Kensuke’s Kingdom | หนังการ์ตูนก็เริ่มคืนสู่อะนาล็อก
การ์ตูนที่รัก | นายแพทย์ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์
ดูเหมือนหนังการ์ตูนใหม่ๆ จะหวนไปสู่อะนาล็อกบ่อยขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการ์ตูนญี่ปุ่น เกาหลี หรือของฝรั่ง
ดังหนังการ์ตูนอังกฤษเรื่องนี้ อาณาจักรของเคนสึเกะ (Kensuke’s Kingdom) หนังการ์ตูนปี 2023 สร้างจากหนังสือเรื่องเดียวกันปี 1999 ของ ไมเคิล มอร์เพอร์โก (Michael Morpurgo) ซึ่งว่าส่วนหนึ่งมาจากวัยเด็กของเขาเอง
หนังดีระดับชิงรางวัลบ๊าฟต้าหนังเด็กและครอบครัวยอดเยี่ยมของอังกฤษ แต่แพ้หนังสต๊อปโมชั่นดินน้ำมันเจ้าเก่า Wallace & Gromit : Vengeance Most Fowl
หนังเล่าเรื่องเด็กชายไมเคิล อายุ 11 ปี ออกเรือเป๊กกี้ซู (Peggy Sue) ไปกับพ่อแม่และพี่สาวเพื่อเดินทางรอบโลกโดยไม่เต็มใจเท่าไรนัก
เหตุหนึ่งเพราะอายุน้อยเกินกว่าจะรับผิดชอบงานขนาดนั้นบนเรือเดินทะเลได้
อีกอย่างเพราะเขาซ่อนหมาชื่อสเตล่าของตัวเองมาด้วยแล้วถูกจับได้ พ่อจับหมาของเขาขังไว้ในตู้บนดาดฟ้าเรือ
เรือยังคงแล่นไปตามกำหนดเดิมแม้ว่าไมเคิลจะไม่ค่อยช่วยงานอะไรก็ตาม เขาใช้เวลาว่างสเกตช์รูปเล่นเสียมากกว่า สมุดสเกตช์ของเขาฝีมือดีทีเดียว
ฉากเรือกระดาษแล่นไปบนแผนที่โลกกระดาษซึ่งปูบนโต๊ะโดยมีรูปวาดพ่อแม่ลูกสองกับหมาบนเรือกระดาษเป็นฉากหนึ่งที่หวนคืนสู่อดีตไกลมากเป็นพิเศษ
ผู้เขียนบทความนี้เล่นแล่นเรือพับกระดาษบนแผนที่โลกกระดาษที่กางปูบนพื้นบ้านบ่อยมาก กับจินตนาการอย่างที่เห็นในหนังนั่นคือคลื่นลมแรงฟ้าร้องฟ้าผ่าและมีพายุ
พวกเขาออกจากอังกฤษมาถึงแปซิฟิก!
คืนนั้นไมเคิลติดสินบนพี่สาวเบ๊กกี้ขอคุมพวงมาลัยแทนแล้วให้พี่สาวไปนอน พอเงียบสงัดเขาทิ้งพวงมาลัยไปเปิดหมาออกจากตู้ เป็นเวลาเดียวกับที่คลื่นลมแรงซัดเขาและหมาตกทะเลไปเลย
เขาควรตายแต่คลื่นลมซัดทั้งคนทั้งหมาขึ้นชายหาดร้างผู้คนแห่งหนึ่ง
ดูถึงตอนนี้ก็เชื่อว่าจะได้ดูโรบินสัน ครูโซ อีกเป็นแน่แล้ว
ที่ไหนได้มิใช่แค่ครูโซ แต่อีกสักครู่จะได้ดูเมาคลีอีกด้วย
ยอมรับว่าซื้อแผ่นหนังเรื่องนี้มาดูเพราะชื่อซิลเลียน เมอร์ฟี่ แท้ๆ ชื่อเสียงของเขารวมทั้งชื่อและเสียงของเขาฟังเสนาะหู บทบาทของพ่อซึ่งให้เสียงโดยเมอร์ฟี่มีแค่ฉากแรกๆ ก่อนไมเคิลตกทะเลเท่านั้นเอง
เมื่อไมเคิลขึ้นฝั่งเราจึงจะได้ยินเสียงคุ้นหูเสียงที่สองนั่นคือ เคน วาตานาเบะ รับบทอดีตทหารญี่ปุ่นสงครามโลกครั้งที่สองอาศัยอยู่คนเดียวบนเกาะนี้มานานจนแก่เฒ่า
นี่ก็เป็นพล็อตเรื่องเก่าที่เคยพบในหนังหลายเรื่องอีกเช่นกัน เรื่องดังๆ เช่น Hell in the Pacific หนังปี 1968 กำกับฯ โดยจอห์น บัวร์แมน นำแสดงโดยลีมาร์วินและโตชิโร มิฟูเน่ อันที่จริงเล่นกันสองคนเหมือนหนังการ์ตูนเรื่องนี้เลย
เพราะอะไรที่หนังการ์ตูนวาดด้วยมือบนแผ่นเซลล์สองมิติด้วยเนื้อหาเดิมๆ จึงทำได้ดี ได้รับคำชื่นชมจากนักวิจารณ์ แต่ก็ฟุบด้านรายได้
เมื่อไมเคิลและหมาตื่นขึ้นบนชายหาดเขาพยายามจุดไฟเพื่อขอความช่วยเหลือแต่ไม่เป็นผลเพราะไฟถูกดับอย่างลึกลับ เขาขาดน้ำและอาหาร จับปลาไม่เป็น ผลไม้อยู่สูงเกินไป
แต่ดูเหมือนมีคนมาวางน้ำและอาหารให้เขาอยู่เรื่อยๆ อย่างไรก็ตาม กองไฟของเขาก็ถูกดับอยู่เรื่อยๆ เช่นกัน
วันหนึ่งไมเคิลเหลืออดหนีลงทะเลโดยมีชายชราคนหนึ่งปรากฏตัวพยายามห้ามเขาไว้แต่ไม่เป็นผล ไมเคิลถูกห้อมล้อมด้วยแมงกะพรุนไฟตัวใหญ่น่ากลัว เขาฟื้นขึ้นมาอีกทีในบ้านบนต้นไม้ เขาจึงได้พบชายชราชาวญี่ปุ่นซึ่งพูดและฟังอังกฤษไม่ได้
ชายชราแนะนำตัวเองชื่อเคนสึเกะ
เคนสึเกะมีกฎชัดเจนห้ามก่อไฟให้คนเห็น ห้ามขอความช่วยเหลือจากภายนอก ไม่เพียงชายชราจะสร้างบ้านเหมือนวิมานบนต้นไม้ ที่แท้เขายังสร้างบันไดสวยงามขึ้นไปสู่อาณาจักรอุรังอุตังที่อยู่ร่วมกัน จึงว่าดูๆ ไปใกล้เมาคลีเข้าไปทุกที แต่อุรังอุตังฝูงนี้นิสัยดี
ชายชราชาวญี่ปุ่นและเด็กชายเรียนรู้ที่จะอยู่ร่วมกัน ไมเคิลสังเกตภาพวาดของชายชรามากมายบนฝาบ้านจึงเข้าใจได้ว่าชายชราเสียลูกเมียไปในการทิ้งระเบิดปรมาณูที่นางาซากิ เรือรบที่เขาประจำการก็ถูกยิงจม (ดูจากระยะเวลาที่เกิดเหตุญี่ปุ่นอาจจะประกาศยอมแพ้ไปก่อนแล้ว)
เคนสึเกะเวลานั้นหมดสิ้นทุกสิ่งรอดชีวิตขึ้นมาที่เกาะร้างนี้ตามลำพังแล้วตัดสินใจไม่กลับไปแผ่นดินใหญ่อีกเลย เขาอยู่กับฝูงอุรังอุตังและวาดรูปเป็นงานอดิเรก ตอนนี้เขามีไมเคิลและอุรังอุตังเป็นแบบให้วาดเพิ่มเติม เขาวาดรูปครอบครัวของไมเคิลให้ด้วย
วันหนึ่งนายพรานสามคนพร้อมอาวุธครบมือและกรงจับสัตว์ก็ขึ้นฝั่ง!
ไมเคิล มอร์เพอร์โก เป็นนักเขียนชาวอังกฤษ หลายคนจะรู้จักชื่อของเขาจากหนังของสตีเวน สปิลเบิร์ก ปี 2011 เรื่อง War Horse ซึ่งสร้างจากหนังสือชื่อเดียวกันปี 1982 ของเขาเอง เล่าเรื่องม้าศึกในสงครามโลกครั้งที่หนึ่งซึ่งน่าตื่นเต้นแต่ก็รันทดกับความตายของม้าจำนวนมหาศาล เมื่อเห็นนายพรานหน้าตาดุร้ายขึ้นฝั่งนักดูหนังจึงเตรียมตัวเห็นการตายของอุรังอุตังแน่ แล้วก็เป็นเช่นนั้นจริงๆ
อาณาจักรของเคนสึเกะกำกับฯ โดย Neil Boyle และ Kirk Hendry เขียนบทโดยนักเขียนบทมือรางวัลเป็นกะตั้ก Frank Cottrell-Boyce สร้างหนังการ์ตูนเรื่องนี้ในรูปแบบที่ตัดรายละเอียดของหนังสือออกไปพอสมควรแล้วละบางเรื่องไว้
นอกเหนือจากโรบินสัน ครูโซ เมาคลี หรือนรกแปซิฟิกแล้ว ภาพวาดบนผนังของเคนสึเกะชวนให้ถวิลหา Grave of the Fireflies หนังการ์ตูนจิบลิปี 1988 เขียนและกำกับฯ โดย Isao Takahata อีกด้วย
แต่สองผู้กำกับฯ ก็มิได้ถลำลึกเข้าไปเรื่องใดเรื่องหนึ่งจนเสียความเป็นตัวของตัวเอง หนังโฟกัสที่ชายชรามากกว่าเด็กชายซึ่งคนดูรู้แน่แก่ใจว่าจะได้กลับบ้านแน่
แต่เคนสึเกะเล่าจะตัดสินใจอย่างไรกับอาณาจักรที่เขาสร้าง?
เซอร์ไมเคิล มอร์เพอร์โก เวลานี้อายุ 82 ปี ส่วนหนึ่งของหนังสือที่เขาเขียนแต่มิได้ถูกขับเน้นในหนังคือการอยู่ร่วมกันกับธรรมชาติ
เคนสึเกะที่เห็นในหนังมีพิธีกรรมบางอย่างที่เขาทำร่วมกับฝูงอุรังอุตังอย่างสม่ำเสมออย่างไร หนังทั้งเรื่องมิได้ให้เขาพูดภาษาอังกฤษเลยแม้ว่าจะพอรู้อยู่บ้าง จึงเท่ากับการขับเน้นให้เห็นการอยู่ร่วมกันของคนสองชาติและคนสองวัยอีกด้วย
ทั้งนี้ ก็ด้วยธรรมชาติที่งดงามและสงบนิ่งเป็นฉากหลัง
