โลกทรรศน์ | อุกฤษฏ์ ปัทมานันท์
หวยออกที่อิ๊งค์
1 กรกฎาคม 2568 นับเป็นวันสำคัญของคนไทย ด้วยเป็นวันที่ หวยรัฐบาลออก แต่วันนี้กลับเป็นวันตัดสินอนาคตทางการเมืองของ แพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ด้วยศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาด้วยเสียงข้างมาก 7 ต่อ 2 เสียงให้แพทองธาร ชินวัตร หยุดปฏิบัติหน้าที่นายกรัฐมนตรีจนกว่าศาลรัฐธรรมนูญจะตัดสิน แล้วให้แพทองธาร ชินวัตร ทำการชี้แจงต่อศาล
แม้ศาลรัฐธรรมนูญจะยังไม่ตัดสินแพทองธาร ชินวัตร ทันที รอการชี้แจงของเธอ
แต่การหยุดปฏิบัติหน้าที่นายกรัฐมนตรี เป็นการยุติบทบาทของแพทองธาร แล้วมีผลทางการเมืองต่อตัวเธอและครอบครัวชินวัตรพร้อมด้วยเครือข่ายและบริวารอีกด้วย
ดังนั้น 1 กรกฎาคมจึงเปิดโฉมหน้าใหม่ทางการเมืองและเศรษฐกิจไทยสู่ภาวะอะไรก็ตามที่คาดเดาได้ยาก และเบื้องต้นส่งผลต่อเสถียรภาพทางการเมือง อันเป็นสิ่งที่การเมืองไทยต้องการอย่างยิ่ง
ภาพสะท้อน
ถึงแม้การหยุดปฏิบัติหน้าที่นายกรัฐมนตรีของแพทองธาร ชินวัตร ที่เป็นคำสั่งของศาลรัฐธรรมนูญยังไม่ใช่ข้อยุติ แล้วอาจมีผลบวกต่อแพทองธารและคณะก็ได้
แต่หากประเมินจากมุมมองจากภายนอก น่าสนใจ เช่น จาก Apornrath Phoonphongphiphat จาก Nikkei Asia1 สื่อทรงพลังระดับโลกได้จั่วหัวข่าวว่า Turbulent Thailand หรือความวุ่นวายประเทศไทย แล้วยังตั้งคำถามว่า นายกรัฐมนตรีไทย แพทองธาร ชินวัตร หยุดปฏิบัติหน้าที่ : อะไรเกิดขึ้นต่อไป?
จากข้อเขียนสำคัญของ ดร. Termsak Chalermpalanupap2 นักวิชาการไทยที่ทำงานในหน่วยงานวิจัยและเป็น Think Tank ชั้นนำของสิงคโปร์อธิบายว่า
คลิปเสียงโทรศัพท์ระหว่างนายกรัฐมนตรีไทย แพทองธาร ชินวัตร กับสมเด็จฮุน เซน ประธานวุฒิสภาของกัมพูชา ได้จุดระเบิดต่อเสถียรภาพทางการเมืองของไทย และได้โยนคำถามไปโจมตีตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของแพทองธาร ชินวัตร ความซื่อๆ และไม่ระมัดระวังของเธอได้แสดงปัญหาทางการเมืองออกมาอย่างไม่เคยปรากฏมาก่อนในประวัติศาสตร์การเมืองไทย
มีข้อเสนอให้แพทองธาร ชินวัตร ลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ยังเห็นว่า ไม่ช้าก็เร็ว แพทองธาร ชินวัตร อาจถูกบังคับให้ออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ถ้าพบความผิดด้านพฤติกรรมขาดศีลธรรมอย่างร้ายแรง
ยังมีการวิเคราะห์ต่อไปว่า ช่วงเวลาเดียวกัน บิดาของเธอ ทักษิณ ชินวัตร ยังเผชิญกับเรื่องกลเม็ดของโรงพยาบาล อันหมายถึงเรื่องปัญหาการพักรักษาตัวของทักษิณ ชินวัตร ที่ชั้น 14 โรงพยาบาลตำรวจ พร้อมคดีที่เขาถูกกล่าวหาด้วยข้อหาหมิ่นพระบรมเดชานุภาพอีกด้วย
แต่เมื่อตรวจสอบประเด็นปัญหาของแพทองธาร ชินวัตร แล้ว ตัวเธอเองยังต้องเผชิญกับคดีความจากคณะกรรมการ ป.ป.ช. เรื่องการถือครองหุ้นในบริษัท อัลไพน์ กอล์ฟ รีสอร์ต และเรื่องการใช้ตั๋วสัญญาใช้เงิน แต่ไม่ได้จ่ายเงินตามวันเวลาของตั๋วสัญญาใช้เงิน มูลค่า 44 พันล้านบาท เป็นค่าหุ้นของคนในครอบครัวชินวัตร แล้วเป็นการหลีกเลี่ยงภาษีที่ต้องชำระมูลค่า 218 ล้านบาท
ไม่เพียงแต่คดีความส่วนตัวของแพทองธาร ชินวัตร จากคณะกรรมการ ป.ป.ช. เรื่องแรงกดดันทางการเมืองจากคลิปเสียงสนทนาระหว่างตัวเธอกับสมเด็จฮุน เซน ของกัมพูชาที่ก่อผลต่อเสถียรภาพทางการเมืองไทย
ไม่เพียงเท่านี้ แพทองธาร ชินวัตร ยังเป็นผู้นำรัฐนาวาที่เรือของเธอคลอนแคลนเต็มที่ด้วยเป็นรัฐบาลที่มีเสียงสนับสนุนแค่ ปริ่มน้ำ ในขณะที่แกนนำของพรรคเพื่อไทยมีความต้องการตักตวงผลประโยชน์ทางการเมืองจากการผ่านงบประมาณ 2569 ที่จะเริ่มบังคับใช้ในวันที่ 1 ตุลาคมที่จะถึงนี้
แต่สำหรับแพทองธาร ชินวัตร โดยเฉพาะทักษิณ ชินวัตร การคงอยู่ของรัฐบาลแพทองธาร หมายถึงความอยู่รอดของทักษิณ ชินวัตร หากรัฐบาลแพทองธารสะดุดล้มลงกลางคัน ทักษิณ ชินวัตร ก็จะประสบกับคดีความต่างๆ ได้แก่ เรื่องหมากกลเรื่องชั้น 14 โรงพยาบาลตำรวจ
แต่ที่น่าห่วงที่สุดสำหรับเขาคือ คดีหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ เมื่อการพิจารณาคดีนี้ได้เริ่มต้นแล้ว แม้มีการหยิบฉวยเงื่อนไขการนัดสืบพยานของทั้งฝ่ายโจทย์และจำเลย การทอดยาวไปของคดีก็ไม่เป็นผลดีต่อทักษิณ ชินวัตร อันมีผลต่อความสั่นคลอนของรัฐบาลแพทองธารไปด้วย
คำถามตอนนี้ที่ว่า รัฐบาลแพทองธารจะอยู่ได้นานแค่ไหน เช่น 30 วัน อาจถึงขั้นรัฐบาลแพทองธารต้องนับวันที่จะอยู่เสียแล้ว
นั่นคือ รัฐบาลแพทองธารพร้อมที่จะล่มเมื่อไหร่ก็ได้
ผลสะเทือน
ขณะที่เขียนบทความนี้ หลายฝ่ายเห็นตรงกันว่า เนื่องจากเสถียรภาพทางการเมืองของรัฐบาลแพทองธารง่อนแง่นเต็มที ย่อมมีผลต่อการเมืองและเศรษฐกิจไทยโดยรวมด้วย อย่างน้อยที่สุด รัฐบาลเป็ดง่อยจะมีสภาพที่บริหารประเทศภายใต้ข้าราชการใช้เกียร์ว่าง ไม่กล้ารับคำสั่งและปฏิบัติงานตามคำสั่งรัฐบาล ด้วยเกรงว่าอาจเกิดปัญหาขึ้นมาได้
แต่ปัญหาคือ รัฐบาลแพทองธารจะนำพาประเทศไทยไปในทิศทางไหนย่อมสำคัญกว่า
คำถามที่ควรตั้งเอาไว้ด้วยคือ หากมีนายกรัฐมนตรีรักษาการที่นำโดยรองนายกรัฐมนตรี สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ หรือรองนายกรัฐมนตรี ภูมิธรรม เวชยชัย เขาทั้งสองคนจะนำพาประเทศไทยไปทางไหน
ผู้เขียนยังเชื่ออีกว่า นักการเมืองทั้งพลเรือนและทหารที่เสนอหน้าขึ้นมาเป็นนายกรัฐมนตรีชั่วคราว ก็ยิ่งไม่มีน้ำยาอะไรเลยในการบริหารประเทศ เพราะพวกเขาเสนอหน้าเข้ามาโดยมีเสียงสนับสนุนจากรัฐสภาน้อยกว่าพรรคเพื่อไทยเสียอีก
สิ่งค้างใจ
เรื่องแรก มีข่าวอยู่ตลอดว่า รัฐบาลแพทองธารปล่อยตำแหน่งรัฐมนตรีกลาโหมให้ว่างลง แล้วตั้ง พล.อ.ณัฐพล นาคพาณิชย์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกลาโหมเป็นผู้รักษาการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ซึ่งแปลกมากเพราะทำในท่ามกลางปัญหาความขัดแย้งระหว่างไทยกับกัมพูชา ถึงขั้นอาจเกิดสงครามขึ้นได้
มีข่าวว่า ตำแหน่งรัฐมนตรีกลาโหมว่างเว้นให้พลเอกแห่งกองทัพบกท่านหนึ่ง และรอให้พ้นจากระยะเวลาที่ห้ามรับงานการเมืองหลังพ้นตำแหน่งสมาชิกวุฒิสภาก่อน โดยอ้างว่า เป็นดีลกับกองทัพ เพราะพลเอกท่านนี้เชื่อมต่อกับอดีตผู้นำกองทัพ
ประเด็นคือ แล้ว พล.อ.ณัฐพล นาคพาณิชย์ ไม่ใช่สายตรงเชื่อมต่อกับอดีตผู้นำกองทัพที่พวกเขาเชื่อว่าจะเป็นผู้เกื้อหนุนรัฐบาลแพทองธารหรือ
เรื่องต่อมา รัฐบาลแพทองธารกับสมเด็จฮุน เซน นี่เป็นเรื่องค้างคาใจของผู้เขียนที่อยากเตือนให้คนไทยย้อนกลับไปดูปัจจัยการเมืองระหว่างประเทศอันนี้ให้มากๆ และหลากหลายมิติ
มองจากสมเด็จฮุน เซน การล่มสลายของความสัมพันธ์กว่า 30 ปีระหว่างเขากับตระกูลชินวัตรเป็นผลดีทางการเมืองและทางธุรกิจของตระกูลฮุนหรือ?
นี่เป็นคำถามที่ค้างคาใจมากๆ อย่าลืมว่าตระกูลชินวัตรและตระกูลฮุนร่วมกับประกอบสร้างอำนาจและผลประโยชน์ทางธุรกิจมาด้วยกัน เมื่อสมเด็จฮุน เซนทำลายรัฐบาลแพทองธารด้วยมือของตัวเอง นับแต่นี้ไป ตระกูลการเมืองไทยตระกูลไหนหรือใครหน้าไหนจะเข้ามาทดแทนสมการการเมืองแห่งผลประโยชน์ให้กับตระกูลฮุนได้
ชัยชนะทางกฎหมายเรื่องปราสาทฮินดูโบราณที่สมเด็จฮุน เซน จะนำขึ้นสู่การพิจารณาของศาลระหว่างประเทศ ผลที่ได้อาจเป็นประเทศกัมพูชา ที่มีรัฐบาลฮุน มาเนต ได้ติดปลายมือมานิดหน่อยเอง
เราควรย้อนไปดู วาทกรรมชาตินิยม ที่หลายฝ่ายเชื่อว่า สมเด็จฮุน เซน และลูกของเขาหยิบขึ้นมาใช้ หลอมรวมชาติเขมร ไปที่ชายแดนไทย-กัมพูชา การหลอมรวมแฝงนี้ช่างแสนเบาบาง คนกัมพูชาไม่ใช่คนโง่ พวกเขาก็รู้ทันเหมือนกัน
แพทองธารกำลังจะไปตระกูลฮุนละ อีกนานแค่ไหน
1 Apornrath Phoonphongphiphat, “Thai PM Paetongtarn Shinawatra suspended : what happens next” Asia Nikkei, 2 July 2025.
2 Termsak Chalermpalanupap, “Thailand Faces Growing Instability with Paetongtarn’s Intransigence” Fulcrum, ISEAS, Singapore, 1 July 2025.
