ถ่ายทอดสดจาก WHO “สสส.” รับรางวัลระดับโลก “เนลสัน แมนเดลา” ตอกย้ำผลงานด้านการส่งเสริมสุขภาพกว่า 2 ทศวรรษ

สสส. คว้ารางวัล “Nelson Mandela Award for Health Promotion 2021” ประเภทองค์กรสร้างผลงานสำคัญด้านการสร้างเสริมสุขภาพ ตอกย้ำถึงการสร้างผลงานอันเป็นที่ประจักษ์ตลอด 20 ปีที่ผ่านมา ที่ได้ทำงานร่วมกับภาคีเครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพให้กับคนไทย สร้างความเท่าเทียมด้านสุขภาพ-ระบบที่เอื้อต่อการมีสุขภาพดี จนเป็นที่ยอมรับในระดับนานาชาติ

การมอบรางวัลอันทรงเกียรติ “เนลสัน แมนเดลา ด้านการสร้างเสริมสุขภาพ” รางวัลระดับโลก ให้กับสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ในนามประเทศไทยครั้งนี้ ได้เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม ที่ผ่านมา โดยมีการถ่ายทอดสดพิธีมอบโล่ประกาศเกียรติคุณในระหว่างการประชุมสมัชชาใหญ่องค์การอนามัยโลก (World Health Assembly : WHA) สมัยที่ 74 จาก กรุงเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ (จัดขึ้นระหว่างวันที่ 24 พฤษภาคม – 1 มิถุนายน 2564) ผ่านระบบออนไลน์ ซึ่งคณะกรรมการก็ได้มีมติเป็นเอกฉันท์ให้ สสส. ได้รับรางวัลนี้อย่างไม่มีข้อโต้เถียง และผลงานที่ทางคณะกรรมการคัดเลือกได้กล่าวถึง สสส. ว่าเป็นผู้เหมาะสมกับ “รางวัลเนลสัน แมนเดลา ด้านการสร้างเสริมสุขภาพ” ประจำปี 2564 หลักๆ มี 5 ข้อ คือ 1) สสส. เป็นองค์กรที่ช่วยขับเคลื่อนกฎหมายและนโยบายต่างๆ ที่เอื้อให้สุขภาพดี เช่น ผลักดัน พ.ร.บ.ควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ. 2535 พ.ร.บ.คุ้มครองสุขภาพของผู้ไม่สูบบุหรี่ พ.ศ. 2535 ควบคุมการดื่มแอลกอฮอล์ ความปลอดภัยบนถนน เหล่านี้ช่วยทำให้อัตราการดื่มหรือการสูบบุหรี่นั้นลดลง 2) สสส. ร่วมขับเคลื่อนการเปลี่ยนความเชื่อทางสังคม หรือบรรทัดฐานทางสังคม ว่าสุขภาพที่ดีสามารถสร้างด้วยตัวเราเองได้

3) สสส. มีการใช้ระบบการเงินการคลังที่เอื้อให้เกิดการมีสุขภาพที่ดี สร้างเสริมสุขภาพ ที่นอกจากจะทำให้เห็นว่า “ทำได้จริง ทำได้เวิร์ค” ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา ยังเป็นต้นแบบให้กับประเทศอื่นๆ เช่น เกาหลีใต้ มองโกเลีย ลาว 4) สสส. เป็นองค์กรที่มีการทำงานแบบคล่องตัวในช่วงที่เกิดวิกฤตต่างๆ ในประเทศ อย่างล่าสุดที่มีการระบาดของโรคโควิด-19 มีบทบาทอย่างมากในการช่วยรณรงค์สร้างวิถีชีวิตใหม่ ทำให้คนพยายามสร้างภูมิคุ้มกันด้วยตัวเองได้ และ 5) สสส. มีการทำงานที่กระจายไปทั้งตัวองค์กร ชุมชน โรงเรียน ครอบครัว ที่เรียกได้ว่ากระจายไปทุกที่ที่มีภาคีเครือข่าย โดยดึงภาคีเครือข่ายเข้ามาเป็นข้อต่อสำคัญในการขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาพในประเทศ ที่สำคัญคือ “ทำทุกพื้นที่ของไทย และทำทุกกลุ่มประชากร”

ทั้งนี้รางวัลดังกล่าว ได้ริเริ่มมาจากกลุ่มรัฐมนตรีสาธารณสุขของประเทศสมาชิกองค์การอนามัยโลกภูมิภาคแอฟริกาในปี 2563 ซึ่งบันทึกให้เป็นหนึ่งในรางวัลสำคัญเพื่อระลึกถึงคุณูปการของ “เนลสัน แมนเดลา” ที่ได้ให้ความสำคัญอย่างมากในเรื่องของสิทธิมนุษยชน

และการเข้าถึงการรักษา โดยเฉพาะการรักษาโรค HIV ในภูมิภาคแอฟริกา ซึ่ง ดร.ซเวลินี่ มะคีเซ่ (Dr.Zwelini Mkhize) ผู้แทนมูลนิธิแมนเดลาแห่งแอฟริกาใต้ ก็ได้กล่าวชื่นชมบทบาทของ สสส. ตอนหนึ่งของช่วงที่มีการถ่ายทอดสดฯ ว่า สสส. เป็นองค์กรที่เหมาะสมกับรางวัลทรงคุณค่านี้ เพราะมีแนวการทำงานที่ตรงกับหลักคิดของเนลสัน แมนเดลา อดีตประธานาธิบดีของแอฟริกาใต้ ที่ว่า “สุขภาพที่ดีไม่ใช่เป็นเงื่อนไขตามรายได้หรือฐานะคน แต่เป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของมนุษย์” อีกทั้งยังมีส่วนสำคัญในการสร้างเสริมสุขภาพ โดยยึดมั่นในพันธกิจหลักในการเป็นตัวแทนของความเท่าเทียม เข้าถึง ด้านสุขภาพ เพื่อให้ “ทุกคนที่อาศัยอยู่ในไทยมีความสามารถและอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการมีสุขภาพดี”

ขณะที่ด้าน ดร.สุปรีดา อดุลยานนท์ ผู้จัดการ สสส. กล่าวว่า รางวัลนี้ถือเป็นข้อพิสูจน์ของขบวนการขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาพของประเทศไทย ซึ่งได้รับการยอมรับจากทั่วโลก ในผลงานความสำเร็จร่วมกันด้านการสร้างเสริมสุขภาพของบุคคลและองค์กรต่างๆ ในสังคมไทย สะท้อนถึงการทำงาน 2 ทศวรรษที่ผ่านมา โดยทำหน้าที่เป็น “องค์กรนวัตกรรมสร้างเสริมสุขภาพ” ที่ใช้กลไกทางการเงินการคลัง จากส่วนเพิ่มของภาษีสรรพสามิตยาสูบและแอลกอฮอล์ ในการทำงานลดปัจจัยเสี่ยง เพิ่มปัจจัยสร้างสุขภาพ เดินหน้าสนับสนุนแผนงาน/โครงการสุขภาวะจำนวน 3,000 โครงการต่อปี ร่วมกับภาคีเครือข่ายจากทุกภาคส่วนในสังคมกว่า 20,000 องค์กร อย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างความเปลี่ยนแปลงตั้งแต่การเพิ่มขีดความสามารถบุคคล ให้มีวิถีชีวิตสุขภาวะ ไปจนถึงการปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อม นโยบาย และโครงสร้างทางสังคมให้เอื้อต่อสุขภาวะอย่างยั่งยืน

“ไม่ใช่เรื่องที่เกิดขึ้นข้ามเดือนข้ามปี เราพากเพียรทำงานต่อเนื่อง ตั้งแต่วางเข็มทิศที่จะเดิน หลายคนไม่มั่นใจด้วยซ้ำว่าปลายทางคืออะไร และสิ่งที่เราฝันเชิงอุดมคติจะทำได้ไหม ซึ่งก็ได้พิสูจน์จนประจักษ์ ในฐานะผู้แทนองค์กร จึงอยากให้รางวัลนี้เป็นรางวัลความภาคภูมิใจของผู้เกี่ยวข้องทุกคน และให้ส่วนนี้เป็นพลังที่เราจะเดินหน้าต่อในทศวรรษที่ 3”  

อย่างไรก็ตาม ในการถ่ายทอดสดพิธีมอบรางวัลฯ ผ่านทางเฟซบุ๊กไลฟ์ สสส. ครั้งสำคัญนี้ ก็ได้มีบุคคลสำคัญทั้งเบื้องหน้า เบื้องหลัง ร่วมแสดงความยินดีจำนวนมาก อาทิ ศ.นพ.ประกิต วาทีสาธกกิจ ประธานมูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ นายชวน หลีกภัย ประธานรัฐสภา ฯลฯ พร้อมทั้งยังชวนคนไทยร่วมภาคภูมิใจไปกับรางวัลเนลสัน แมนเดลา รางวัลเกียรติยศของคนไทยทุกคน เพื่อเป็นพลังสร้างสรรค์งานสร้างเสริมสุขภาวะต่อไป อีกด้วย

เกาะติดทุกสถานการณ์จาก
Line @Matichon ได้ที่นี่

LINE @Matichon

บทความก่อนหน้านี้หมอเหรียญทอง ยันไม่เสียเวลาขออนุญาตสร้าง รพ.สนาม ชี้เป็นสถานการณ์ฉุกเฉิน เทียบตั้งเต็นท์ช่วยน้ำท่วม
บทความถัดไปนวลพรรณ เตือน รัฐบาล เลิกแทงม้าตัวเดียว โอดรับเผือกร้อน ชี้ ฉีดวัคซีนหรือไม่เป็นเรื่องสิทธิฯ