตาลูกเทพจำนวนมาก ที่เจ้าของนำมาทิ้งในวัดสว่างอารมณ์ อ. นครชัยศรี จ. นครปฐม หลังเกิดกระแสต่อต้านจนไม่กล้าอุ้มไปไหนมาไหน บางคนบอกเลี้ยงไว้ก็ไม่มีอะไรดีขึ้น แถมยังสิ้นเปลือง เมื่อวันที่ 1 ก.พ. (ภาพและคำบรรยายภาพจาก ข่าวสด ฉบับวันพุธที่ 3 กุมภาพันธ์ 2559 หน้า 1)

ตุ๊กตาลูกเทพ ถูกต่อต้านทั้งจากบ้านและวัด บางคนเลยเอาไปทิ้ง ทำเหมือนตุ๊กตาเสียกะบาน แต่ไม่ใช่
ตุ๊กตาเสียกะบาน หมายถึงตุ๊กตาที่ใส่ลงกะบานผี พร้อมเครื่องเซ่นสังเวยในพิธีสะเดาะเคราะห์ ไปทิ้งตรงทางแยก, ตามโคนต้นไม้, ในป่าช้า ฯลฯ หรือลอยน้ำ (พจนานุกรม ฉบับมติชน พ.ศ. 2547 หน้า 379 และ 888)

ตุ๊กตา คือรูปปั้นขนาดเล็กทำจากดินเหนียว เป็นรูปคน, สัตว์, สิ่งของ ฯลฯ ที่เจ้าภาพหรือเจ้าบ้านต้องการสะเดาะเคราะห์ให้พ้นโรคภัยไข้เจ็บจากการกระทำของผีร้าย
เสีย แปลว่า ทิ้ง

กะบาน หมายถึง กระบะ หรือภาชนะเป็นสี่เหลี่ยมใส่เครื่องเซ่นสังเวย เรียก กะบานผี (บางทีเขียนปะปนเป็น กบาล หรือ กระบาน ก็มี)

แต่ก่อนมักเขียนว่า ตุ๊กตาเสียกระบาล แล้วเข้าใจคลาดเคลื่อนว่าหมายถึงตุ๊กตาคอหัก หรือพระดินเผาขนาดเล็กคอหักเหมือนตุ๊กตาที่ใช้ทำบุญใส่บาตรว่าตุ๊กตาเสียกระบาล โดยเชื่อว่าต้องทำให้เศียรพระหักหรือคอหักเสียก่อน เท่ากับเสียเคราะห์หรือฟาดเคราะห์

ในความจริงเหตุที่หักเพราะตรงลำคอของรูปปั้นหรือหินแกะสลัก เป็นส่วนเปราะบางที่สุด แม้ขนาดใหญ่แกะด้วยหินก็ชำรุดตรงคอทั้งนั้น มีหลักฐานมากมายตามเมืองโบราณ โดยเฉพาะที่เมืองพะเยา (จ. พะเยา) มีพระพุทธรูปหินทรายเศียรหักเกลื่อนกลาด
กระบาล แปลว่า หัว, กะโหลกของหัว (แผลงจากคำเขมรว่ากฺบาล)

ไม่เกี่ยวกับเรื่องตุ๊กตาเสียกะบานในงานสะเดาะเคราะห์

เกาะติดทุกสถานการณ์จาก
Line @Matichon ได้ที่นี่

LINE @Matichon

บทความก่อนหน้านี้ตำรวจชี้คนร้ายมากกว่า1 ร่วมกันฆ่าหั่นศพ ใช้เครื่องตัดขนาดใหญ่ แยกชิ้นส่วน(คลิป)
บทความถัดไปภาพชัด! 2 คนร้ายลุยกลางวันแสกๆ ขโมยจยย.หน้าร้านเสริมสวย