คุณภาพคือความอยู่รอด : เพื่อความเข้าใจที่ตรงกัน

หลายต่อหลายครั้ง ที่การแปลศัพท์ทางวิชาการและบริหารจัดการจากต้นฉบับ (ซึ่งส่วนใหญ่เป็นภาษาอังกฤษแปลเป็นภาษาไทย) มีความหมายไม่ชัดเจนหรือคลุมเครือ บ่อยครั้งก็ทำให้ความเข้าใจของสังคมหรือผู้เกี่ยวข้องไม่ตรงกัน จึงทำให้มีปัญหาทางปฏิบัติอยู่เนืองๆ เช่น คำว่า Logistics ซึ่งมีความหมายกว้างมากคือครอบคลุมตั้งแต่ต้นน้ำ (การขนส่งวัตถุดิบ) กลางน้ำ (การผลิต) จนถึงปลายน้ำ (การขนส่งถึงมือผู้บริโภค) แต่ผู้คนมักใช้ในความหมายของ “การขนส่ง” เท่านั้น

เมื่อเร็วๆ นี้ สำนักงานราชบัณฑิตยสภา ได้บัญญัติเพิ่ม “คำศัพท์ด้านคอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีสารสนเทศ” ฉบับราชบัณฑิตยสภา จำนวน 12 คำศัพท์ โดยคณะกรรมการจัดทำพจนานุกรมศัพท์คอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีสารสนเทศ ได้มีมติประกาศใช้เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2562

1.cyber bully การระรานทางไซเบอร์ หมายถึง การกลั่นแกล้ง การให้ร้าย การด่าว่า การข่มเหง หรือการรังแกผู้อื่นทางสื่อสังคมต่างๆ เช่น เฟซบุ๊ก
ทวิตเตอร์

2.cybersecurity ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ หมายถึง ภาวะที่เครือข่าย ระบบคอมพิวเตอร์ โปรแกรม และข้อมูล พ้นจากภัยคุกคาม มีลักษณะสำคัญ 3 ประการ คือ คงความลับ คงความถูกต้องครบถ้วน และคงความพร้อมใช้งาน ภาวะดังกล่าวจะเกิดขึ้นได้ต้องอาศัยบุคลากร กระบวนการทำงาน และเครื่องมือ ที่เหมาะสม

3.cybercrime; cyber crime; cyber-crime; computer crime อาชญากรรมไซเบอร์, อาชญากรรมคอมพิวเตอร์ หมายถึง (1.) การกระทำผิดกฎหมายโดยใช้คอมพิวเตอร์หรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เป็นเครื่องมือ เช่น ทำลาย เปลี่ยนแปลง หรือขโมยข้อมูล (2.) การทำให้การทำงานของระบบคอมพิวเตอร์หรือระบบเครือข่าย ถูกระงับ ชะลอ ขัดขวาง หรือรบกวนจนไม่สามารถทำงานตามปรกติได้

4.artificial intelligence (AI) ปัญญาประดิษฐ์ (เอไอ) หมายถึง สาขาหนึ่งของวิทยาการคอมพิวเตอร์ ซึ่งเน้นเรื่องที่จะทำให้คอมพิวเตอร์ทำงานได้ใกล้เคียงมนุษย์มากขึ้น แบ่งย่อยออกเป็นสาขาต่างๆ เช่น การแปลภาษาด้วยเครื่อง ระบบผู้เชี่ยวชาญ วิทยาการหุ่นยนต์ การรู้จำแบบ การรับรู้เยี่ยงมนุษย์ (human perception) ฯลฯ

5.augmented reality (AR) ความเป็นจริงเสริม (เออาร์) หมายถึง สภาวะจริงที่แต่งเติมขึ้นด้วยเทคโนโลยี เช่น ผู้ใช้กำลังดูรถยนต์อยู่และต้องการทราบข้อมูลเกี่ยวกับรถยนต์ ก็อาจจะใช้แว่นตาชนิดพิเศษซึ่งสามารถแสดงข้อมูลรถยนต์ซ้อนลงบนภาพรถยนต์ที่กำลังมองอยู่ได้

6.avatar อวทาร์ หมายถึง รูปแทนตัวผู้ใช้ในโลกเสมือนหรือเกม ซึ่งอาจเป็นสองมิติหรือสามมิติก็ได้

7.big data ข้อมูลขนาดใหญ่ หมายถึง ข้อมูลหลากหลายปริมาณมหาศาลที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว เช่น ข้อมูลดัชนีการค้นคืนของเว็บ ข้อมูลการสื่อสารทางโทรศัพท์เคลื่อนที่ ข้อมูลในเครือข่ายสังคม ข้อมูลการพยากรณ์อากาศ ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียม ฯลฯ (ส่วนข้อ 8 ถึงข้อ 12 คงต้องต่อกันอาทิตย์หน้า)

หลายคนบอกว่าจะแปลหรือจะทับศัพท์ก็ไม่ควรจะจริงจังมากนัก ขอให้เข้าใจความหมายก็พอ ซึ่งผมไม่เห็นด้วยเลย เพราะการไม่บัญญัติศัพท์ที่ชัดเจน ผู้คนก็จะเข้าใจไม่ตรงกัน ก็จะตีความต่างกันไปด้วย

เมื่อเข้าใจไม่ตรงกัน จะให้ทำงานได้ผลเหมือนกันได้อย่างไร ครับผม!

วิฑูรย์ สิมะโชคดี

บทความก่อนหน้านี้รายงาน : ศึกษา อาการ หนี กลยุทธ์ สุดยอด กรณี ถวายสัตย์
บทความถัดไปก้างตำคอ 31ส.ค.62 : โดย นายเสียม