รายงานพิเศษ | มงคล วัชรางค์กุล
ทรัมป์โว
‘เราจะเอาคลองปานามากลับคืนมา’
ต้องส่งทหารเข้ายึดไหม?
โดนัลด์ ทรัมป์ ปราศรัยที่ Capital One Arena ใน วอชิงตัน ดี.ซี. วาระฉลองชัยชนะ “Victory Rally” หนึ่งวันก่อนเข้าทำพิธีรับตำแหน่งประธานาธิบดีคนที่ 47 ของอเมริกา ว่า
เขาจะทวงคืนคลองปานามา เพราะค่าเรือผ่านคลองเพิ่มขึ้นสูงมากทำให้สินค้าเข้าสู่อเมริกามีต้นทุนสูง
พอวันรุ่งขึ้น หลังเสร็จพิธีสาบานตนเข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดีที่รัฐสภา ทรัมป์ปราศรัยว่า จะต้องทวงคลองปานามากลับคืนมา เพราะตอนนี้จีนมา operate คลอง
เรายกคลองให้ปานามา ไม่ใช่ยกให้จีน
มีคนอเมริกันเสียชีวิตในการขุดคลอง 38,000 คน
คลองนี้ต้องกลับมาเป็นของอเมริกา
ผู้คนในสภาปรบมือลั่นสนั่น
อีกไม่นานชั่วโมงต่อมา ทรัมป์ปราศรัยกับกองเชียร์พรรครีพับลิกันที่อารีนา ระบุว่าจะต้องทวงคืนคลองปานามากลับคืนมาจากจีน
ในการแถลงข่าวครั้งแรกที่ทำเนียบขาว ทรัมป์พูดชัดเจนว่า คลองปานามาคือโครงการลงทุนที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์อเมริกา เราลงทุนไปมากกว่า 530 ล้านเหรียญ คนอเมริกัน 3 ล้าน 8 แสนคนร่วมกันขุดคลองนี้ เสียชีวิตไป 38,000 คน ตอนนี้จีนเข้ามาดำเนินงาน 70% ของตัวหนังสือข้างคลองเป็นภาษาจีน
เราต้องเอาคลองปานามาคืนมา
ประธานาธิบดีปานามา Jose Raul Mulino ตอบว่า คลองปานามาเป็นของปานามา ไม่สามารถยกให้อเมริกา หรือจีน หรือยกให้ใครได้
การขุดคลองปานามาเกิดขึ้นจากแนวคิดว่า ถ้ามีการขุดคลองขึ้นจะย่นระยะทางเดินเรือจากฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิกไปยังฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติกได้ถึง 15,000 ไมล์ เพราะคลองจะช่วยตัดตรงช่วงอเมริกากลาง ไม่ต้องอ้อมทวีปอเมริกาใต้ทั้งทวีป
การขุดคลองปานามาเริ่มต้นในปี 1881 โดยบริษัทสัญชาติฝรั่งเศสภายใต้การบริหารของนาย Ferdinand de Lesseps ที่เคยประสบความสำเร็จในการขุดคลองสุเอซมาแล้วเข้ามาดำเนินการ ภายในดินแดนแถบนี้ที่ขณะนั้นยังเป็นของโคลอมเบีย ยังไม่มีประเทศปานามาเกิดขึ้น
บริษัทฝรั่งเศสระดมทุนในการขุดคลองหลายครั้ง ใช้เงินไปมากกว่า 9,000 ล้านบาท คนงานเสียชีวิตไป 22,000 คนเนื่องจากโรคระบาดมาลาเรียหรือไข้เหลือง เพราะพื้นที่เป็นป่าดิบรกทึบ นอกจากนี้ พื้นที่แถบนี้ยังเต็มไปด้วยหินแข็ง แถมยังมีน้ำเชี่ยวกรากในช่วงฤดูฝน อีกทั้งระดับน้ำใน 2 ฝั่งมหาสมุทรที่สูงต่ำไม่เท่ากัน ล้วนเป็นปัญหาที่แก้ไม่ตก
ในที่สุด บริษัทฝรั่งเศสจึงขายกิจการให้บริษัทอเมริกันที่สนใจเข้ามาลงทุนต่อ
บริษัทอเมริกันเข้าดำเนินงานต่อทันทีในปี 1904
สิ่งที่บริษัทอเมริกันทำเมื่อเริ่มแรกไม่ใช่การขุดคลอง แต่เป็นการปรับปรุงระบบสาธารณสุข ที่พักอาศัย เพื่อลดปัญหาโรคระบาดเป็นอันดับแรก
อย่างไรก็ตามมีบันทึกว่า คนงานอเมริกันเสียชีวิตไปมากกว่า 5,600 คน
แต่ทรัมป์พูดกี่ครั้งก็ระบุว่า คนอเมริกันเสียชีวิตไป 38,000 คน
บริษัทอเมริกันใช้วิธีสร้างประตูทดน้ำระหว่างคลองหลายประตู เพื่อปรับระดับน้ำ จนขุดคลองสำเร็จในปี 1914 ใช้เงินลงทุนไป 500 ล้านดอลลาร์
เมื่อขุดคลองสำเร็จแล้ว อเมริกาเป็นเจ้าของคลองต่อเนื่อง แลกเปลี่ยนกับการช่วยให้ปานามาเป็นเอกราชจากโคลอมเบียได้สำเร็จ
แต่การที่อเมริกามีสิทธิ์เหนือคลองปานามาและยังมีกองทหารอยู่สองฝั่งคลอง ทำให้คนปานามาไม่พอใจมากขี้น
จากความไม่พอใจ กลายเป็นความขัดแย้งอย่างหนัก มีคนเสียชีวิต จนมีการลงนามในสนธิสัญญา Torrijos-Carter ในปี 1977
เงื่อนไขของสัญญาคือ
– เรือทุกลำไม่ว่าประเทศไหนสามารถผ่านทางได้
– จัดตั้งหน่วยงานกลางขึ้นมาดูแลคลองนี้โดยเฉพาะ
– อเมริกาจะคืนคลองนี้ให้ปานามาในวันที่ 31 ธันวาคม 1999
ประธานาธิบดีจิมมี่ คาร์เตอร์ พูดว่า ในเมื่อคลองเป็นของเขา (ปานามา) ก็คืนให้เขาไป คาร์เตอร์นำเรื่องเข้าสภา ออกกฎหมายยกคลองปานามาคืนให้ปานามา คาร์เตอร์เซ็นกฎหมาย the Panama Cannel Treaty ปี 1977 ยกคลองปานามาให้ปานามา ปี 1999
นั่นคือ ปัจจุบัน คลองปานามาเป็นของปานามา ภายใต้การบริหารจัดการของ Panama Canal Authority มาตั้งแต่ปี 1999
ณ ปัจจุบัน บริษัทจดทะเบียนในฮ่องกงเป็นผู้บริหารท่าเรือ 2 ท่า ปากทางเข้าออกคลองปานามา 2 ฝั่ง
ในความหมายของทรัมป์ คือจีนมายึดคลองปานามาไปแล้ว
Secretary of State – รัฐมนตรีต่างประเทศคนใหม่ของอเมริกา มาร์โค รูบิโอ (Marco Rubio) งานแรกที่เดินทางไปต่างประเทศคือบินไปคุยกับประธานาธิบดีปานามา Jose Raul Mulino CNN นำภาพข่าวมาให้ดู เห็นรูบิโอเดินชมฝั่งคลองคู่กับประธานาธิบดีปานามา มีภาพเจ้าหน้าที่จีนส่งวิทยุสั่งการเดินเรือในคลอง
แต่ไม่มีผลการเจรจามาเผยแพร่
วันที่ รมต.รูบิโอเดินทาง ทรัมป์ปราศรัยรุนแรง ระบุว่า อเมริกาลงทุนขุดคลองปานามาด้วยเงินจำนวนมหาศาล คนเมริกัน 3 ล้าน 8 แสนคนมาขุดคลอง ตายไป 38,000 คน เพราะแมลง (ยุง-นำไข้ป่า, มาลาเรียมาสู่) และงู จู่ๆ ในทันใด (in a sudden) จีนมาคว้าเอาไปครอง ทั้งนี้เป็นเพราะ “ไอ้หน้าโง่ จิมมี่ คาร์เตอร์ – foolish Jimmy Carter” (เอาไปให้เขา) ทรัมป์พูดอย่างนี้ทั้งที่วันที่เขาเข้ารับตำแหน่ง ทั้งประเทศอเมริกายังลดธงชาติครึ่งเสาเพื่อไว้อาลัยการเสียชีวิตของจิมมี่ คาร์เตอร์
ทรัมป์ย้ำว่า ปานามาจะต้องออกจาก Belt ของจีน
เมื่อครั้งแรกที่ทรัมป์ให้สัมภาษณ์ที่ทำเนียบขาว ตอนที่พูดถึงการยึดคลองปานามากลับคืน มีผู้สื่อข่าวถามว่า จะต้องใช้กำลังทหารเข้ายึดหรือไม่ ทรัมป์ตอบว่า ตอนนี้ยังไม่ถึงขั้นต้องใช้ military
แต่เมื่อถึงวันนี้ ยังไม่มีผลงานเจรจาจาก รมต.ต่างประเทศ ไม่รู้ว่าทรัมป์กำลังวางแผนใช้กำลังทหารเข้ายึดคลองหรือยัง
หรือทั้งหมดจะเป็นแค่ราคาคุยเอามัน
สะดวก ฉับไว คุ้มค่า สมัครสมาชิกนิตยสารมติชนสุดสัปดาห์ได้ที่นี่https://t.co/KYFMEpsHWj
— MatichonWeekly มติชนสุดสัปดาห์ (@matichonweekly) July 27, 2022
