‘ยืมน้องหมา’…ในห้องสมุด

ทะลุกรอบ | ป๋วย อุ่นใจ

‘ยืมน้องหมา’…ในห้องสมุด

ในขณะที่แทบทุกห้องสมุดจะห้ามไม่ให้พาสัตว์เลี้ยงเข้าไป แต่ในห้องสมุดมหาวิทยาลัยใหญ่อย่าง “เยล (Yale University)” และ “ฮาร์วาร์ด (Harvard University)” นอกจากจะยืมหนังสือได้แล้ว ยังมีบริการพิเศษให้ยืมน้องหมาไปนั่งเล่นด้วยได้เซซชั่นละครึ่งชั่วโมงในห้องที่ทางบรรณารักษ์ได้จัดไว้ให้

เรื่องราวนี้เริ่มต้นขึ้นเมื่อราวๆ ต้นปี 2011 ที่โรงเรียนกฎหมาย ที่มหาวิทยาลัยเยล จูเลียน ไอเคน (Julian Aiken) บรรณารักษ์ห้องสมุดกฎหมายลิเลียน โกลแมน (Lilian Goldman Law Library) ที่เยล เกิดปิ๊งไอเดียน่าสนใจ อยากเปิดให้บริการพิเศษให้นักศึกษาสามารถยืม “มอนตี้ (Monty)” น้องหมาบอร์เดอร์เทอร์เรียสายพันธุ์ทางของเธอไปเล่นได้เพื่อแก้เครียด

“มอนตี้ย้ายมาจากสหราชอาณาจักร พร้อมกับคู่หูของเขา แมวน้อยโอลิเวอร์” จูเลียนเผย “มอนตี้ผ่านการฝึกมาเพื่อเป็นสุนัขบำบัด (Therapy dog) มาแล้วอย่างเข้มข้นตั้งแต่อยู่ที่สหราชอาณาจักร และมาเทรนอีกทีในสหรัฐอเมริกา เพื่อที่จะมาให้บริการนักศึกษา”

นักศึกษากฎหมายมีช่วงเวลาของการเรียนที่กดดันหนักหน่วงมาก และจูเลียนเชื่อว่ามอนตี้น่าจะช่วยละลายความเครียดและช่วยให้พวกเขามีช่วงเวลาสบายใจบ้าง

น้องมอนตี้ สุนัขบำบัดจากห้องสมุดกฎหมายที่เยล (Courtesy of Yale University)

ในช่วงเวลาใกล้ๆ กันกับที่มอนตี้จะเริ่มปฏิบัติงานที่เยล ที่โรงเรียนแพทย์ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด โลอิส ฟรานซิสโก (Loise Francisco-Anderson) ก็เล็งเห็นปัญหาเดียวกัน และได้ริเริ่มโครงการสุนัขบำบัดแบบเดียวกันที่ฮาร์วาร์ด ที่ห้องสมุดโรงเรียนแพทย์เคาต์เวย์ (Countway Library, Harvard Medical School)

สำหรับโลอิส นักเรียนแพทย์ก็ประสบปัญหาเรื่องความกดดันทางการเรียนไม่ต่างจากนักเรียนกฎหมาย และถ้า คูเปอร์ แอนเดอร์สัน (Cooper Anderson) หรือที่เรียกสั้นๆ ว่า “คูเปอร์” สุนัขชิห์สุแสนฉลาดของเธอจะช่วยได้บ้าง ก็น่าจะเป็นเรื่องที่ดี

“คูเปอร์มีอุปนิสัยที่สุภาพ อ่อนโยน สงบ และเข้าใจ ดวงตาของน้องฉายแววกระตือรือร้น อีกทั้งยังชอบเล่นกับคน และเชื่อฟังคำสั่ง จึงเหมาะมากที่จะฝึกเป็นสุนัขบำบัด” และเพื่อให้คูเปอร์สามารถทำหน้าที่ได้อย่างไม่มีข้อกังขา โลอิสส่งน้องไปเข้าโครงการเทรนเพื่อเป็นสุนัขบำบัดอย่างจริงจัง “น้องดูจะชอบการได้พบเจอผู้คนใหม่ๆ ฉันมองว่านี่เป็นวิธีการที่ดีที่จะตอบแทนสังคม และช่วยให้ชีวิตของคูเปอร์มีความหมาย” โลอิสกล่าว

และด้วยเหตุนี้เอง เยลและฮาร์วาร์ด สองมหาวิทยาลัยไอวี่ลีกชื่อดังจึงได้มีโครงการ “ยืมน้องหมาในห้องสมุด”

น้องคูเปอร์ สุนัขบำบัดจากห้องสมุดโรงเรียนแพทย์ที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด (Courtesy of Harvard Medical School)

ที่น่าแปลกใจก็คือบริการพิเศษของมอนตี้ และคูเปอร์ ได้รับความนิยมอย่างมากในหมู่นักศึกษา…ยิ่งในช่วงสอบ น้องจะยิ่งป๊อปปูลาร์ จนถึงขั้นจองล่วงหน้าก็อาจจะไม่ได้สล็อตเวลาของน้อง…

และจากการสำรวจฟีดแบ็กของบริการนี้โดยนักข่าวจากเยลเดลีนิวส์ (Yale Daily News) นิกิตา ลัลวานี (Nikita Lalwani) และคาโรลีน ตัน (Caroline Tan) พบว่าผู้ใช้บริการส่วนใหญ่รีวิวบริการยืมน้องหมาเอาไว้ดีเลิศประเสริฐศรี…

“เราพบว่าบริการนี้ส่งผลกระทบสำคัญที่เห็นได้ชัดกับสุขภาพจิตและความสุขของนักศึกษา” จูเลียนเผย

“นักศึกษาหลายคนเพิ่งมีโอกาสได้อยู่ไกลบ้าน ห่างไกลครอบครัว สัตว์เลี้ยง เพื่อนๆ เป็นครั้งแรก พวกเขาคิดถึงความรัก ความอบอุ่นจากครอบครัวและสัตว์เลี้ยงของพวกเขา และนี่เป็นหนึ่งในก้าวเล็กๆ ที่จะช่วยบรรเทาความรู้สึกคิดถึงคะนึงหาของพวกเขาให้เบาบางลงได้บ้าง”

และนั่นจะทำให้พวกเขาจัดการความเครียด อารมณ์และความรู้สึกได้ดียิ่งขึ้น

คิดในอีกมุม น้องเหมือนเป็นที่พึ่งทางใจให้พวกนักศึกษา เราไม่มีทางรู้หรอกว่าใครจะเครียดเรื่องอะไรกันบ้าง แต่ถ้าเครียดเมื่อไร ก็สามารถแวะมายืมมอนตี้ หรือคูเปอร์ ได้ที่ห้องสมุด เอาไปเติมความสดใสให้ชีวิต อยากบ่น อยากเล่าอะไร ก็เอามาระบายลงที่น้องได้เต็มที่ ไม่ต้องกังวลเรื่องความลับรั่วไหล เพราะยังไงน้องก็ไม่มีทางไปเล่าต่อ

แถมน้องก็เป็นผู้ฟังที่ดี ฟังอย่างตั้งอกตั้งใจ ตาแป๋ว (แม้ว่าอาจฟังจะไม่เข้าใจ) และไม่ตัดสิน อย่างน้อย มีน้องมอนตี้ (และคูเปอร์) มาให้ระบาย อย่างน้อย ความเครียดก็อาจจะพอลดน้อยถอยลงไปได้บ้าง

“แต่น้องหมาต้องผ่านการเทรนมาแล้วเป็นอย่างดีนะ ถึงจะได้ผล น้องจะต้องมีนิสัยอยากเข้าหา ออดอ้อนและออเซาะคน” เออร์ซูลา เคมปี (Ursula Kempe) ประธานองค์กรสุนัขบำบัดนานาชาติ (Therapy Dogs International) กล่าว

“ลองจินตนาการดูสิว่า ถ้าคุณต้องอยู่ในบ้านด้วยความเหงาหงอย แล้วมีน้องหมามาให้ความสนใจอยู่กับคุณ ออดอ้อนคุณ คุณจะรู้สึกดีขนาดไหน”

“บริการนี้ของพวกเขา ช่วยให้นักศึกษาสามารถควบคุมและจัดการอารมณ์ความเครียดได้ดีแล้ว ยังช่วยลดปัญหาการเป็นซึมเศร้าได้อย่างน่าสนใจ” แบลร์ คาฟฟ์แมน (Blair Kauffman) บรรณารักษ์อีกคนจากห้องสมุดกฎหมายของเยลเผย

และนี่คือการใส่ใจ จูเลียนกล่าว “เราต้องการให้นักศึกษารู้ว่าเราเห็นคุณค่าพวกเขาในฐานะมนุษย์ ไม่ใช่แค่นักศึกษา”

เรื่องราวของทั้งมอนตี้ และคูเปอร์ได้รับความสนใจอย่างมากจากสื่อต่างๆ แทบทุกแขนง ทั้ง NPR, ABC, CBS ไปจนถึง New York Times และ Bloomberg และกลายเป็นกระแสทำให้ห้องสมุดหลายที่เริ่มหันมาสนใจให้บริการยืมสุนัข ซึ่งรวมไปถึงห้องสมุดการแพทย์ฮาร์วี คูชชิ่ง/จอห์น เฮย์ วิตนีย์ (The Harvey Cushing/John Hay Whitney Medical Library) จากโรงเรียนแพทย์ มหาวิทยาลัยเยล (Yale School of Medicine) ด้วย

“โครงการนี้ไม่ใช่แค่กระแส แต่เป็นโครงการที่ต้องทำและต้องมี” เมลานี นอร์ตัน (Melanie Norton) บรรณารักษ์จากห้องสมุดแพทย์ฮาร์วี คูชชิ่งของเยลกล่าว เธอร่วมกันกับจูเลียน หาน้องหมาบำบัด มาให้บริการที่ห้องสมุดโรงเรียนแพทย์ด้วย

และในปี 2015 ทีมเมลานี ก็ได้สุนัขบำบัดมาเริ่มให้บริการที่ห้องสมุดของเธอสองตัว ทั้งคู่ชื่อเดียวกัน คือ ฟินน์ (Finn) ผลปรากฏว่าทั้งสองฟินน์เป็นที่นิยมมากในหมู่นักศึกษาแพทย์ และสตาฟฟ์ที่เยลอย่างล้นหลาม เช่นเดียวกันกับมอนตี้และคูเปอร์

ในขณะที่มหาวิทยาลัยอื่นๆ ก็ได้เริ่มพัฒนาโครงสุนัขบำบัดแบบเดียวกันนี้ขึ้นมาด้วยเช่นกัน อย่างเช่นที่ อีโมรี (Emory University) และคอร์เนลล์ (Cornell University) ที่คอร์เนลล์นี่พิเศษหน่อย คือ ไม่เพียงแค่สุนัขที่พวกเขาเอามาให้บริการยืมไปเพื่อบำบัด แต่มีลามะ (Llama) ด้วย

ลามะบำบัด…น่าสนใจ แต่จะเล่นได้มากแค่ไหน และจะโดนถ่มน้ำลายใส่มั้ย อันนี้ต้องลุ้นกันอีกที

ในความเป็นจริง บริการยืมน้องหมามาเล่นในห้องสมุดนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ แมรีเบธ โคซิคอวสกี (Marybeth Kozikowski) บรรณารักษ์จากห้องสมุดสาธารณะซาเคม (Sachem Public Library) ในมหานครนิวยอร์กเผย “แนวคิดนี้ ทางห้องสมุดของฉันใช้กันมาตั้งแต่ปี 2001 แล้ว”

เธอเรียกโครงการนี้ว่าโครงการ “เวลาหนังสือกับน้องหมา (Book time with dogs)”

ซึ่งการอ่านแบบนี้ช่วยได้เยอะ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเด็กเล็กที่มีปัญหาเรื่องการอ่านและการเรียนรู้ อย่าลืมว่า “การอ่านออกเสียงจะช่วยในเรื่องความเข้าใจ” แต่ถ้าจะให้อ่านให้เพื่อน ครู หรือว่าผู้ใหญ่ฟัง บางทีก็อาจจะเป็นอะไรที่กดดันสำหรับเด็ก

การอ่านหนังสือให้น้องหมาฟังถือเป็นอะไรที่ดี เพราะน้องหมาไม่ตัดสิน ไม่ว่าจะอ่านออกมาได้แย่ ได้ตะกุกตะกักเพียงไร กระท่อนกระแท่นแค่ไหน น้องหมาก็จะยังนั่งสนใจจะฟัง และยินดีจะเล่นด้วยเสมอ จะอ่านซ้ำอีกกี่รอบ น้องก็ยังยินดีที่จะฟัง ซึ่งถือเป็นกำลังใจที่ดีสำหรับเด็กๆ แมรีเบธให้ความเห็น “แต่ไม่ใช่เด็กทุกคนจะมีสัตว์เลี้ยงที่บ้าน”

และก็ใช่ว่าคาเฟ่น้องหมา น้องแมวจะตอบโจทย์นี้… เพราะถ้าเอาลูกไปนั่งอ่านออกเสียงให้น้องหมาในคาเฟ่ฟังอาจจะโดนดีดออกจากร้าน (เพราะส่งเสียงรบกวนคนอื่น) หรือถ้าอย่างเบาก็อาจจะโดนเขม่นเอาได้

ไอเดียนี้น่าสนใจ และอาจจะช่วยบรรเทาปัญหาแก้ยากได้หลายอย่างในสังคม ทั้งความเคร่งเครียด ซึมเศร้า ไปจนถึงปัญหาเรื่องการอ่านออกเขียนได้ แต่ว่าจะทำให้สำเร็จ เป็นจริงได้ยังไงนั้น อีกเรื่อง…

ว่าแต่ “มอนตี้” กับ “คูเปอร์” เวอร์ชั่นไทย จะชื่ออะไรดีนะ?

สะดวก ฉับไว คุ้มค่า สมัครสมาชิกนิตยสารมติชนสุดสัปดาห์ได้ที่นี่https://t.co/KYFMEpsHWj

— MatichonWeekly มติชนสุดสัปดาห์ (@matichonweekly) July 27, 2022