ไม่มีอาหารไทยแท้ รสไทยแท้ย่อมไม่มี : โดย สุจิตต์ วงษ์เทศ

“รสไทยแท้” เป็นวลีสร้างกระแสเพื่อกระตุ้นขายอาหารไทยเข้าถึงนานาชาติ

ถ้าเอกชนเจ้าของกิจการอาหารไทยทั่วไปคิดทำเอง ก็น่าสนุก ไม่ว่ากัน บางทีร่วมสนุกด้วยได้

ในความจริงนี่เป็นงานประดิษฐ์คิดค้นขึ้นใหม่โดยรัฐราชการไทยยุคนี้ เป็นเจตนาดี แต่ไม่น่าทำ เพราะดีน้อยกว่าเสีย

เพราะเป็นคำเจ้าเล่ห์ “ลวงไทย ลวงโลก” ส่งผลเสียมากกว่าผลดีต่ออาหารไทยโดยรวม เนื่องจากไม่มีอาหารไทยแท้ รสไทยแท้ย่อมไม่มี

อาหารไทยมาจากไหน? ผมเคยเขียนบอกเล่าความเป็นมาไว้นานแล้วหลายครั้ง จะคัดมา ดังนี้

อาหารไทย มาจากไหน?

คนไทยมายังไง? อาหารไทยก็มายังงั้น

เพราะอาหารไทยไม่ได้ถูกเนรมิตบนฟ้า แล้วลอยลงมาจากสวรรค์ แต่เกิดจากความหิวและรสนิยมของคนกินกลุ่มที่เรียกตัวเองว่าไทย จึงคิดดัดแปลงแต่งปรุงหุงหาของกินใหม่ได้เรื่อยๆ

อาหารมีขึ้นจากการเลือกสรรและสร้างสรรค์อย่างมีประสิทธิภาพของคน

อาหารไทยเป็นวัฒนธรรมร่วมอุษาคเนย์ มาจากการประสมประสานอาหารในชีวิตประจำวันของคนอุษาคเนย์ไม่น้อยกว่า 3,000 ปีมาแล้ว กับอาหารนานาชาติทั้งใกล้และไกล ที่ทยอยแลกเปลี่ยนติดต่อกันสมัยหลังๆ จนเข้าสู่ยุคการค้าโลก เช่น เจ๊ก, แขก, ฝรั่ง ฯลฯ


โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากการประสมประสานวิธีปรุงพื้นเมืองเข้ากับของจีน เช่น น้ำปลา, ขนมจีน, ไข่เจียว, ก๋วยเตี๋ยว ฯลฯ และเจ๊กกับลาว หรือ เจ๊กปนลาว เช่น ส้มตำ

ไม่จำกัดและไม่หยุดนิ่งตายตัว โดยพร้อมรับจากแหล่งอื่นเพิ่มเข้ามาประสมประสานได้เสมอเมื่อมีโอกาส ทำให้มีของกินใหม่ๆ เกิดขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งบางอย่างแม้ต่างจากต้นตำรับที่รับมา แต่อร่อย แล้วพากันเรียกว่าอาหารไทย

คนไทย

คนไทยเป็นลูกผสมนานาชาติพันธุ์ร้อยพ่อพันแม่ มีขึ้นจากการประสมประสานของคนนานาชาติพันธุ์สุวรรณภูมิ ในอุษาคเนย์ และจากที่อื่นๆ ในโลก เช่น เจ๊ก, แขก, ฝรั่ง ฯลฯ

เพราะผู้คนและดินแดนในไทย เป็นส่วนหนึ่งของสุวรรณภูมิในอุษาคเนย์อย่างแยกออกจากกันมิได้ และมีความเป็นมาร่วมกันตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์เมื่อหลายหมื่นหลายพันปีมาแล้ว

ไทยอยู่บริเวณคาบสมุทร ราวกึ่งกลางภูมิภาคอุษาคเนย์ เป็นจุดพบกันของคนนานาชาติพันธุ์ จากตะวันตก-ตะวันออก

นอกจากนั้นอุษาคเนย์มีพื้นที่กว้างขวาง แต่มีคนน้อย บ้านเมืองแต่ละกลุ่มต้องการผู้คนเพิ่มเติมเพื่อความเจริญเติบโตด้านต่างๆ โดยกวาดต้อนโยกย้ายถ่ายเทผู้คนจากที่ต่างๆ ตลอดเวลา ดังนั้นกว่าจะเป็นคนไทยยิ่งทำให้มีการผสมผสานร้อยพ่อพันแม่

คนไทยมายังไง? อาหารไทยก็มายังงั้น เพราะอาหารไทยมีความเป็นมาคลุกเคล้าเป็นเนื้อเดียวกันกับคนไทย

[บางตอนจาก บท 1 หนังสือ อาหารไทย มาจากไหน?  สำนักพิมพ์นาตาแฮก พิมพ์ครั้งที่สอง พ.ศ. 2560 ราคา 315  บาท สั่งซื้อได้ที่ www.facebook.com/ituibooks]