ตามรอยครูรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี (4) ไม่มีค่าจ้างขั้นต่ำ ไม่มีอาชีพสงวน

รายงานพิเศษ | สมหมาย ปาริจฉัตต์

ตามรอยครูรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี (4)

ไม่มีค่าจ้างขั้นต่ำ ไม่มีอาชีพสงวน

สวัสดีค่ะ เชิญค่ะ

สวัสดีครับ เชิญครับ

สองสุภาพสตรี หนึ่งสุภาพบุรุษในชุดพระราชทานแขนยาวสีม่วงคราม กล่าวเชิญชวนคณะผู้มาเยือนเข้าไปในตัวอาคารใหญ่ โอ่โถง งามสง่า เหนือบานประตูไม้สักด้านหน้ามองเห็นป้ายตราครุฑพื้นสีแดงเขียนข้อความเด่นชัด

สถานเอกอัครราชทูตไทย ROYAL THAI EMBASSY

ทั้งสามแบ่งกันนำทางคณะเข้าสู่ภายในตัวอาคาร เดินชมห้องรับรอง ภาพถ่ายติดฝาผนังเย้ายวนให้ชวนชม ตื่นตะลึงไม่วางตา โดยเฉพาะพระบรมฉายาลักษณ์พระมหากษัตริย์ 25 ประเทศ ที่เสด็จมาร่วมพระราชพิธีพัชราภิเษกฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พ.ศ.2549 ที่ประเทศไทย ทรงฉายพระรูปหมู่ร่วมกัน ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม พระราชวังดุสิต

แถวแรกด้านหน้า สมเด็จพระราชาธิบดี สุลต่าน ฮัสซานัล โบลเกียร์ แห่งประเทศบรูไนดารุสซาลาม องค์ปัจจุบัน ประทับคู่กับพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ด้านขวามือ เป็นภาพประทับใจไปทั่วโลก

ผมเดินตามคุณครู น.ส.ประทิน เลี่ยนจำรูญ ครูรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี ปี 2564 (รุ่น 4) วิทยาลัยเทคนิคพังงา ชมแต่ละภาพด้วยความปลาบปลื้ม อิ่มเอมใจไปเรื่อยๆ จนถึงห้องในสุด หน้าห้องเขียนข้อความ

สำนักงานแรงงาน OFFICE OF LABOUR AFFAIRS ROYAL THAI EMBASSY

คุณวัชรพงษ์ มุขเชิด อัครราชทูตที่ปรึกษาฝ่ายแรงงาน ชุดสูทพระราชทานแขนยาวสีม่วงคราม ต้อนรับคณะคุณครู น.ส.ประทิน เลี่ยนจำรูญ ครูรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี ปี 2564 (รุ่น 4) วิทยาลัยเทคนิคพังงา คนที่สองจากซ้ายมือ

คุณวัชรพงษ์ มุขเชิด อัครราชทูตที่ปรึกษาฝ่ายแรงงานในชุดสูทพระราชทานแขนยาวสีม่วงคราม นำบางคนในคณะมายืนคุยรอรับอยู่ก่อนแล้ว ก่อนบทสนทนาอย่างเป็นกันเองจะเริ่มขึ้น

“เดิมคนงานไทยในบรูไนมีเป็นหมื่นๆ ช่วงแรกที่มีการก่อสร้างขนาดใหญ่ สถานที่สำคัญๆ พอเสร็จก็เดินทางกลับ จำนวนคนงานลดลง ถึงขณะนี้มีประมาณ 500 คน”

“มาทำงานที่บรูไน มีศูนย์บริการด้านแรงงาน JOB CENTER แยกออกจากกรมแรงงาน การกำหนดค่าแรงให้บริษัทเอกชนผู้ประกอบการ ผู้จ้างงานกับลูกจ้างตกลงเจราจากันเอง ทั้งคนบรูไน และแรงงานต่างชาติด้วย ที่บรูไนไม่มีค่าแรงงานขั้นต่ำ”

“ค่าจ้างอย่างพนักงานเสิร์ฟ มีตั้งแต่ 300 400 450 เหรียญบรูไนต่อเดือน แคชเชียร์ 400-500 เหรียญ พนักงานทั่วไปวันละ 18 ถึง 20 เหรียญก็มี สวัสดิการต่างหาก ข้าราชการปริญญาตรีเดือนละ 600 เหรียญ ปริญญาโท เอก เพิ่มขึ้นอีกและได้สวัสดิการอื่นๆ จากรัฐอีก ที่บรูไนไม่มีอาชีพสงวน”

ค่าจ้างแต่ละอาชีพคิดเป็นเงินไทยเท่าไหร่ เอา 25.6 คูณนะครับ

ทูตแรงงานไทยเล่าต่อ “การจ้างงานทุกประเภท รัฐบาลบังคับให้นายจ้างมีประกันสุขภาพ ประกันชีวิตให้กับลูกจ้าง คนทำอาหารกุ๊กไทยค่าจ้างสูงถึง 1,000 เหรียญ งานช่าง อย่างช่างเชื่อมวันละ 98 เหรียญก็มี เอนจิเนีย เดือนละ 10,000 เหรียญ ซีวิล เอนจิเนีย วิศวกรโยธา 5,000 เหรียญต่อเดือน”

“พนักงานนวดเดือนละ 700-750 เหรียญ แยกเป็นชาย หญิง บางรายใช้วิธีต่อรองขอแบ่งเปอร์เซ็นต์จากค่าบริการนวด หมอนวดที่นี่ส่วนใหญ่เป็นคนไทย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ นายจ้างหาผ่านเอเย่นต์จัดหาแรงงาน รายได้เฉลี่ยประมาณ 1,000 เหรียญต่อเดือน แบ่งให้คนนวด 30-40% บรูเนียนมุสลิม ชอบนวด ชอบออกกำลังกาย เสาร์-อาทิตย์ ปิดถนนให้คนวิ่ง ค่าตัดผมมีหลายระดับราคา ตั้งแต่ 4 ถึง 25 เหรียญ”

“งานแม่บ้านส่วนใหญ่เป็นคนฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย บรูไนครอบครัวใหญ่ คนเยอะ ค่าจ้างวันละ 100 เหรียญแม่บ้านไทยยังรับไม่ไหว นวดทั้งบ้าน คนถูกนวดตัวใหญ่ แต่นายจ้างชอบเพราะแรงงานไทยขยัน อดทน”

“การคิดค่าจ้างแรงงานเฉลี่ย ใช้วิธีคิดแบบเอารายได้ประชาชาติตั้ง หารด้วยจำนวนประชากร 400,000 คน ทำให้รู้สึกว่าอัตราค่าจ้างแรงงานสูง คนบรูไนได้สวัสดิการดี บางทีตำแหน่งงานมีแต่ไม่ทำ เพราะคิดว่าทำไปก็ไม่คุ้ม รอรับสวัสดิการจากรัฐสบายกว่า ดีกว่า เวลาเจ็บป่วยรัฐบาลจ่ายให้หมด คนมีกำลังเลยไปบินรักษาที่สิงคโปร์ คุณภาพดีกว่า”

“คนงานฟิลิปินส์ได้เปรียบภาษาอังกฤษดี ส่วนใหญ่เป็นแม่บ้าน อินโดนีเซียไม่เกี่ยงงาน อะไรก็ได้รับหมด ขอให้มีงานทำ คนไทยแรงงานฝีมือ เช่น กุ๊ก ขับรถบรรทุกใหญ่ งานช่าง คนงานบังกลาเทศแล้วแต่ความชำนาญแต่ละประเภท วิธีนำเข้าแรงงานถูกกฎหมาย 1.มาเอง 2.ผ่านเอเย่นต์ 3.ผ่านกรมการจัดหางาน 4.บริษัทนำมาเอง มาฝึกงาน 5.มีญาติแนะนำกันมา”

“คนงานมีปัญหาทะเลาะเบาะแว้ง เมาอาละวาด ตีกันบ้างมั้ย” คำถามหนึ่งดังขึ้น

“อาชญกรรมไม่ค่อยมี ตำรวจเข้มงวดมาก ทำผิดโทษหนักกว่ามาเลย์ อินโดฯ ส่วนมากละเมิดเรื่องกินเหล้า คาราโอเกะปิด-เปิดเป็นเวลา”

“การศึกษาที่นี่เป็นอย่างไรบ้างครับ” คู่สนทนาอีกรายตั้งประเด็นใหม่

“เวลาเรียนจันทร์ถึงพฤหัสฯ 07.30-14.00 น. ศุกร์ 07.30-11.00 น. บ่ายกลับบ้านทำกิจกรรมทางศาสนา”

“ค่าเทอมโรงเรียนหลักสูตรอินเตอร์ 5,000 เหรียญ แพงกว่าโรงเรียนรัฐ เนื้อหาเรียนเรื่องของโลกเป็นหลัก การเรียนการสอนอย่างคณิตศาสตร์พาไปเรียนรู้จากต้นไม้ วัดคิดคำนวณของจริงเลย มาเรียนต่างประเทศได้ภาษา ได้ประสบการณ์ชีวิต ไทยเรียนอะไรกันเยอะแยะไปหมด ได้แต่ความเครียด”

“ลูกเรียนภาคภาษาอังกฤษโปรแกรมอีพี EP จากเมืองไทยมาสมัครเข้าหลักสูตรอินเตอร์ เรียนติวเตอร์ ครูบอก เอาลูกคุณไปตรวจเช็กหูดูนะ”

“ผมถามว่า ทำไมหรือครับ ครูบอกว่า ถามอะไรเขาไม่ตอบเลย” ทูตแรงงานไทยยิ้มกว้าง ก่อนเล่าถึงลูกรักต่อ

“อยู่ไปอยู่ไป ต่อมาพูดเป็นต่อยหอยเลย เพราะไม่มีเพื่อนคนไทยเหมือนตอนอยู่เมืองไทย มีแต่เด็กบรูไน ทุกปลายเทอมนักเรียนจะพาผู้ปกครองไปพบครูทุกวิชา 25 คนต่อห้อง เขาฟังรู้เรื่อง เรียนรู้เรื่อง เขาเน้นสันทนาการ ไม่เน้นวิชาการ ปรากฏว่าคะแนนดีขึ้นเยอะเลย จนได้ประกาศนียบัตร Student of The week ทำให้เพื่อนๆ อยากได้บ้าง สร้างแรงจูงใจให้เพื่อน”

“ของไทยเราเชิญผู้ปกครองมาพบยากมาก ไม่มา ปล่อยเด็กเป็นภาระกับครู โรงเรียน บอกไม่เป็นไรหรอกอยู่กับครูนั่นแหละดีแล้ว ขนาดลูกถูกงูกัด ยังบอกว่าให้ครูจัดการไปเลย ผู้ปกครองผลักภาระให้ครู ไทยมีปัญหาคุณภาพชีวิต รายได้ ปากท้อง ใช้จ่ายฟุ่มเฟือย ทำบุญเยอะเกินไป” เขาว่า ก่อนปิดท้ายคมเฉียบ

“ปฏิรูปการศึกษาต้องปฏิรูปสถาบันครอบครัวไปพร้อมๆ กัน”

บทสนทนาจากเรื่องแรงงานไทยในบรูไนมาจบลงที่มุมมองของคุณพ่อต่อการศึกษาไทย-บรูไนให้แง่คิดลึกซึ้ง ขณะที่ภาระหน้าที่ทูตแรงงานไทยประจำบรูไนของเขายังคงดำเนินต่อไป

งานหลัก ส่งเสริมและรักษาตลาดแรงงานไทย คุ้มครองและดูแลสิทธิประโยชน์ของแรงงานไทย ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตแรงงานไทย ติดตาม วิเคราะห์สถานการณ์ด้านเศรษฐกิจ สังคมและแรงงานของบรูไน

โดยเฉพาะเมื่อมีกรณีข้อขัดแย้งด้านแรงงาน ตามกฎหมายแรงงานกำหนดให้กรมแรงงานบรูไนรับเรื่องร้องทุกข์เฉพาะแรงงานที่มีเงินเดือนต่ำกว่า 1,600 ดอลลาร์บรูไน หรือประมาณ 38,400 บาทเท่านั้น สูงกว่าขึ้นไปแรงงานต้องฟ้องร้องศาลเอง ทำให้ต้องเสียเงินค่าจ้างทนายความ มีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น และทำให้เรื่องล่าช้าออกไป

ตลาดแรงงานบรูไนแม้จะมีอุปสรรคบ้าง แต่ยังมีความต้องการแรงงานไทยมากขึ้นตามการขยายตัวทางเศรษฐกิจที่เริ่มฟื้นตัวตามแผนปฏิรูปเศรษฐกิจ ภายใต้วิสัยทัศน์บรูไน

ทิศทางในอนาคตกับ 5 ประเด็นชวนคิดระหว่างทางของประธานมูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี คืออะไร สัปดาห์หน้าค่อยว่ากัน

สะดวก ฉับไว คุ้มค่า สมัครสมาชิกนิตยสารมติชนสุดสัปดาห์ได้ที่นี่https://t.co/KYFMEpsHWj

— MatichonWeekly มติชนสุดสัปดาห์ (@matichonweekly) July 27, 2022