เสรีภาพ : กรณีประกาศหยุดการสอน…

เสรีภาพ : กรณีประกาศหยุดการสอน…

ความเป็นมนุษย์หรือคนที่ได้ลืมตาเกิดมาในโลกนี้ด้วยหลักการแห่งการอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขในระดับหนึ่งก็คือ การไม่เบียดเบียนซึ่งกันและกันที่เกินขอบเขตแห่งความเป็นคน ซึ่งชาวโลกแทบทุกประเทศ ชุมชนเผ่า ต่างก็ได้มีข้อกำหนดขึ้นมาในรูปแบบของความเชื่อ ประเพณีวัฒนธรรม ศีลธรรมจริยธรรม กฎหมายที่บังคับใช้ของคนในชาติบ้านเมืองนั้นๆ

คำถามหนึ่งที่ดูเสมือนว่าจักเป็นคำตอบที่มิค่อยได้รับความกระจ่างนักก็คือ มนุษย์หรือคนเรานั้นมีเสรีภาพจริงๆ หรือไม่ เสรีภาพเริ่มต้นจากสิ่งใด กระบวนการหรือเส้นทางแห่งเสรีภาพมีความจริงแท้แค่ไหนเพียงไร อาจจักรวมถึงการตั้งคำถามที่ว่า สันติภาพ ภราดรภาพและเสรีภาพควรตั้งอยู่บนพื้นฐานแห่งความรับผิดชอบด้วยหรือไม่…

การชูสามนิ้ว นิ้วชี้ นิ้วกลางและนิ้วนาง ได้เป็นสัญลักษณ์แห่งการประท้วงต่อต้านรัฐ บริบทหนึ่งมาจากภาพยนตร์ “The Hunger Games” ได้นำเสนอถึงการปกครองของรัฐแบบเผด็จการ มีการปลุกพลังเงียบให้มีความกล้าคิด กล้าพูด กล้าที่จะกระทำการบางอย่างหรือในรูปแบบ “ขบถต่อกฎ” หรืออีกนัยยะหนึ่งมาจากการปฏิวัติฝรั่งเศส ค.ศ.1789-1799 รวมถึงหลักการแห่งเสรีภาพ เสมอภาค ภราดรภาพได้ถูกบัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญฝรั่งเศสปี พ.ศ.2489-2501

การประท้วงเห็นต่างจากนโยบายของรัฐบาลมิได้เกิดขึ้นเฉพาะสังคมในเมืองไทยเราเท่านั้น ในข้อเท็จจริงหนึ่งที่เราท่านได้รับรู้ถึงเหตุบ้านการเมืองของในหลายๆ ประเทศก็มีข้อขัดแย้งระหว่างผู้ปกครองของรัฐและประชาชนในชาติบ้านเมืองมาตั้งแต่อดีตกาลนับพันปีที่แล้วมา บางสถานการณ์การฆ่า ทำร้ายร่างกาย การปราบปรามสู้รบระหว่างคนของรัฐกับประชาชนทำให้ประเทศ ชุมชน หรือเผ่าพันธุ์นั้นแทบจะล่มสลายไปกับกาลเวลา อะไร สิ่งใดที่เป็นเหตุของการเบียดเบียน ฆ่า ทำร้ายซึ่งกันและกัน…

ในสังคมไทยเราการออกมาประท้วงรัฐบาลในนามประชาชนปลดแอก เยาวชนปลดแอก แฟลชม็อบ คณะราษฎร และม็อบราษฎรโดยเด็กและแกนนำเยาวชนไทยส่วนหนึ่งที่เกิดขึ้นในรัฐบาลของพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา ที่ได้ทำการปฏิวัติรัฐประหารเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ.2557 เวลา 16.30 น. ด้วยเหตุผลที่รัฐบาลก่อนหน้านั้นบริหารประเทศไม่มีเสถียรภาพ การฆ่าทำร้ายประชาชนไทยด้วยกันโดยอาวุธสงคราม การทุจริตคอร์รัปชั่นในคนของรัฐบาล โดยได้ตั้งคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ทำให้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2550 ได้สิ้นสุดลง

การปฏิวัติรัฐประหารของพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา ขณะดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบก และต่อมาก็ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี หลังจากนั้นก็มีการแต่งตั้งสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) สมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ 250 คน คณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ 36 คน จนกระทั่งวันที่ 7 สิงหาคม 2559 มีการออกเสียงประชามติร่างรัฐธรรมนูญไทย พ.ศ.2559 ร้อยละ 61.35 เห็นชอบ และร้อยละ 58.07 เห็นชอบบทเฉพาะกาลให้สมาชิกวุฒิสภาชุดแรกมีอำนาจร่วมลงมติเลือกนายกรัฐมนตรี และ
วันที่ 6 เมษายน พ.ศ.2560 มีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญจนกระทั่งมีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไปเมื่อวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ.2562

ข้อเท็จจริงในสังคมไทยเราก็คือเด็กเยาวชนส่วนหนึ่งที่ออกมาประท้วงต่อรัฐบาลไทยก็เนื่องด้วยเขาเหล่านั้นได้รับการศึกษาทั้งจากระบบการศึกษาในศาสตร์สาขาต่างๆ อย่างรอบด้านทั้งสังคมศาสตร์ นิติศาสตร์ การเมืองการปกครอง รัฐศาสตร์ เทคโนโลยีสมัยใหม่ การเรียนการสอนในระบบของมหาวิทยาลัยในเมืองไทยเราและต่างชาติ ส่วนหนึ่งนอกจากการต้องจดจำเนื้อหาสาระที่สำคัญแล้ว ระบบการคิด วิเคราะห์ก็เป็นองคาพยพหนึ่งในศาสตร์แห่งความรู้ความสามารถ สติปัญญา การใคร่ครวญแยกแยะถึงสิ่งที่ถูกผิด ควรมิควร

ภาพหนึ่งที่เราท่านได้พบเห็นได้เชิงประจักษ์หนึ่งก็คือ บุคลากรที่เป็นคณาจารย์ในมหาวิทยาลัยของรัฐและเอกชน ได้ยื่นแถลงการณ์ที่หน้าทำเนียบรัฐบาลเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2563 ได้นำรายชื่ออาจารย์จากทั่วประเทศในจำนวน 1,118 คน เพื่อนัดให้มีการงดเว้นการเรียนการสอนหรือหยุดชั้นเรียน เคลื่อนไหวด้วยการไม่กระทำโดยมีข้อเรียกร้องในเรื่องการหยุดสลายการชุมนุม ขจัดผู้เห็นต่างและการสร้างทางออกให้ประเทศไทยซึ่งขณะนี้ยังไม่เริ่ม แต่รอดูสถานการณ์ว่ารัฐบาลจะตอบสนองข้อเรียกร้องของ
กลุ่มผู้ชุมนุมหรือไม่…(prachachat.net)

รายชื่อใน 1,118 คน ทั้งหมดมีทั้งอาจารย์ นักวิชาการอิสระ เจ้าหน้าที่มหาวิทยาลัย โดยเห็นว่าหน้าที่ของอาจารย์มหาวิทยาลัยก็คือ หน้าที่การสอน ทำวิจัย เขียนตำรา บทความทางวิชาการ บริการวิชาการ การไปยุ่งเกี่ยวกับการเมืองนอกมหาวิทยาลัยมาปะปนกับหน้าที่และความรับผิดชอบหลักของตัวเองเป็นที่ไม่ควร อาชีพอาจารย์ไม่ควรเป็นเครื่องมือต่อรองในทางการเมืองซึ่งจะขัดกับหลักจรรยาบรรณของอาจารย์โดยตรง และหากจักมีการประท้วงจริงๆ ที่จะทำให้มีความชอบธรรมในการหยุดสอนก็คือ ประกาศหยุดรับเงินเดือนและเปลี่ยนอาชีพไปทำอย่างอื่น…(thaipost.net)

หลักการหนึ่งที่ว่าด้วยเสรีภาพและความรับผิดชอบของนักปรัชญา ฌ็อง ปอล ซาร์ตร (Jean-Paul Sartre) ชาวฝรั่งเศส ก็คือ “เสรีภาพเป็นสิ่งที่มนุษย์ทุกคนต้องการอยู่เสมอ เพราะเสรีภาพหมายถึงอิสรภาพของมนุษย์ที่สามารถใช้ตัดสินใจทำอะไรก็ได้ตามสิ่งที่ตนปรารถนา แต่มนุษย์กลับหลงลืมที่จะใช้ความรับผิดชอบเพื่อควบคู่ไปกับเสรีภาพที่ตนเองพึงมี ดังนั้น จึงทำให้เกิดปัญหาในการใช้เสรีภาพของมนุษย์ในสถานการณ์ปัจจุบัน…”

ความรับผิดชอบในความหมายของซาร์ตร ก็คือ การยอมรับว่าตนเองเป็นผู้กระทำสิ่งหนึ่งสิ่งใดลงไปและเต็มใจรับผลของการกระทำนั้นๆ รวมทั้งการรับผิดชอบต่อบุคลิกภาพทั้งกลัว ขี้ขลาด กล้าหาญ ภาพลักษณ์ของผู้อื่น จริยธรรมศีลธรรม การไม่สามารถเลือกเกิดได้และดำรงอยู่จนกระทั่งถึงตาย ก็คือ การตายเป็นปัจเจกบุคคลไม่มีใครตายแทนเราได้และเราก็ไม่สามารถที่จะตายแทนใครได้เช่นกัน ดังนั้น การมีชีวิตอยู่หรือการตายเป็นเสรีภาพของเรารวมถึงเป็นความรับผิดชอบของการกระทำของเราด้วย…

การประกาศหยุดการเรียนการสอนในระบบการศึกษาที่รัฐบาลมีอำนาจเต็มในการบริหารจัดการทั้งงบประมาณ บุคลากร มีกระทรวง มหาวิทยาลัย วิทยาลัย โรงเรียนที่ต้องรับผิดชอบต่อภาระหน้าที่ดังกล่าวมีทั้งในกฎหมายรัฐธรรมนูญและกฎหมายอื่น รวมถึงระเบียบข้อบังคับต่างๆ สามารถจะกระทำได้หรือไม่ ข้อเท็จจริงหนึ่งที่เราท่านสัมผัสได้ก็คือ ภัยของการก่อการร้าย สงคราม โรคระบาดร้ายแรงหรือเหตุอื่นใดที่จะทำให้ระบบการเรียนการสอนมิอาจจักเป็นไปได้ รัฐสามารถประกาศให้การหยุดการเรียนการสอนได้ที่เป็นไปด้วยหลักแห่งกฎหมาย…

การหยุดการสอนที่เป็นการประท้วงของผู้สอนบางคนต่อวาระแห่งการเมืองในประเทศหรือต่างประเทศ เป็นคำถามหนึ่งที่ต้องแสวงหาคำตอบที่กระจ่างทั้งบริบทของศาสตร์ สาขาวิชาชีพ ความรักชอบชังในอคติแห่งการเมืองคือเรื่องของผลประโยชน์ อำนาจ การแย่งชิงความเป็นใหญ่ในรัฐ สังคมไทยเรามีคณาจารย์ในมหาวิทยาลัยบางแห่งมีความเห็นต่างในนโยบายรัฐได้มีการประท้วงต่อต้านรัฐบาลในรูปแบบต่างๆ กัน เมื่อมาจนถึงในปัจจุบันเขาเหล่านั้นหลายคนต้องกลายเป็นผู้ลี้ภัยอยู่ต่างแดนจนกระทั่งหมดลมหายใจ

อะไร สิ่งใดคือเสรีภาพในความรับผิดชอบที่แท้จริง วาทกรรมหรือแนวคิดดังกล่าวมีอยู่ในความเป็นจริงของมนุษย์หรือไม่ ความขัดแย้งกันทั้งการเมือง ศาสนา สิทธิเสรีภาพ บุคคล ประเพณีวัฒนธรรม การศึกษา สามสถาบันหลักของชาติไทยกับแนวคิดของเยาวชนคนรุ่นใหม่ดูเสมือนเป็นช่องว่างทั้งระหว่างวัยและกาลเวลาอย่างมีนัยสำคัญแล…

เฉลิมพล พลมุข

เกาะติดทุกสถานการณ์จาก
Line @Matichon ได้ที่นี่

LINE @Matichon