จีน-เมียนมา ร่วมแก้สารพิษ นายกฯยันผลถก’หลี่เฉียง’ ยศชนัน ชูฝายดักสารหนู เชียงรายลุยตรวจแหล่งน้ำ เกษตรกรห่วงตกค้างพืชผล

เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน ที่ท่าอากาศยาน 2 กองบิน 6 (บน.6) ดอนเมือง นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และรมว.มหาดไทย เปิดเผยถึงการหารือทวิภาคีกับ นายหลี่ เฉียง นายกรัฐมนตรีสาธารณรัฐประชาชนจีน ระหว่างเยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการว่า ได้มีการพูดคุยเรื่องการแก้ปัญหาสารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำภาคเหนือ ซึ่งจะมีการประชุมในระดับคณะทำงาน ขณะที่ฝ่ายเมียนมา จากการที่นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรี และรมว.ต่างประเทศ ได้เดินทางไปเยือน เรื่องสารพิษในแม่น้ำก็เป็นหนึ่งในเรื่องหลักที่มีการพูดคุยกัน ทำให้ตอนนี้ทุกฝ่ายทราบถึงความอันตราย แต่ถึงแม้เราจะอยู่ปลายน้ำ เราก็พยายามบอกเขาว่าเราเดือดร้อนในเรื่องนี้

นายอนุทิน กล่าวว่า ขณะเดียวกัน เราก็ต้องไปหาแหล่งน้ำสำรอง และแหล่งน้ำที่จะนำมาผลิตน้ำประปาอุปโภคบริโภคให้กับประชาชนในจังหวัดที่ได้รับผลกระทบให้มากที่สุดด้วย ซึ่งทางการประปาส่วนภูมิภาคได้ดำเนินการไปแล้วระดับหนึ่ง ไม่ใช่แค่รอตรวจสอบว่าสารพิษมาจากไหน เพราะกว่าจะทำให้หมดสารพิษไป ระหว่างนั้นประชาชนคงมีความเดือดร้อน ฉะนั้นจึงรอไม่ได้และต้องเร่งหาทรัพยากรน้ำจากแหล่งอื่นๆมาดูแลประชาชนก่อน

นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กล่าวว่า รัฐบาลเร่งดำเนินการทั้งการเจรจาและสิ่งที่สามารถทำได้ภายในประเทศไทย โดยเมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายนที่ผ่านมา ได้มีการพูดคุยกับนายกรัฐมนตรีจีนเกี่ยวกับปัญหาดังกล่าว ซึ่งต้องการให้จีนเข้ามาช่วยใน 2-3 ส่วน ทั้งเรื่องที่เกี่ยวข้องกับเมียนมา และการสนับสนุนห้องปฏิบัติการ (Lab) เพื่อให้สามารถเชื่อมโยงผลตรวจสอบกับห้องปฏิบัติการของไทยได้ เพราะหากมีผลตรวจจาก 2-3 ประเทศตรงกัน จะทำให้มีแรงในการผลักดันในการแก้ไขปัญหา

นายยศชนัน กล่าวว่า สำหรับแนวทางจัดการสารหนู ได้มีแนวคิดให้ใช้ฝายชะลอน้ำและดักตะกอน เนื่องจากสารหนูอยู่ในตะกอน หากทำให้น้ำไหลช้าลงและตะกอนตกลงมา ก่อนเก็บรวบรวมออกจากระบบ ซึ่งคาดว่าจะสามารถช่วยลดปริมาณสารปนเปื้อนได้ ซึ่งแนวคิดจัดการสารหนูด้วยฝายชะลอน้ำและดักตะกอน เคยมีการพูดถึงมาแล้วเมื่อประมาณ 2 ปีก่อน ซึ่งมองว่าเป็นส่วนหนึ่งที่น่าสนใจในการแก้ไขปัญหา
ผู้สื่อข่าวรายงานความคืบหน้า กรณีการตรวจพบการปนเปื้อนสารหนูในแม่น้ำสายหลักของ จ.เชียงราย โดยเฉพาะแม่น้ำสาย ซึ่งคาดว่าเป็นผลมาจากการทำเหมืองแร่ทางตอนเหนือของต้นน้ำ ทำให้น้ำมีสีขุ่นเข้มและมีค่าสารหนูเกินค่ามาตรฐานบางช่วงสูงกว่า 28 เท่า

ล่าสุดทางกระทรวงสาธารณสุข โดยสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงราย ร่วมกับ ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ ที่1/1 เชียงราย ได้เดินหน้ามาตรการเฝ้าระวังและติดตามสถานการณ์การปนเปื้อนของสารหนู และตะกั่ว ในพื้นที่อำเภอแม่สายอย่างต่อเนื่อง โดยลงพื้นที่ร่วมกัน เพื่อเก็บตัวอย่างน้ำ ผัก และปลา ส่งตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการ ครอบคลุมพื้นที่ 5 ตำบล ได้แก่ แม่สาย เวียงพางคำ โป่งผา ศรีเมืองชุม และเกาะช้าง

นายภัทรกร สุวรรณปราการ ประธานสภาเกษตรกรอำเภอแม่สาย กล่าวว่า จากการลงพื้นที่พบว่าเกษตรกรหลายตำบลกังวลตรงกันว่า หากพบสารตกค้างในข้าว พืชผัก หรือปลา ผลผลิตอาจขายไม่ได้และกระทบรายได้ของครัวเรือน ขณะที่ผู้รับซื้อเริ่มสอบถามถึงผลตรวจ เกษตรกรจึงต้องการให้รัฐจัดบริการตรวจผลผลิตที่เข้าถึงง่ายและทราบผลทันต่อการซื้อขาย เพื่อให้ทั้งผู้ผลิตและผู้รับซื้อมีข้อมูลประกอบการตัดสินใจ พื้นที่เกษตรในแม่สายยังพึ่งพาน้ำจากแม่น้ำสายผ่านคลองชลประทานสายหลัก จึงกังวลว่าหากใช้ต่อเนื่อง สารปนเปื้อนอาจสะสมในแปลงนาและแปลงผัก