“กาฬสินธุ์” ชู 3 จ. จอบ แจ้ง จัดการ ผ่านสื่อหมอลำ ลดผู้ป่วยโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี

เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม นพ.ณัฐวุฒิ ประเสริฐสิริพงศ์ อธิบดีกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (สบส.) กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) เปิดเผยว่า สบส.ได้มอบรางวัล อสม.ดีเด่นระดับชาติ สาขาการป้องกันและควบคุมโรคติดต่อ ให้แก่ เฉลียว หระมาตย์ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ต.เจ้าท่า อ.กมลาไสย จ.กาฬสินธุ์ ทั้งนี้ สบส.มีแนวคิดการดำเนินงานแก้ไขปัญหาสุขภาพของประชาชนแบบการมีส่วนร่วม ลดผู้ป่วยโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี ร่วมกับเจ้าหน้าที่สาธารณสุข เนื่องจากพบว่าคนในชุมชนนิยมบริโภคอาหารปลาดิบ ซึ่งเป็นสาเหตุของการเกิดโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี โดยใช้แนวคิด 3 จ. 1. จ. จอบ เป็นภาษาอีสานหมายถึง การเฝ้าระวังสังเกต สอดส่อง 2. จ.แจ้ง เมื่อพบกลุ่มเสี่ยง สามารถรายการความผิดปกติได้อย่างรวดเร็ว และ 3. จ. จัดการ ดำเนินการควบคุมโรคติดต่อที่ระบาด พร้อมประชาสัมพันธ์ให้ประชาชน โรงเรียนและนักเรียนได้รับทราบ เพื่อจำกัดพื้นที่ ป้องกันและควบคุมการแพร่กระจายของโรคได้อย่างทันที ภายใน 24 ชั่วโมง (ชม.)

“ในปี 2559 มีผลสำรวจประชาชนที่มีพฤติกรรมเสี่ยง จำนวน 91 คน พบไข่พยาธิใบไม้ตับ จำนวน 23 คน เทียบกับปี 2560 ประชาชนที่มีพฤติกรรมเสี่ยงลดลงเหลือ 23 คน พบไข่พยาธิ 2 คน และในปี 2561 ไม่พบผู้มีพฤติกรรมเสี่ยงและไข่พยาธิใบไม้ตับ จึงพบว่าประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคพยาธิใบไม้ตับ สามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพไปในทางที่ถูกต้อง ทำให้ผู้ป่วยจำนวนลดลงอย่างมาก ส่วนการคัดกรองมะเร็งท่อน้ำดีในปี 2561 ผลสำรวจกลุ่มเสี่ยงไม่พบผู้ป่วย” นพ.ณัฐวุฒิ กล่าว

นอกจากนี้ นพ.ณัฐวุฒิ กล่าวว่า อสม.เฉลียวยังได้คิดนวัตกรรม “หมอลำ อสม.เพชรเจ้าท่า” โดยนำวัฒนธรรมพื้นบ้าน การแสดงคณะหมอลำ ในการสื่อสารสอดแทรกความรู้วิธีการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี กับประชาชน นักเรียน นักศึกษานอกระบบ ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กในชุมชน ให้ได้รับความสนุกสนาน เข้าใจง่าย สนใจติดตามรับฟัง และได้รับความรู้เพิ่มขึ้น รวมถึงนวัตกรรม “จดหมายถึงพ่อ วงจรชีวิตพิชิตพยาธิใบไม้ตับ” โดยการให้เด็กนักเรียนเขียนจดหมายที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี ถึงผู้ปกครองของตน เพื่อเป็นแรงบันดาลใจในการดูแลสุขภาพและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมดูแลสุขภาพคนครอบครัวให้มีสุขภาพแข็งแรง และมีคุณภาพชีวิตที่ดี ห่างไกลจากโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี เป็นชุมชนที่มีความสุข “สุขกาย สุขใจ สุขเงิน” ไม่ต้องสูญเสียชีวิต เสียเงินกับการรักษาและครอบครัวอยู่ครบ “พร้อมหน้ากัน” เป็นความสุขที่ทุกครอบครัวอยากให้มีตลอดไป

บทความก่อนหน้านี้เปิดใจครอบครัวเหยื่อแพรวา เรียกร้องออกมาขอโทษ ขอขมา คนไทยด้วยกันให้อภัยกันได้ (มีคลิป)
บทความถัดไปกตส.นำองค์ความรู้ด้านบัญชีเชื่อมโยงกิจกรรมสหกรณ์ใน รร.ตชด.สนองพระราชดำริ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี