ซ้ำรอยใน 100 ปี ไข้หวัดใหญ่สเปนที่ ‘อันท์เวิร์ป 1920’ โควิด-19 ที่ ‘โตเกียว 2020’

ซ้ำรอยใน 100 ปี ไข้หวัดใหญ่สเปนที่ ‘อันท์เวิร์ป 1920’ โควิด-19 ที่ ‘โตเกียว 2020’

โอลิมปิกเกมส์ 2020 ที่กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น เปิดฉากขึ้นแล้ว ท่ามกลางการแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 ไปทั่วโลก และเมืองเจ้าภาพก็ได้รับผลกระทบอย่างมากเช่นกัน

อย่างไรก็ตามนี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่โอลิมปิกแข่งขันไปพร้อมกับการป้องกันโรคติดต่อที่อันตรายไปทั่วโลก เพราะเมื่อ 100 ปีก่อน โอลิมปิกเกมส์ 1920 ที่เมืองอันท์เวิร์ป ประเทศเบลเยียม ก็อยู่ในสภาพวะแบบเดียวกัน ซ้ำร้ายความพร้อมในการแข่งขันก็อยู่ในขั้นที่เรียกว่าแย่มากๆ

ปี 1918 ไข้หวัดใหญ่สเปนระบาดไปทั่วโลก มีผู้ได้รับผลกระทบ 500 ล้านคนทั่วโลก ซึ่งรวมหมู่เกาะแปซิฟิกห่างไกลและอาร์กติก ทำให้มีผู้เสียชีวิต 40 ล้านคน ทำให้เป็นภัยพิบัติธรรมชาติที่มีผู้เสียชีวิตมากที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ นับเฉพาะปี 1919 มีผู้เสียชีวิตถึง 25-39 ล้านคน กว่าจะหาทางหยุดการแพร่ระบาดครั้งใหญ่ก็ต้องใช้เวลกว่า 2 ปี เมื่อนำไปบวกรวมกับความยากลำบากของผู้คนหลังจบสงครามโลก ครั้งที่ 1 ไปไม่นาน ทำให้ช่วงนั้นถือว่าหลายประเทศอยู่ในช่วงวิกฤติ

Photo : olympic.org

สาเหตุที่เบลเยียมได้รับเลือกให้เป็นเจ้าภาพโอลิมปิกเกมส์ในครั้งนี้ เพราะเป็นประเทศที่เสียหายอย่างหนักจากสงครามโลก ครั้งที่ 1 ทำให้ถูกมองเป็นสัญลักษณ์ของการฟื้นฟูหลังจบสงครามโลก ปิแอร์ เดอ คูแบร์แต็ง ประธานไอโอซีในวันนั้น จึงให้เบลเยียมรับหน้าที่นี้ไป

ก่อนและระหว่างแข่งขันในอันท์เวิร์ป 1920 ไข้หวัดใหญ่สเปนแพร่ระบาดหนักเป็นระลอกสุดท้ายในยุโรป เบลเยียมเจองานหนักมากในการเตรียมตัวเป็นเจ้าภาพ เพราะไม่มีเงิน ต้องไปกูเงินจากฝรั่งเศสมา 4 ล้านฟรังก์  แต่ก็ยังไม่เพียงพอ สนามแข่งขันทำขึ้นแบบลวกๆ สนามกรีฑากลายเป็นพื้นโคลน สระว่ายน้ำไม่มีการสร้างใหม่ แต่เอาไม้ไปวางในแหล่งน้ำธรรมชาติให้มีลักษณะคล้ายสระ ซึ่งทำให้นักกีฬาป่วยและบาดเจ็บได้ง่าย เพราะอุณหภูมิในน้ำเย็นเกินไป

อาหารการกินก็ขาดแคลน นักกีฬาและเจ้าหน้าที่จะได้รับแค่ขนมปัง กาแฟ ปลาซาร์ดีนเล็กน้อยเป็นอาหารเช้า ทำให้ต้องใช้เงินส่วนตัวหาซื้ออาหารด้วยตัวเอง เพราะในช่วงนั้นเบลเยียมขาดแคลนอาหารอย่างหนัก

วอล์คเกอร์ สมิธ นักกรีฑาทีมชาติอเมริกัน เปิดเผยว่า ที่พักนักกีฬาไม่มีฟูกหรือเบาะให้ ทุกคนต้องนอนบนพื้นแข็ง ในห้องที่อัดไปด้วยคน 10-15 คน 

ส่วนประเทศอื่นๆ ก็ต้องระดมทุนจากประชาชนเพื่อหาเงินส่งนักกีฬาเข้าร่วมการแข่งขันเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นสหราชอาณาจักร, ฝรั่งเศส, สหรัฐอเมริกา เพราะรัฐบาลไม่มีเงินเหลือที่จะเอาสนับสนุนกีฬา

Photo : Reuters

จากความไม่พร้อมของหลายๆ เรื่อง และการระบาดของไข้หวัดใหญ่สเปน ทำให้หลังจบการแข่งขันมีนักกีฬาหลายคนที่เสียชีวิตจากไข้หวัดใหญ่ รวมทั้งเล่นกีฬาต่อไม่ได้เพราะอุบัติเหตุต่างๆ ในสนาม

สัญลักษณ์ 5 ห่วงของโอลิมปิกถูกนำออกมาใช้อย่างเป็นทางการครั้งแรก เพื่อแสดงให้เห็นถึงความเป็นน้ำหนึ่งอันเดียวกันของผู้คนทั้ง 5 ทวีป ปิแอร์ เดอ คูแบร์แต็ง พยายามจะนำเอาสันติภาพมากลับมาสู่โลกอีกครั้ง แต่มันกลับไม่เป็นแบบนั้น เพราะเบลเยียมเลือกที่จะไม่เชิญประเทศที่อยู่ตรงข้ามในสงครามเข้าร่วมการแข่งขัน เยอรมนี, บัลแกเรีย, ออสเตรีย, ฮังการี รวมทั้งชาติต่างๆ ที่รวมตัวกันเป็นสหภาพโซเวียต

บิลล์ มาลลอน ผู้เชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์โอลิมปิก ระบุว่า นักกีฬาที่ไปแข่งขันโอลิมปิก 1920 เสียชีวิตจากไข้หวัดใหญ่สเปน 7 คน หนึ่งในนั้น คือ มาร์ติน เชอริแดน เจ้าของเหรียญทองทุ่มน้ำหนักและขว้างจักรของสหรัฐอเมริกา ตำรวจที่เกิดในไอร์แลนด์ แต่ไปใช้ชีวิตที่นิวยอร์ก

การแข่งขันเมื่อ 100 ปีที่แล้ว มีผู้ชมน้อยกว่าที่คาดไว้มาก ผลพวงมาจากสงครามโลกและไข้หวัดใหญ่สเปน เมื่อเสร็จสิ้นการแข่งขันไป 3 ปี คณะกรรมการโอลิมปิกเบลเยียมล้มละลาย ด้วยการขาดทุนมโหฬารถึง 600 ล้านฟรังก์

ดร.แอนโธนี่ ซานเตลล่า ผู้เชี่ยวชายด้านการจัดการและนโยบายสุขภาพ มหาวิทยาลัยนิว ฮาเวน เปิดเผยว่า ในยุคที่ไข้หวัดใหญ่สเปนระบาด ผู้คนก็ป้องกันตัวด้วยการใส่หน้ากาก และเว้นระยะห่างทางสังคมแบบเดียวกันกับยุคปัจจุบัน แต่ไม่ได้มีความเชี่ยวชาญในเรื่องไวรัสต่างๆ เหมือนในปัจจุบัน สิ่งที่ควรทำในโตเกียว 2020 คือ การห้ามแฟนกีฬาเข้าไปดูเกมในสนาม เพราะมันจะทำให้เกิดการระบาดใหญ่ระลอกใหม่ได้ และโควิด-19 ก็ยังไม่หยุดระบาดในเร็วๆ นี้แน่นอน

โตเกียว 2020 เลือกที่จะห้ามแฟนกีฬาทั้งต่างประเทศและในประเทศเข้าชมเกมในสนามเกือบทั้งหมด ยกเว้นในบางเมืองเท่านั้น แต่ถึงแม้จะเข้าได้ก็ไม่เกินครึ่งหนึ่งของสนาม และต้องไม่เกิน 10,000 คน

ยูริโกะ โคอิเกะ ผู้ว่ากรุงโตเกียว กล่าวว่า เมื่อ 100 ปีก่อน เบลเยียมเจอทั้งสงครามและไข้หวัดใหญ่ มีคนหลายล้านคนเสียชีวิต แต่เมื่อโอลิมปิกถูกจัดขึ้น ก็สร้างความหวังใหม่ให้กับคนได้มากมาย หวังอย่างยิ่งว่าโตเกียว 2020 จะส่งต่อความรู้สึกแบบนั้นให้กับคนทั่วโลก

โตเกียว 2020 ถูกประชาชนในประเทศจำนวนมากต่อต้าน เพราะกลัวว่าจะเป็นการระบาดครั้งใหญ่ และการกลายพันธุ์ของโควิด-19 ที่ทำให้ญี่ปุ่นเองและโลกเจองานหนักเข้าไปอีกหลังจบการแข่งขัน แต่คณะกรรมการโอลิมปิกสากล(ไอโอซี) มองว่า ญี่ปุ่นและไอโอซีมีมาตรการที่ดีเข้มงวดพอในการป้องกันการติดเชื้อได้

เคนจิ ชิบูยะ ผู้เชี่ยวชาญด้านสาธารณสุขของญี่ปุ่น บอกว่า ไอโอซีบับเบิลที่คิดว่าจะช่วยป้องกันการติดเชื้อได้นั้น ไม่มีประสิทธิภาพ เพราะยังมีผู้ที่ไม่ปฏิบัติตามระเบียบ และไอโอซีก็ไม่มีความสามารถมากพอที่จะติดตามนักกีฬาและเจ้าหน้าที่ รวมทั้งผู้เกี่ยวข้องกว่าหมื่นคนำด้อย่างละเอียด

จนถึงตอนนี้พบนักกีฬาและเจ้าหน้าที่ที่พักในหมู่บ้านนักกีฬาติดเชื้อกันเรื่อยๆ บรรยากาศการแข่งขันไม่เหมือนโอลิมปิกหลายครั้งที่ผ่านมา เพราะอยู่ภายใต้ระเบียบการป้องกันการแพร่เชื้อ และไม่มีผู้ชม

ก็ต้องดูกันว่าช่วงเวลาหลังจากนี้จะเกิดอะไรขึ้นบ้างกับการแข่งขัน และความปลอดภัยของโลก

เกาะติดทุกสถานการณ์จาก
Line @Matichon ได้ที่นี่

LINE @Matichon

บทความก่อนหน้านี้หญิง รฐา โพสต์คลิป ‘เสือ ชะนี เก้ง’ พร้อมเผยความในใจ อยากให้มีทางจบแบบงดงาม
บทความถัดไปยอดยังสูง ไทยติดเชื้อโควิดใหม่พุ่ง 14,260 ราย เสียชีวิต 119 ราย