โลกร้อนเพราะมือเรา : “สวิส” สำนึกรับผิดชอบ ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

รายงานฉบับว่าด้วยภาพอนาคตการเกิดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาวะภูมิอากาศในสวิตเซอร์แลนด์ ที่มี นายบรูโน โอเบอร์เล่ ผู้อำนวยการสำนักงานสหพันธรัฐสวิสเพื่อสิ่งแวดล้อม เป็นผู้เขียนบทนำ ได้รวบรวมข้อมูลของผู้เชี่ยวชาญของสวิสด้านสิ่งแวดล้อม พลังงาน นักชีววิทยา นักพฤกษศาสตร์ นักอุตุนิยมวิทยา ฯลฯ

รายงานชิ้นนี้จัดทำขึ้นในปี 2557 ต่อจากรายงานฉบับแรกเมื่อปี 2554 เพื่อต้องการฉายภาพอนาคตว่าอะไรจะเกิดขึ้นกับประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ในศตวรรษที่ 21 โดยวิเคราะห์ข้อมูลทั้งในปัจจุบัน และอดีต

บทสรุปที่ได้จากการวิเคราะห์ คล้ายๆ กับรายงานการเปลี่ยนแปลงสภาวะภูมิอากาศและสวิตเซอร์แลนด์ 2050 ฉบับที่มี ดร.เคธี่ ริคลิน ประธานคณะที่ปรึกษาว่าด้วยสภาวะอากาศเปลี่ยนแปลงแห่งสวิตเซอร์แลนด์เป็นบรรณาธิการ

บทสรุปฉบับของ “โอเบอร์เล่” จำแนกผลกระทบกับสวิตเซอร์แลนด์ในประเด็นต่างๆ เริ่มจากเรื่องความถี่ในคืนที่มีอากาศร้อน (Tropical night) และฤดูกาลเพาะปลูก

จากการศึกษาของผู้เชี่ยวชาญพบว่าภาวะโลกร้อนทำให้กลางคืนของประเทศสวิตเซอร์แลนด์มีอุณหภูมิเพิ่มสูงขึ้นและฤดูกาลเพาะปลูกยาวนานขึ้นเป็นสองเท่า

ในหุบเขาเขตทิซิโน และริมฝั่งทางตอนเหนือของทะเลสาบเจนีวา พบว่าปัจจุบันวันที่มีอากาศร้อนเนื่องจากอุณหภูมิสูงขึ้นในฤดูร้อนมีความถี่เพิ่มขึ้น ค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 60-70 วันต่อปี เพิ่มขึ้นสองเท่าตัว

บริเวณที่ราบสูงของสวิส ในฤดูร้อนอุณหภูมิเพิ่มขึ้น ค่าเฉลี่ยจะอยู่ที่ 30-70 วันต่อปี จากเดิมอยู่ที่ 20-60 วัน

ส่วนกลางคืนที่มีอากาศร้อน จะมีความถี่บ่อยครั้งในหุบเขาเขตทิซิโน และปลายศตวรรษนี้ เกือบทุกภูมิภาคของสวิส กลางคืนที่มีอากาศร้อนเพิ่มขึ้น

ฤดูกาลเพาะปลูกที่มีระยะเวลานานขึ้นเพราะการเปลี่ยนแปลงของสภาวะภูมิอากาศ จะทำให้ภาคเกษตร เพาะปลูกและเก็บเกี่ยวผลผลิตยาวนานขึ้นราวๆ 2 เดือน

เกษตรกรสวิส จะเริ่มต้นเพาะปลูกตั้งแต่กลางเดือนกุมภาพันธ์ ซึ่งปกติแล้ว ช่วงระหว่างนี้ปลายๆ ฤดูหนาว

ผลกระทบยังเกิดกับภาคการเกษตร การท่องเที่ยว ความหลากหลายทางชีวภาพ รวมทั้งสุขภาพของชาวสวิส

อุณหภูมิเปลี่ยนแปลงทำให้หิมะปกคลุมบนยอดเขาละลายเร็วขึ้น ส่วนเนินเขาต่ำลงหรือในหุบเขา จะมีปริมาณหิมะน้อยลงกว่าเดิม

ข้อมูลนี้สอดคล้องกับผลการวิจัยของสหพันธ์นักภูมิศาสตร์แห่งสหภาพยุโรปเพิ่งออกเผยแพร่เมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ระบุว่า ภายในปี 2642 เทือกเขาเอลป์มีหิมะปกคลุมแค่ 30 เปอร์เซ็นต์

70 เปอร์เซ็นต์ที่หายไป เพราะอุณหภูมิร้อนขึ้นเนื่องจากชาวโลกปล่อยก๊าซพิษสู่ชั้นบรรยากาศ

นักสกีต้องควานหายอดเขาสูงตั้งแต่ 1,000 เมตรขึ้นไปจึงจะมีหิมะตกหนักๆ หนาพอให้เล่นสกีได้

อีกทั้งยังมีความเป็นไปได้ว่า ในอนาคต นักสกีในแถบสวิตเซอร์แลนด์อาจต้องเล่นสกีในร่มที่ติดตั้งเครื่องพ่นหิมะเทียมตลอดทั้งปี เพราะไม่มีที่ใดมีหิมะตกหนักๆ จนขาวโพลน

ส่วนฤดูกาลเพาะปลูกที่ยาวนานขึ้น แม้มีแนวโน้มเป็นผลบวกต่อภาคเกษตรกรรมก็จริงอยู่ แต่ผลกระทบในทางลบก็มีด้วย เนื่องจากความหลากหลายทางชีวภาพเปลี่ยนไป

นักวิจัยของสถาบันเทคโนโลยี อีทีเอช แห่งซูริก ทำงานร่วมกับนักวิทยาศาสตร์จากเยอรมนีและอังกฤษ ในการวิเคราะห์ข้อมูลความเข้มข้นของธาตุซีลีเนียม (Selenium) ในดินทั่วโลก ระหว่างปี 2523-2542 และทำนายช่วงระหว่างปี 2623-2642 พบว่าธาตุซีลีเนียมมีปริมาณลดลง

อย่างที่ทราบกันซีลีเนียมมีประโยชน์ต่อสุขภาพของมนุษย์ โดยเฉพาะกล้ามเนื้อหัวใจ

ถ้าใครขาดซีลีเนียม ร่างกายมีอาการอ่อนเพลียเพราะกล้ามเนื้อหัวใจผิดปกติ

ธาตุซีลีเนียมอยู่ในธัญพืช เช่น ข้าวสาลี ข้าวกล้อง มะเขือเทศ กระเทียม หัวหอม

คำทำนายนี้หากเป็นจริง ชาวโลกราวๆ 1 พันล้านคน จะขาดธาตุซีลีเนียมและมีโอกาสเป็นโรคกล้ามเนื้อหัวใจ

ทางแก้ที่เป็นไปได้ กระบวนการปศุสัตว์ต้องฉีดซีลีเนียมผสมในสารอาหารที่ใช้เลี้ยงสัตว์

ในรายงานฉบับดังกล่าว ระบุอีกว่า สภาวะอากาศที่แปรปรวน ทำให้อุณหภูมิสูงขึ้นหรือต่ำลงมีผลกระทบกับภาคพลังงาน

ชาวสวิสจะติดตั้งเครื่องปรับอากาศหรือฮีตเตอร์มากขึ้นเพื่อทำความร้อนในฤดูหนาวที่อาจหนาวจัดเย็นยะเยือก

ผู้เชี่ยวชาญสวิสยังทำนายว่า ปริมาณน้ำในแม่น้ำของสวิสลดลงเป็นเพราะธารน้ำแข็งหดหัว หิมะตกน้อย

ผลกระทบจากภาวะโลกร้อนที่มีต่อระบบนิเวศน์ ความหลากหลายทางชีวภาพ และป่าไม้ ทำให้นก สัตว์ป่าทั้งหลายและต้นไม้พันธุ์พืช เกิดความเปลี่ยนแปลง

นกและสัตว์ป่าท้องถิ่นบางชนิดสูญพันธุ์หรือมีปริมาณลดลง อพยพไปอยู่ที่อื่นที่มีอุณหภูมิและระบบนิเวศน์ที่เหมาะสมกว่า

ในขณะที่มีนกและสัตว์จากต่างถิ่นบุกยึดพื้นที่สวิส

ส่วนแมลงปีกแข็งที่เป็นศัตรูพืช เช่น สปรูซ บาร์ก บีตเทิล ขยายพันธุ์รวดเร็วมากขึ้น เจาะไชทำลายต้นไม้ได้รับความเสียหาย

สำหรับชาวสวิสที่ได้รับผลกระทบทางสุขภาพเนื่องจากภาวะโลกร้อน จะทำให้อุตสาหกรรมยาและการแพทย์เติบโตควบขนานประมาณ 4 เปอร์เซ็นต์

“บรูโน โอเบอร์เล่” เขียนในตอนท้ายของบทนำว่า ต้องขอบคุณข้อมูลของนักวิทยาศาสตร์ทำให้ได้รู้ว่าอะไรคือสาเหตุแท้จริงของการเปลี่ยนแปลงในด้านต่างๆ และผลกระทบที่มีต่อชาวสวิส

โอเบอร์เล่บอกอีกว่า การเตรียมความพร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของสภาวะภูมิอากาศเป็นเรื่องที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ รัฐบาลสวิสต้องปรับนโยบายและแผนการป้องกันปัญหาที่จะเกิดขึ้นในอนาคต รวมถึงการพัฒนาเทคโนโลยี บริหารจัดการความเป็นไปได้ทางเศรษฐกิจ

“เราต้องมีสำนึกถึงความรับผิดชอบต่อลูกหลานในอนาคตโดยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเพื่อสวิสและชาวโลก”