ก๊าซปิโตรเลียมเหลว หรือแอลพีจี (LPG) เป็นเชื้อเพลิงเหลวชนิดหนึ่ง ถูกบรรจุในภาชนะทรงกระบอกทำจากเหล็กพร้อมประทับตราเครื่องหมายการค้า (แบรนด์) ตามที่ปรากฏให้เห็นในบ้านของเรา จึงมักถูกเรียกในอีกชื่อหนึ่งว่า “ก๊าซหุงต้ม” (ก๊าซ) ขณะที่ภาชนะบรรจุก็เรียกว่า “ถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้ม” หรือ “ถังก๊าซหุงต้ม” (ถัง)
แม้เราจะคุ้นเคยกับก๊าซหุงต้มในชีวิตประจำวัน แต่น้อยคนจะรู้ว่า เบื้องหลังของถังแต่ละใบนั้นมีระบบหมุนเวียนที่ซับซ้อน หากขาดการควบคุมเป็นระบบ อาจก่อให้เกิดความเสี่ยงทั้งต่อความปลอดภัยของผู้บริโภคและความเชื่อมั่นในระบบพลังงานของประเทศได้
ปี 2568 กรมธุรกิจพลังงาน (ธพ.) จึงร่วมมือกับสำนักงานพลังงานจังหวัด (สพจ.) เพิ่มความเข้มข้นการตรวจตราโรงบรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลว หรือแอลพีจี (LPG) ทั่วประเทศ ไม่ให้บรรจุถังไม่ได้คุณภาพ ถังหมดอายุ และการบรรจุข้ามแบรนด์ และกำชับร้านจำหน่ายไม่ให้ขายหรือจัดวางถังไม่ได้คุณภาพหมดอายุปะปนกับถังปกติ เพื่อป้องกันการกระจายตัวของถังไม่ได้คุณภาพไปสู่มือประชาชน
พร้อมประชาสัมพันธ์ห้ามเติมถังในสถานีบริการแก่ผู้ประกอบกิจการ และแจ้งบทกำหนดโทษปรับและการเพิกถอนใบอนุญาตในกรณีที่เกี่ยวข้อง ซึ่งผู้บริโภคแจ้งเบาะแสการกระทำ
ความผิดพร้อมหลักฐานได้ที่ สพจ. และ ธพ. โดยตรง
เนื่องจากพบการร้องเรียนเกี่ยวกับการลักลอบบรรจุก๊าซลงในถังที่หมดอายุแล้วนำกลับมาจำหน่าย เกิดความเสี่ยงด้านความปลอดภัย นอกจากนี้ ยังพบผู้ประกอบกิจการโรงบรรจุมีการบรรจุก๊าซลงในถังก๊าซข้ามแบรนด์ เป็นการกระทำผิดกฎหมาย
ตลอดจนร้านจำหน่ายมีการเรียกเก็บค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับถังเพิ่มเติมโดยไม่ได้แจ้งให้ผู้บริโภคทราบล่วงหน้า รวมถึงพฤติกรรมการนำถังหุงต้มไปเติมที่สถานีบริการ เป็นปัจจัยที่ทำให้ถังออกนอกระบบ ไม่ได้รับการทดสอบความปลอดภัย
ขณะนี้ภาครัฐเข้ามาดูแลอย่างเต็มที่ แต่ระบบจะปลอดภัยจะต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกฝ่าย โดยเฉพาะผู้บริโภคซึ่งเป็นด่านสุดท้ายของระบบ ที่ควรตรวจสอบข้อมูลการหมดอายุของถังก่อนใช้งาน ขอหลักฐานการรับเงินประกันถัง (ใบมัดจำถัง) และเก็บหลักฐานการโอนหรือใบเสร็จทุกครั้งที่มีการซื้อขายก๊าซ หากถูกละเมิดสิทธิสามารถร้องเรียนที่สภาองค์กรของผู้บริโภค
เพราะปัญหาระบบหมุนเวียนถังก๊าซหุงต้มในครั้งนี้ ไม่ใช่ความรับผิดชอบของใครคนใดคนหนึ่ง แต่คือหน้าที่ร่วมกันของทุกภาคส่วนในระบบ เพื่อสร้างมาตรฐานความปลอดภัยของการใช้พลังงานที่ยั่งยืนให้กับสังคมไทย
ปิยะวรรณ ผลเจริญ
