สุขภาพจิตหลังการเลือกตั้ง… โดย เฉลิมพล พลมุข

ความเป็นมนุษย์หรือคน ธรรมชาติหนึ่งในการอยู่ร่วมกันที่คาดหวังถึงความสุขทั้งระยะสั้นและระยะยาวนาน นัยยะหนึ่งอาจจะมีชื่อเรียกที่แตกต่างกันในระบบความคิด ความเชื่อ ความรู้ก็คืออุดมการณ์ หลักการ ในหลากหลายบริบทโดยเฉพาะการอยู่ร่วมกันโดยสันติที่คาดหวังถึงความเป็นธรรม ความยุติธรรม เสรีภาพ วาทกรรมหนึ่งในสังคมไทยเราในระยะนี้ก็คือเผด็จการและประชาธิปไตย

ความเป็นประชาธิปไตยได้ถูกกำหนดขึ้นโดยนักคิด นักปรัชญากรีกโรมันตั้งแต่โสเกรตีส เพลโต อริสโตเติล โดยเขาเหล่านั้นเชื่อว่าสังคมประชาชนในประเทศนั้นๆ จะมีความเป็นอยู่โดยสงบและมีความสุขก็ต่อเมื่อเจ้าผู้ปกครองนครหรือผู้ปกครองรัฐจักต้องมีคุณธรรมและพฤติกรรมที่เป็นตัวอย่างอันดีงามของสังคม ประเทศต่างๆ ในสังคมโลกเราในปัจจุบันนี้สภาพปัญหาหนึ่งที่มีการรบราฆ่าฟัน ประท้วง สงครามกลางเมืองในบางประเทศก็เนื่องจากประชาชนในรัฐได้รับความทุกข์เดือดร้อนในชีวิตประจำวัน ผู้ปกครองของบางรัฐมีความมั่งคั่งในระบบเศรษฐกิจทั้งของตนเอง ญาติพี่น้องและพรรคพวกเพื่อนฝูง การต่อสู้แย่งชิงถึงอำนาจในการปกครองประเทศจึงมีมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่อดีตกาลมาจนถึงทุกวันนี้

ความเป็นประเทศมหาอำนาจในระดับโลกทั้งสหรัฐอเมริกา สหภาพโซเวียต จีน อินเดีย อาจจะรวมไปถึงพี่น้องในกลุ่มประเทศที่นับถือศาสนาอิสลามที่ต่างก็สร้างความเชื่อมั่นที่มิต้องตกเป็นเมืองขึ้นหรือการแทรกแซงจากประเทศมหาอำนาจประเทศใดประเทศหนึ่งในรูปแบบการแทรกแซงในระบบเศรษฐกิจ การเงิน ความมั่นคงสั่นคลอน การปกปิดข้อมูลบางอย่างที่มิให้ประชาชนในรัฐนั้นได้ทราบถึงข้อเท็จจริง

สิ่งหนึ่งที่เราท่านได้พบเห็นจากสื่อทั้งในเมืองไทยเราและสื่อต่างชาติที่นำเสนอมาอย่างต่อเนื่องก็คือ ความเป็นประชาธิปไตย

เมืองไทยเราในประวัติศาสตร์ชาติไทยการรบราฆ่าฟันแก่งแย่งดินแดน ความขัดแย้งต่อสู้ได้คงไว้ซึ่งทรัพยากรธรรมชาติทั้งทะเล ป่าไม้ แร่ธาตุน้ำมัน ความอุดมสมบูรณ์ของแผ่นดินก็มีการรบมาก่อนสมัยกรุงสุโขทัย อโยธยาศรีรามเทพนคร การเสียกรุงศรีอยุธยาสองครั้งจนกระทั่งบ้านเมืองแตกสลายยังคงถูกจารึกในประวัติศาสตร์ชาติไทยอยู่ในบทเรียน หนังสือเรียนทั้งการศึกษาในระดับขั้นพื้นฐานไปจนกระทั่งการเรียนการสอนระดับปริญญา อาจจะมีคำถามที่หลากหลายที่ว่า การปกครองของรัฐจะมีวิธีการปกครองแบบใด ชนิดใด ที่ประชาชนในรัฐได้รับความพึงพอใจ มีความสุขที่จะเป็นพลเมืองที่มีคุณภาพของรัฐและร่วมไม้ร่วมมือกับผู้ปกครองของรัฐในการพัฒนาชาติบ้านเมือง

หลังเหตุการณ์ปฏิวัติรัฐประหารโดย พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา อดีตผู้บัญชาการทหารบกในขณะนั้น เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ.2557 ได้ทำการยึดอำนาจการปกครองบ้านเมืองด้วยเหตุผลที่ว่า บ้านเมืองเกิดความไม่มั่นคงปลอดภัย คนไทยด้วยกันมีความขัดแย้งกันทางความคิดมีการแบ่งขั้ว สี ฝ่าย มีการใช้อาวุธสงครามสู้รบกันในเมือง ผู้คนประชาชนทั่วไปได้รับบาดเจ็บล้มตาย ทั้งเจ้าหน้าที่ของรัฐทั้งตำรวจ ทหาร การเผาสถานที่ทำงานของราชการ การถูกปิดสถานที่สำคัญของรัฐทั้งสนามบิน ทำเนียบรัฐบาล จนเป็นที่มาของการปฏิวัติรัฐประหารแล้วมีคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เป็นหน่วยงานหนึ่งในการบริหารประเทศชาติโดยมี พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา เป็นนายกรัฐมนตรี

ในช่วงเวลาห้าปีที่ผ่านมาข้อเท็จจริงหนึ่งที่ยังคงอยู่ในสังคมไทยก็คือความขัดแย้งทั้งที่อยู่ภายในของอดีตนักการเมืองที่ถูกกระทำปฏิวัติรัฐประหาร ประชาชนหรือฐานเสียงคะแนนที่ตนฝักใฝ่ก็ยังคงมีความเหนียวแน่นอย่างไม่สั่นคลอนรอวันเวลาของการเลือกตั้งในที่สุดรัฐบาล คสช.ก็เปิดโอกาสให้มีการเลือกตั้งเกิดขึ้นในวันที่ 24 มีนาคม 2562 และเปิดโอกาสให้ประชาชนส่วนหนึ่งได้ใช้สิทธิในการออกเสียงลงคะแนนก่อนวันเลือกตั้งนอกเขตเลือกตั้งในวันที่ 17 มีนาคม 2562 สิ่งหนึ่งที่เราท่านจะสังเกตได้ง่ายก็คือ มีประชาชนชาวบ้าน หนุ่มสาวให้ความสนใจใส่ใจในการเลือกตั้งในครั้งนี้เป็นอย่างมากซึ่งผลของการเลือกตั้งที่คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ได้ประกาศให้เราท่านได้รับรู้ซึ่งจำนวนของผู้แทนราษฎรที่จะไปทำหน้าที่บริหารชาติบ้านเมืองแทนชาวบ้านซึ่งมีจำนวนก็คือ พรรคเพื่อไทย 137 พรรคพลังประชารัฐ 116 พรรคอนาคตใหม่ 80 พรรคประชาธิปัตย์ 52 พรรคภูมิใจไทย 51 พรรคเสรีรวมไทย 10 พรรคชาติไทยพัฒนา 10 พรรคประชาชาติ 7 พรรคเศรษฐกิจใหม่ 6 พรรคเพื่อชาติ 5 พรรครวมพลังประชาชาติไทย 5 พรรคชาติพัฒนา 3 พรรคท้องถิ่นไท 3 พรรครักษ์ผืนป่าประเทศไทย 2 และนอกจากนี้ จำนวน 13 พรรคการเมืองได้รับการเลือกตั้งพรรคละ 1 คน…(มติชนรายวัน 1 เมษายน 2562 หน้า 1)

การนับคะแนนของคณะกรรมการการเลือกตั้งในระดับจังหวัดทั่วเมืองไทยได้รับความสนใจทั้งจากสื่อ องค์กรที่ติดตามการเลือกตั้งต่างๆ ทั้งในและนอกประเทศ นอกจากนั้น ก็มีประชาชนหลายคนต่างใช้เทคโนโลยีโทรศัพท์มือถือเก็บเกี่ยวข้อมูลการนับคะแนน กระบวนการการได้มาของคะแนนที่คาดหวังถึงความสุจริตเป็นธรรม ยุติธรรมจะเกิดกับทุกฝ่ายพรรคการเมือง

ปัญหาการใช้กล่องลังกระดาษบังการลงคะแนนในประเทศใกล้บ้านเราเป็นภาพเชิงประจักษ์ที่เราท่านได้พบเห็น บัตรเขย่ง ปัญหาการส่งบัตรเลือกตั้งจากต่างประเทศที่มิอาจทันการนับผลคะแนนและการประกาศคะแนนและปัญหาอื่นๆ ยังคงเป็นความลังเลสงสัยของประชาชนบางคนถึงผลคะแนนที่เที่ยงธรรมเป็นอย่างดีหรือไม่ มิอาจจะรวมถึงนักศึกษาในมหาวิทยาลัยต่างๆ รวบรวมชื่อที่จะถอดถอน กกต. ถึงระบบการทำงาน

สิ่งหนึ่งที่เราท่านได้รับรู้ทั้งจากผู้คนที่ใกล้ชิดตั้งแต่ในครอบครัว ญาติมิตรพี่น้อง เพื่อนฝูงในสถานที่ทำงานหรือแม้กระทั่งร้านกาแฟริมถนนที่มีการพูดคุยกันถึงระบบของการเลือกตั้งของรัฐบาล คสช. ข้อเท็จจริงหนึ่งก็คือความเครียดวิตกกังวลทั้งจากผู้ที่ไปลงคะแนนให้กับนักการเมืองและพรรคการเมืองที่ตนเองปรารถนาคาดหวังว่าจะเข้าไปแก้ปัญหาชาติบ้านเมืองทั้งปัญหาเศรษฐกิจ การปฏิรูปการเมือง ปฏิรูปกองทัพ ปฏิรูปการศึกษา ศาสนา ตำรวจ อาจจะรวมไปถึงการปฏิรูปหน่วยงาน องค์กรต่างๆ ที่ยังไม่เป็นรูปธรรมในรัฐบาล คสช.จะเกิดขึ้นในอนาคตหรือไม่…

ความเครียดวิตกกังวลและเป็นความทุกข์มิเฉพาะประชาชนชาวบ้านเท่านั้น ยังปรากฏแก่นักการเมืองในบางพรรคการเมืองที่จำนวนผู้แทนหรือจำนวน ส.ส.ที่คาดหวังไว้น้อยเกินไป หรือสอบตก สำหรับนักการเมือง พรรคการเมืองบางพรรคหลังจากได้รับการเลือกตั้งอย่างไม่เป็นทางการก็มีการรวมตัวเพื่อจัดตั้งรัฐบาลที่จะเกิดขึ้นในอนาคตแข่งขันกันเสมือนกับเกมกีฬาชนิดหนึ่ง ผู้เขียนไม่ค่อยสบายใจนักเมื่อได้ยินได้ฟังคำพูดหนึ่งของชาวบ้านริมถนนคนหนึ่งที่พูดถึงนักการเมืองไทยและพรรคการเมืองไทยเราในวันนี้มิได้แตกต่างจากนิทานอีสปเรื่องหนึ่งก็คือ หมากับเงา ที่คาบก้อนเนื้อวิ่งข้ามสะพานเมื่อมองลงไปในพื้นน้ำเบื้องล่างก็เห็นชิ้นเนื้อในปากของตนใหญ่กว่า จึงอ้าปากเห่าเพื่อจะแย่งชิ้นเนื้อที่มองเห็นมาครอบครอง ในนิทานเรื่องดังกล่าวผู้เขียนมิอาจจักเปรียบเทียบสิ่งใดกับสิ่งใดในสถานการณ์การเมืองปัจจุบันและอนาคต

ความเป็นห่วงชาติบ้านเมืองไทยเราในวันข้างหน้าคงจะมิใช่เฉพาะรุ่นพ่อแม่ปู่ย่าตายายในปัจจุบันเท่านั้น วัยรุ่นเยาวชนไทยในจำนวนหลายล้านคนที่มีสิทธิออกเสียงลงคะแนนเลือกตั้งครั้งแรกของชีวิตก็มีจำนวนไม่น้อยที่ต่างไปใช้สิทธิออกเสียงเลือกตั้งในครั้งนี้ หลากหลายคำถามที่อาจจะมิได้รับคำตอบในปัจจุบันที่ตามมาก็คือ ความขัดแย้งกันทางความคิด แยกขั้ว สี ฝ่ายยังคงมีอยู่หรือไม่ นักการเมืองที่ได้รับเลือกตั้งเข้าไปทำงานในสภาผู้แทนราษฎร จักทำหน้าที่เพื่อผลประโยชน์ของชาติบ้านเมืองที่แท้จริงหรือไม่ หรือจักมีนักการเมืองบางคนที่เข้าไปเพื่อเห็นถึงก้อนเนื้อชิ้นใหญ่ (เงินหรืองบประมาณของแผ่นดิน ตำแหน่ง อำนาจ ผลประโยชน์) จะมีการใช้ไปเพื่อประโยชน์ของประเทศชาติอย่างแท้จริงหรือไม่ ความอยากในการครองอำนาจต่อไปของวาทกรรมอีกฝ่ายหนึ่งที่เรียกว่าเผด็จการจะยังดำเนินต่อไปหรือไม่…

ความวิตกกังวลหนึ่งของผู้ที่ติดตามสถานการณ์ของการเลือกตั้ง ผลคะแนน พรรคที่จะได้เป็นรัฐบาล ฝ่ายค้าน รวมถึงปัญหาความขัดแย้งอื่นๆ ปัญหาปากท้องเศรษฐกิจของชาวบ้าน ปัญหาอาชญากรรมรายวัน คนแก่คนชราที่เจ็บป่วยอยู่เป็นจำนวนมากทั้งในโรงพยาบาลและบ้านชุมชน ปัญหาของเด็กเยาวชนยุคใหม่ที่ยังมองไม่เห็นถึงอนาคตแห่งความมั่นคง แรงงานต่างด้าวมีในทุกหนแห่งของเมืองไทย ทุนนิยมขนาดใหญ่ที่รุกเร้าการทำมาหากินของชาวบ้านที่ต้องล้มหายตายจากไป บางคนมีสุขภาพจิตกินไม่ได้ นอนไม่หลับ วิตกกังวล

หากเราท่านได้พบเห็นเขาเหล่านั้นใกล้ตัวก็ควรแนะนำให้ไปพบแพทย์ในโรงพยาบาลเพื่อเยียวยาแก้ไขหรือเป็นที่ปรึกษาปัญหาชีวิตที่ดี ก่อนที่ปัญหาการทำร้ายตนเอง การฆ่าตัวตายหรือทำร้ายสังคมรอบข้างจะตามมา…

เมืองไทยเราในวันเวลาที่ใกล้จะมาถึงนี้ประชาชนไทยเราทุกคนต่างก็เตรียมพร้อมและปลาบปลื้มยินดีที่เมืองไทยเราจะมีงานพระราชพิธีครั้งยิ่งใหญ่ในประวัติศาสตร์หนึ่งก็คือ การเตรียมงานของรัฐบาลในพระราชพิธีบรมราชาภิเษกของในหลวงรัชกาลที่ 10 ซึ่งเมืองไทยเราจะได้มีการจัดขึ้นในระหว่างวันที่ 4-6 พฤษภาคมพ.ศ.2562 ผู้เขียนเข้าใจว่าท่านผู้อ่านหลายคนคงจะเกิดไม่ทันในพระราชพิธีบรมราชาภิเษกในหลวงรัชกาลที่ 9 เมื่อวันที่ 4-8 พฤษภาคม พ.ศ.2493 หากใครคนหนึ่งได้รับรู้ถึงการเฉลิมฉลองในพระราชพิธีบรมราชาภิเษกของในหลวงรัชกาลที่ 9 และในหลวงรัชกาลที่ 10 มีระยะห่างกันถึง 69 ปี ซึ่งขณะนั้นหากใครคนหนึ่งมีชีวิตอยู่เขาอาจจะเล่าเรียนอยู่ในประถมตอนปลายหรือมัธยมศึกษา ชีวิตเขาเหล่านั้นในขณะนี้ก็ไม่ต่ำกว่าแปดสิบปี…

ในช่วงนี้หากเราท่านได้ติดตามถึงพระราชพิธีบรมราชาภิเษกที่จะเกิดขึ้นในเดือนพฤษภาคม 2562 รัฐบาลได้นำเสนอถึงการนำน้ำศักดิ์สิทธิ์จากแหล่งน้ำต่างๆ ทั่วประเทศมาประกอบในพระราชพิธี ผู้เขียนเข้าใจว่าเด็กเยาวชนรุ่นใหม่และคนที่กำลังเริ่มจะทำงานสร้างครอบครัวยุคใหม่หลายคนมิได้ทราบถึงองค์ความรู้ พระราชพิธีสำคัญยิ่งในเมืองไทยเราซึ่งจะดูชมรับรู้เพื่อส่งต่อคนของชาติรุ่นต่อๆ ไป แหล่งสถานที่ต่างๆ มีความสำคัญมาตั้งแต่ความเป็นสถาบันพระมหากษัตริย์ไทยครั้งอดีตทุกๆ พระองค์หลายแห่งเป็นวัดสำคัญ สถานที่ท่องเที่ยว แหล่งต้นน้ำสำคัญ ป่าไม้ที่อุดมสมบูรณ์ ธรรมชาติอากาศที่บริสุทธิ์สะอาด…

รัฐบาล คสช.ได้ประกาศให้ประชาชนในเมืองไทยเราได้ทราบถึงงานหนึ่งที่รัฐบาลเป็นเจ้าภาพก็คือ การประชุม สุดยอดอาเซียนที่เมืองไทยเราได้รับตำแหน่งประธานอาเซียนครั้งที่ 35 ในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ.2562 ซึ่งประเด็นของการประชุมก็คือรูปแบบที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม (Green Meeting) การลดการใช้ การปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Single-use-plastics) มีวาระการประชุมมากกว่า 170 หัวข้อเรื่องสำคัญๆ โดยมีผู้นำประเทศ ประธานรัฐสภา รัฐมนตรี จากประเทศต่างๆ รอบๆ บ้านเราโดยให้คนไทยทุกๆ คนเป็นเจ้าภาพของบ้านเมืองที่ดี โดยคาดหวังว่าจะไม่เกิดเหตุการณ์ในการล้มการประชุมอาเซียน ที่พัทยาเมื่อหลายปีที่ผ่านมาแล้ว ผู้กระทำการในครั้งนั้นหลายคนต้องคดีอยู่ในศาลมีอยู่เป็นจำนวนมาก เราท่านหวังว่าคงจะมิเกิดเหตุที่ไม่เป็นผลดีต่อประเทศชาติ…

ร่างกายของมนุษย์หรือคนเรามีทั้งกายจิตใจ จิตวิญญาณ ความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์อาจจะมิมีจริงในโลกปัจจุบัน ความเป็นธรรมยุติธรรม เสรีภาพ ประชาธิปไตยที่แท้ควรเป็นเช่นไร เราท่านอาจจักมองด้วยตาแห่งปัญญา สติที่ใคร่ครวญด้วยโยนิโสมนสิการ หลักของอิทัปปัจจยตาและความเป็นอนิจจตาของชีวิตและสรรพสิ่ง ท่านพุทธทาสแห่งสวนโมกขพลารามได้เตือนสติคนเราที่ว่า “มันเป็นเช่นนั้นเอง…”

เฉลิมพล พลมุข

เกาะติดทุกสถานการณ์จาก
Line @Matichon ได้ที่นี่

LINE @Matichon

บทความก่อนหน้านี้รุ่นเก่า-รุ่นใหม่ ในยุค Disruption
บทความถัดไปเดินหน้าชน : รุก‘ซีแอลเอ็มวี’