‘เยาวราชคือการผจญภัยของผม’ เปิดบันทึกผ่านรูปถ่ายของช่างภาพดังชาวอังกฤษ “อีแวน โคเฮ็น”

ไชน่าทาวน์ หรือ เยาวราช เป็นสถานที่ท่องเที่ยวแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานครที่มักจะมีผู้คนสัญจรกันไปมาแทบจะตลอดเวลา ทั้งในช่วงกลางวันและในช่วงกลางคืน เป็นย่านที่ไม่เคยมีความหลับใหล ดึงดูดนักท่องเที่ยวไทยและต่างชาติได้อย่างดี เป็นแหล่งชุมชนของชาวจีนและคนไทยเชื้อสายจีน เสน่ห์ของที่นี่คือการมีกลิ่นอายของศิลปะวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ของคนจีนแบบดั้งเดิมมาอย่างยาวนาน

อีแวน โคเฮ็น ช่างภาพชื่อดังชาวอังกฤษซึ่งสร้างสรรค์ผลงานในแถบเอเชียและอยู่ที่กรุงเทพมหานครมาอย่างยาวนาน ตีพิมพ์ลงในนิตยสารระดับอินเตอร์มากมาย รวมทั้งนิตยสาร Time และ The New York Times เลือกใช้ภาพถ่ายบอกเล่าเรื่องราวของเยาวราชที่ยังคงไว้ซึ่งอัตลักษณ์ของตนเองและไม่คิดเสแสร้งเป็นอย่างอื่นจนกลายเป็น ความธรรมดาที่ไม่ธรรมดา และผู้คนที่อาศัยและประกอบอาชีพในย่านนี้ก็ภูมิใจในความเป็นย่านไชน่าทาวน์แบบดั้งเดิม ซึ่งไชน่าทาวน์เปรียบเสมือนไทม์แมชีนที่ได้พาเราย้อนเวลากลับไปสู่กรุงเทพฯ ในยุคเมื่อหนึ่งร้อยปีที่แล้ว จัดแสดงในนิทรรศการ CHINATOWN Photo Exhibition by Yvan Cohen ศูนย์การค้าริเวอร์ ซิตี้ แบงค็อก

“เยาวราชหรือไชน่าทาวน์ของประเทศไทยเป็นที่เดียวที่ยังเหลือเรื่องราวของวัฒนธรรมเก่าๆ มาจนถึงทุกวันนี้ เพราะไชน่าทาวน์ที่ประเทศอื่นๆ อาจจะไม่ได้เหลือความเป็นดั้งเดิม หรืออะไรที่มันเก่าๆ เท่าของประเทศไทย” และยังได้กล่าวเพิ่มเติมอีกว่า “การเดินทางเพื่อสัมผัสย่านไชน่าทาวน์คือการผจญภัยของผม เป็นเหมือนการสืบเสาะค้นหาส่วนหนึ่งของกรุงเทพฯ ด้วยภาพที่ยังคงสะท้อนเรื่องเล่าและเรื่องราวพร้อมประวัติศาสตร์อันเปี่ยมด้วยวัฒนธรรม และเป็นบ้านของผู้คนในกรุงเทพฯ ที่ยังเต็มไปด้วยชุมชนต่างๆ ที่มีสีสันและมีชีวิตชีวา ผมเริ่มต้นด้วยความตื่นเต้นและหลงใหลในแสง เงา และชีวิตที่เป็นเสมือนโลกแห่งละครของย่านไชน่าทาวน์ ที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลากว่าสิบปี จนกลายเป็นเหมือนความผูกพันและเป็นหน้าที่อย่างหนึ่งที่ผมอยากรักษาความทรงจำของชุมชนย่านนี้ ก่อนที่จะถูกลบเลือนกลืนหายไปกับการเปลี่ยนแปลงของกาลเวลาที่คืบคลานเข้ามาทุกทีๆ การเดินทางมาถึงของรถไฟใต้ดินและการเปิดตัวของธุรกิจใหม่ๆ ที่พยายามจะหยิบยื่นรูปลักษณ์อื่นให้กับเอกลักษณ์ในไชน่าทาวน์ ทำให้ผมรู้สึกว่าได้ว่า อีกสิบปีต่อไปในอนาคต ภาพชีวิตของย่านนี้คงจะกลายเป็นเพียงแค่ความทรงจำ ความพิเศษที่เป็นเอกลักษณ์คือความธรรมดาที่เป็นตัวเองอย่างที่หาไม่ได้จากเมืองกรุงเทพฯ เมืองที่เต็มไปด้วยวัตถุที่บ่งบอกถึงความเจริญแบบปั้นแต่งขึ้นมา ทว่า ไร้ซึ่งจิตวิญาณจากชีวิตของคนดั้งเดิม” ช่างภาพชื่อดังกล่าว

เมื่อถามถึงสาเหตุความเป็นมาของงานนี้ เพราะเหตุใดจึงจัดขึ้นมา อีวานกล่าวว่า “อยู่เมืองไทยมามากกว่าสามสิบปีแล้ว รักกรุงเทพฯ ได้ไปเจอย่านเยาวราชที่รู้สึกว่านี่น่าจะเป็นกรุงเทพแท้ๆ น่าจะเป็นย่านที่ยังไม่ค่อยเปลี่ยนแปลงไปเท่าไหร่ ยังคงมีวัฒนธรรมดั้งเดิมในความเป็นจีนหรือจีนไทยก็ได้ ตอนแรกไม่ได้วางแผนที่จะจัดงานแสดงแบบใหญ่โต แค่จะถ่ายรูปไปเรื่อยๆ อาทิตย์ละครั้งสองครั้ง เวลาที่ผ่านมาก็ประมาณสิบกว่าปี และเริ่มรู้สึกว่าภาพที่สะสมไว้อาจจะสะท้อนถึงความรู้สึกของย่านนี้โดยที่ไม่ได้ตั้งใจ สุดท้ายก็รู้สึกว่าทุกอย่างมันกำลังเปลี่ยน ความทันสมัยกำลังคืบคลานเข้ามา จึงอยากให้รูปภาพเป็นความทรงจำสำหรับใครอีกหลายๆ คน”

ช่างภาพท่านนี้ยังเปิดใจเล่าถึงความหลงใหลในย่านแห่งนี้อีกว่า เยาวราชไม่ได้พยายามที่จะเป็นสิงคโปร์ ไม่พยายามที่จะเป็นนิวยอร์ก ย่านนี้สามารถพัฒนาเองได้จากคนที่อาศัยอยู่ โดยที่ไม่กังวลว่าคนอื่นจะดูสวยหรือไม่สวยแต่เพราะนี่คือบ้าน

ถามว่าถ้าให้เลือกภาพที่ชอบที่สุด 2 ภาพ จากจำนวนรูปทั้งหมดคือภาพไหน อีแวนให้คำตอบว่า รูปแรกที่เลือกคือ Family Worship เพราะถ้าพูดถึงสังคม ครอบครัว วัฒนธรรม และประวัติศาสตร์ด้วย ภาพนี้ทำให้เห็นสังคมที่อยู่กันเป็นครอบครัว เห็นวัฒนธรรมจีน เห็นสถานที่เก่าๆ กับบรรยากาศลึกซึ้งที่ทุกคนกำลังไหว้เจ้า รูปที่สองคือ Plaeng Nam Flaming Wok เพราะทำให้นึกถึงบรรยากาศที่คึกคักในย่านเยาวราช

“เวลาที่ผมไปถ่ายรูปก็จะไปรับประทานอาหารที่อร่อยๆ บางครั้งเจอคนที่ทำจานนี้มาตั้งแต่สมัยรุ่นก่อนๆ ซึ่งเขาเป็นมาสเตอร์ของจานนี้ สามารถซื้อกินได้ในราคา 30 บาท 50 บาท 60 บาท ถูกมากและอร่อยมาก”

นิทรรศการครั้งนี้ได้รับการสนับสนุนจากห้างทองฮั่วเซ่งเฮง (Hua Seng Heng) ผู้นำด้านธุรกิจทองคำที่มีประสบการณ์กว่า 60 ปี โดยพิธีเปิดได้รับเกียรติจาก ธนรัชต์ พสวงค์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารบริษัท ฮั่วเซ่งเฮง นพดล ภาคพรต รองผู้ว่าการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ฝ่ายการตลาดในประเทศ และ ลินดา เชง กรรมการผู้จัดการศูนย์การค้าริเวอร์ ซิตี้ แบงค็อก

เปิดให้ชมฟรีตั้งแต่วันนี้ ถึง 31 มีนาคม 2562 ณ RCB Photographer’s Gallery ชั้น 2 ศูนย์การค้าริเวอร์ ซิตี้ แบงค็อก เพื่อให้ภาพถ่ายบอกเล่าเรื่องราววิถีชีวิตที่แท้จริง ปราศจากการปรุงแต่ง พาให้ลัดเลาะไปในย่านนี้เพื่อเผยแง่มุมที่ไม่เคยเห็นมาก่อน

เกาะติดทุกสถานการณ์จาก
Line @Matichon ได้ที่นี่

LINE @Matichon

บทความก่อนหน้านี้จับคาด่านสะเดา 3 คนไทย อุ้ม 3 เหงียน ปลอมตราเข้าเมืองจากมาเลเซีย
บทความถัดไปป้ายหาเสียง เกะกะ บดบังการมอง