เชื่อว่าหลายคนคงทำความรู้จัก “วูก้า”(V.U.C.A)อยู่บ้างแล้ว เพราะถูกพูดถึงกันมาพักใหญ่
แต่ขออนุญาตฉายซ้ำ เผื่อบางที่ยังไม่คุ้นเคย
“วูก้า” อธิบายปรากฎการณ์สภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลง ไม่แน่นอน ยากคาดเดาสิ่งที่จะเกิดขึ้นข้างหน้าได้
ทั้งจากความซับซ้อนของสังคม ไปจนถึงเทคโนโลยีใหม่ รุกเข้าทำลายล้างของเดิมที่มีอยู่
V : Volatility หมายถึงการที่สภาวะแวดล้อมเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา
U : Uncertainty ความไม่แน่นอนของสิ่งต่างๆ ที่อยู่รอบตัว
C : Complexity ความสับสนซับซ้อนของปัจจัยแวดล้อม
A : Ambiguity ความคลุมเครือ ไม่ชัดเจนของปัจจัยแวดล้อม
ทั้ง 4 เงื่อนไขจึงเป็นเรื่องยากลำบากจะประเมินทิศทางข้างหน้า และยากขึ้นไปอีกเมื่อมีอัตราเร่งสูง เต็มไปด้วยความคลุมเหรือสลับซับซ้อนของทุกวันนี้
กำเนิดของ “วูก้า” มีพื้นฐานจากจุดประสงค์ทางการทหารของสหรัฐฯ (ซึ่งก็เหมือนเทคโนโลยีอำนวยความสะดวกเราอยู่ทุกวันนี้ รวมไปถึงคอมพิวเตอร์ ก็มาจากการศึกษาวิจัยเพื่อผลทางการทหารของสหรัฐฯทั้งนั้น)
“วูก้า”ถูกนำมาอธิบายสภาพความเป็นไปภายหลังสงครามเย็น หรือภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ออกมามาสู่แวดวงการบริหารองค์กร แวดวงธุรกิจ
กระทั่งขยายขอบเขตมาปรับใช้ตรวจสอบ เฝ้าระวังความเป็นไปของสังคม รับมือความพลิกผันเกินคาดเดา
เพียงเผลอกระพริบตา ปรับตัวไม่ทัน วันนี้อาจกลายเป็นอดีตคร่ำครึของวันพรุ่งชนิด “คนคะเมนตีลังกา”ไปเสียแล้ว
ว่ากันไปแล้วก็มีลักษณะไม่ต่างจากกฎ”ไตรลักษณ์” อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ในพระพุทธศาสนา เพียงแต่ฝรั่งตามมาทีหลังนับพันปีเท่านั้น
ไม่ว่า “วูก้า” หรือ “ไตรลักษณ์” ก็มีจุดมุ่งหมายเดียวกัน คือรู้เท่าทันความเปลี่ยนแปลง การยืดหยุ่น ปรับสภาพกลมกลืนตามสภาวะไม่หยุดนิ่ง อาจเป็นทางเลือกเพื่ออยู่ร่วมกับความผันแปรปัจจุบัน
กลับมาสำรวจสภาพสังคมการปกครอง ผ่านมุมของ “วูก้า” และ “ไตรลักษณ์”
ระหว่างจมอยู่กับ”อำนาจเบ็ดเสร็จ” ตัวแทนโลกเก่า ทั้งอืดอาด ทั้งเทอะทะ แต่บางคนคิดว่ามันยังใช้การได้ วางกฎเหล็กควบคุมทิศทาง จำกัดเสรีภาพ ตีกรอบความคิด เชื่อกันเองว่า เป็นความปรารถนาดี “นำสิ่งที่ดีสู่ชีวิต” ราวสโลแกนเครื่องไฟฟ้า
เป็นต้นว่า วางยุทธศาสตร์ประเทศผูกปิ่นโตกันยาว 20 ปี ละเลยจะเข้าใจ(หรือแกล้งไม่เข้าใจ) ว่าแค่ชั่ว 5 ปี 10 ปีมานี้ โลกหมุนไปถึงไหนต่อไหน บางทีอาจเร็วกว่ามโนนิยายวิทยาศาสตร์
ระหว่างเดินไปบนความตื่นตัว เห็นพ้อง ผ่านระบบการมีส่วนร่วม มีโอกาสเลือกแทนถูกแนะนำอย่างแรง
ถอยหลังหรือเดินหน้า มีแค่ทางสองแพร่ง
ยอม”แข็งตัว” ในระบบอำนาจนิยม
หรือรับมือความเปลี่ยนแปลงทั้งเร็ว-แรง ในฐานะทุกคนมีส่วนร่วมในการกำหนด
