เริ่มแล้ว! มติชน x สิงห์แดง รำลึก 50 ปี 6 ตุลาฯ จัดเวที ‘ประวัติศาสตร์ที่ยังไม่จบ’ โชว์สิ่งพิมพ์ปวศ. ‘คนเดือนตุลา…อ่านอะไร?’ คนหลายรุ่นแห่ร่วมวงคุ้ยภาพจำ สักขีพยานเนืองแน่น!

เมื่อวันที่ 4 ตุลาคม ที่ห้อง ร.103 คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (ท่าพระจันทร์) สำนักพิมพ์มติชน ร่วมกับ คณะรัฐศาสตร์ จัดงาน ‘50 ปี 6 ตุลา ประวัติศาสตร์ที่ยังไม่จบ’ เพื่อร่วมรำลึก 50 ปีเหตุการณ์ 6 ตุลาคม พ.ศ.2519 ณ สถานที่ซึ่งความทรงจำยังคงถูกสลักไว้ และบทเรียนจากอดีตยังคงส่งเสียงไม่รู้จบ

บรรยากาศเวลา 12.30 น. มีประชาชน นักศึกษา นักวิชาการ นักเคลื่อนไหว ตลอดจนบุคคลที่ผ่านเหตุการณ์ 6 ตุลาคม 2519 เดินทางเข้าร่วมงานอย่างไม่ขาดสาย เพื่อร่วมเป็นพยานในวาระ 50 ปี 6 ตุลาฯ ประวัติศาสตร์ที่ยังไม่จบ อาทิ ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.ชาญวิทย์ เกษตรศิริ อดีตอธิการบดี ม.ธรรมศาสตร์ และที่ปรึกษามูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ธงชัย วินิจจะกูล อาจารย์ภาควิชาประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้และประวัติศาสตร์ไทย มหาวิทยาลัยวิสคอนซิน-แมดิสัน สหรัฐอเมริกา, รศ.ดร.ชาติชาย มุกสง หัวหน้าภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว), ชานันท์ ยอดหงษ์’ ผู้เขียน ‘ประวัติศาสตร์ที่เพศสร้าง’ เป็นต้น

ในการนี้ผู้บริหารเครือมติชน ร่วมให้การต้อนรับ อาทิ นายปราปต์ บุนปาน กรรมการผู้จัดการ บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน), นายจำลอง ดอกปิก ที่ปรึกษากรรมการผู้จัดการ, นายสมปรารถนา คล้ายวิเชียร รองกรรมการผู้จัดการสายเทคโนโลยีและดิจิทัลมีเดีย, นายอพิสิทธิ์ ธีระจารุวรรณ บรรณาธิการบริหาร กอง บก.ศิลปวัฒนธรรม, นายจุมพฎ สายหยุด ผู้อำนวยการศูนย์ข้อมูลมติชน, นายมณฑล ประภากรเกียรติ ผู้อำนวยการสำนักพิมพ์มติชน และ นายอดินันท์ เหมือนยัง บรรณาธิการข่าวฝ่ายดิจิทัลมีเดีย เป็นต้น

บรรยากาศภายในงานมีการจัดแสดงนิทรรศการภาพถ่าย และหนังสือ ‘คนเดือนตุลา…อ่านอะไร?’ จัดแสดงหนังสือพ็อกเกตบุ๊กและสื่อสิ่งพิมพ์ที่เกี่ยวกับประวัติศาสตร์การเมืองไทย ซึ่งเก็บรวบรวมโดย ศูนย์ข้อมูลมติชน (MIC) ตลอดจนหนังสือจาก สำนักพิมพ์มติชนในราคาสุดพิเศษ โดยผู้ร่วมงานต่างจับจองหนังสือเล่มล่าสุด ซึ่งเปิดตัวในงานวันนี้

อาทิ ‘ข้างหลังภาพ 14 ตุลาฯ จากระบอบปฏิวัติของเผด็จการสู่การปฏิวัติของประชาชน‘ โดย บัณฑิต จันทร์โรจนกิจ คำนำเสนอโดย ธเนศ อาภรณ์สุวรรณ และ ‘ข้างหลังภาพ 6 ตุลาฯ จากภาพถ่ายสู่ความรุนแรงใต้เงาอนุรักษนิยม’ โดย บัณฑิต จันทร์โรจนกิจ คำนำเสนอโดย เกษม เพ็ญภินันท์ รวมถึง ‘คนเดือนตุลา: อำนาจและรอยแตกร้าวในการเมืองไทยร่วมสมัย (The Rise of the Octobrists in Contemporary Thailand: Power and Conflict among Former Left-Wing Student Activists in Thai Politics) เขียนโดย กนกรัตน์ เลิศชูสกุล แปลโดย ภิรมณ เชิญขวัญ, ณรจญา ตัญจพัฒน์กุล, ศิวพล ชมภูพันธุ์ และ ศุภเกียรติ ศุภศักดิ์ศึกษากร เป็นต้น

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า งานครั้งนี้ระดมนักเขียน นักวิชาการ และผู้เชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์และการเมือง มาร่วมถ่ายทอดข้อเท็จจริง และหาทางออกของฉากทัศน์การเมืองไทยหลังเหตุการณ์ 6 ตุลา ซึ่งส่งผลพวงมาถึงการเมืองไทยในปัจจุบัน ผ่าน 3 วงเสวนา จัดเต็มตลอดทั้งวัน ดังนี้

เวลา 13.00 น. เริ่มด้วยเสวนา ‘6 ตุลา-ควังจู: ใครกำหนดความทรงจำของชาติ’ โดย รศ.ดร.บัณฑิต จันทร์โรจนกิจ รองคณบดีคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ ผศ.ดร.อรรถสิทธิ์ สิทธิดำรง สาขาวิชาการเมืองการปกครอง คณะรัฐศาสตร์ ดำเนินรายการโดย ว่าที่ ร.ต.เสกสรร อานันทศิริเกียรติ นักวิจัยเชิงยุทธศาสตร์ ศูนย์ศึกษาการต่างประเทศ ร่วมสำรวจเหตุการณ์ 6 ตุลาคม 2519 และการลุกฮือที่ควังจู ผ่านการเมืองของความทรงจำทั้งภาพถ่าย ศิลปะ อนุสรณ์สถาน และเรื่องเล่าสาธารณะ พร้อมตั้งคำถามสำคัญ เหตุใดบางบาดแผลจึงถูกผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ชาติ แต่บางบาดแผลกลับถูกผลักให้อยู่เพียงชายขอบ

ต่อมาเวลา 14.15 น. เข้าสู่วงเสวนา ’เมื่อผู้หญิงเป็นสหาย บทบาทผู้หญิงในขบวนการปฏิวัติ‘ โดยมี นางสาวธัญญพร มากคง เจ้าของผลงานหนังสือ ‘สหายหญิงปฏิวัติ’ และ ผศ.สุนี ไชยรส อาจารย์ประจำวิทยาลัยผู้นำและนวัตกรรมสังคมมหาวิทยาลัยรังสิตและอดีตกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ร่วมเสวนา ดำเนินรายการโดย ประภาภูมิ เอี่ยมสม ชวนรู้จักบทบาทของสหายหญิงในขบวนการต่อสู้ทางการเมืองฝ่ายซ้าย และพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย (พคท.) ในพื้นที่จังหวัดพัทลุง ตรัง และสตูล ช่วง พ.ศ. 2505–2530 ผ่านสายตาและปลายปากกาในวารสาร ‘ตะวันแดง’ บันทึกประวัติศาสตร์ที่ถูกถ่ายทอดโดยสหายหญิงนักศึกษาปัญญาชน ผู้หันหลังให้เมืองใหญ่เข้าสู่ป่าเพื่อร่วมการปฏิวัติหลังเหตุการณ์ 6 ตุลา 2519

เวลา 15.30 น. เข้าสู่เวทีสุดท้าย ‘คนเดือนตุลา: จากผู้ถูกปราบ สู่ผู้กำหนดทิศทางสังคม’ โดย รศ.ดร. กนกรัตน์ เลิศชูสกุล คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย , รศ.ดร.ยุกติ มุกดาวิจิตร คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา ม.ธรรมศาสตร์, นายประกิต กอบกิจวัฒนา นักออกแบบแคมเปญการเมืองและอดีตผู้สมัคร ส.ว. , นายกฤษฎางค์ นุตจรัส หรือ ทนายด่าง อดีตนักศึกษามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และ Guo Run (ผู้แปลหนังสือ The Rise of the Octobrists in Contemporary Thailand เป็นฉบับภาษาจีน) ร่วมเสวนา ดำเนินรายการโดย นายเอกภัทร์ เชิดธรรมธร พารู้จักที่มาของคำว่า ‘คนเดือนตุลา’ นิยามที่เกิดขึ้นเมื่อราว 30 ปีก่อน เพื่ออธิบายกลุ่มคนที่ร่วมต่อสู้ในเหตุการณ์ 14 ตุลา 2516 และเหตุการณ์ 6 ตุลา 2519 จากนักศึกษาผู้รอดชีวิตที่หนีภัยการปราบปรามเข้าป่าจับอาวุธร่วมกับ พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย (พคท.) สู่การเดินทางกลับคืนเมืองจนประสบความสำเร็จในชีวิต ทั้งในบทบาทนักการเมือง แพทย์ นักวิชาการ นักธุรกิจ และข้าราชการระดับสูง ซึ่งนับเป็นผู้มีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนและกำหนดทิศทางสังคมไทยตั้งแต่ทศวรรษ 2530 ถึงปัจจุบัน