โลกทรรศน์ | อุกฤษฏ์ ปัทมานันท์
การปะทะชายแดน
หรือสงครามระหว่างตระกูล
กับสงครามข่าวสาร
หรือเราจะเรียกความขัดแย้งไทยกับกัมพูชารอบใหม่เป็นแค่การปะทะกันตามแนวชายแดน
ผมว่ามากกว่าการปะทะกันตามแนวชายแดนซึ่งเกิดเป็นครั้งคราว เราควรมองกันให้ใหญ่และกว้างกว่านั้น
ในภาพรวม การปะทะกันตามชายแดนไทย-กัมพูชาได้คร่าชีวิตประชาชนมากกว่าหนึ่งโหลแล้วในไทยและกัมพูชา แล้วรัฐบาลต่างๆ ในภูมิภาคนี้ได้พยายามป้องกันไม่ให้เกิดสงครามระหว่างสองประเทศ
แต่ความแตกต่างของชนิดสงครามระหว่างพลเรือนของพวกเขาได้เดือดดาล แล้วได้เพิ่มความเป็นปฏิปักษ์ต่อกันในสื่อโซเชียลแล้ว
ลัทธิชาตินิยมจากทั้ง 2 ฝ่ายได้ทะเลาะกันยาวนานในประเด็นต่างๆ ของความภาคภูมิใจในชาติ จากความเป็นเจ้าของปราสาทต่างๆ และดินแดน ถึงกำเนิดของท่าร่ายรำดั้งเดิม การแต่งกาย อาหาร และกีฬา
ความตึงเครียดทะยานขึ้นช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา อันมาถึงจุดสุดยอดคือ การโจมตีจนเสียชีวิต แล้วต่อมาคนหนุ่มสาวของทั้งสองฝ่ายก็เล่นของมีคมต่อกันในสื่อออนไลน์
พื้นที่การให้ความเห็นในโซเชียลเกี่ยวกับความขัดแย้ง ได้เปลี่ยนเป็นพื้นที่สงครามออนไลน์ ผู้ใช้สื่อไทยและกัมพูชาตอบโต้ซึ่งกันและกัน และสนับสนุนเหตุการณ์ต่างๆ ของพวกเขาตามเวอร์ชั่นของรัฐบาลของพวกเขา
ใน Just for Cambodia ผู้ใช้กัมพูชารายหนึ่งวิจารณ์ในวิดีโอ ติ๊กต็อก พยายามอธิบายความขัดแย้ง กองกำลังของไทยเปิดการโจมตีกองกำลังกัมพูชาก่อน ผู้ใช้ไทยรายหนึ่งรีพลาย ใครมีความซื่อสัตย์ ประเทศที่มีกลุ่มหลอกลวง หรือ scammer ใหญ่ที่สุด ผู้ใช้ไทยกำลังอ้างศูนย์สแกมเมอร์ต่างๆ ในกัมพูชาที่ขยายตัวมากแล้วมีคนหลายหมื่นคนติดอยู่ในนั้น
กัมพูชายิงไทยก่อน นี่คือความจริง เราร่วมกันใช้ แฮชแท็ก #CambodiaOpenFired #ผู้ใช้ไทยรายหนึ่งเขียนในโพสต์ที่มีคนดูเป็นล้านครั้ง
ในขณะเดียวกัน กัมพูชาก็กำลังใช้แฮชแท็กไทยเปิดการยิงก่อน และกำลังทำวิดีโอเกี่ยวกับความขัดแย้ง
พัฒนาการ
ความตึงเครียดระหว่างสองประเทศได้คุกรุ่นจนถึงเดือนพฤษภาคม 2568 นี้ หลังจากการตายของทหารกัมพูชารายหนึ่ง ทั้งสองประเทศจำกัดการเดินทางของฝ่ายต่างๆ และเพิ่มความแข็งแกร่งทางทหารตามแนวชายแดน
ความสัมพันธ์ทวิภาคีอยู่ในระดับต่ำสุดในรอบทศวรรษ หลายฝ่ายกำลังกังวลกับการเร่ขายความรุนแรงประเด็นกลุ่มปราสาทกัมพูชา และสมาคมสื่อมวลชนไทย-กัมพูชาออกแถลงการณ์ร่วมเมื่อพฤษภาคมที่ผ่านมาว่า ผู้ใช้สื่อโซเชียลได้เผยแพร่ข่าวสารโดยไม่มีแหล่งข้อมูลชัดเจน และทำให้สับสน สมาคมฯ ได้แจ้งให้ผู้ใช้สื่อโซเชียลระมัดระวังความเป็นไปได้ของผลกระทบเมื่อแชร์ข้อความที่เกี่ยวกับชายแดน
หลายสิ่งร้อนขึ้น มีความโกรธแค้นปรากฏไม่มากนักในสื่อออฟไลน์ วิดีโอแพร่ภาพแสดงภาพชายไทยคนหนึ่งถามคนงานกัมพูชาที่พูดภาษาเขมร ก่อนตบหน้าเขา
เรากำลังเริ่มเห็นความรุนแรง แม้ในกลุ่มที่ไม่มีความขัดแย้งระหว่างกันก่อนหน้านั้น
อินฟลูเอนเซอร์ชาตินิยมกำลังแกว่งหาสงครามของความเกลียดชัง
การแข่งขันทางวัฒนธรรมยาวนาน
มีจุดต่างๆ ที่อ่อนไหวมากมายสำหรับนักรบสื่อโซเชียลของทั้งสองประเทศให้ต่อสู้กัน
ความขัดแย้งระหว่างสองประเทศ ย้อนกลับไปไกลมากกว่า 1 ศตวรรษ เมื่อพรมแดนของทั้งสองประเทศถูกวาดขึ้นหลังฝรั่งเศสยึดครองกัมพูชา ปี 2551 กัมพูชาจดทะเบียนเขาพระวิหารกับองค์การยูเนสโก มีการประท้วงจากฝ่ายไทย ความขัดแย้งต่อมา ปราสาทตาเมือน ซึ่งกัมพูชาอ้างว่ากองกำลังของไทยขีดเส้นด้วยลวดหนาม พื้นที่ประวัติศาสตร์เหล่านี้คือ หัวใจของการแข่งขันทางวัฒนธรรมระหว่างสองประเทศ ซึ่งได้ขยายสู่กีฬา ประเภทอาหาร และเครื่องแต่งกายด้วย
นักชาตินิยมไทยวิพากษ์วิจารณ์อย่างรุนแรง เขาเรียกโจรทางวัฒนธรรมกัมพูชาว่า เคลมโบเดีย ในขณะที่ฝ่ายกัมพูชาขนานนามฝ่ายไทยว่า โจรสยาม
ปี 2566 นักมวยไทยบอยคอตซีเกมส์ที่กัมพูชา หลังจากการกีฬากัมพูชาเรียกมวยไทยว่า กุนเขมร ตามที่กัมพูชาเรียกขาน กรกฎาคม 2568 การโต้แย้งมาจากกัมพูชา ที่เสนอเครื่องแต่งกายดั้งเดิมของตน เพื่อบรรจุไว้ในรายการขององค์การยูเนสโก เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้
ผู้ใช้สื่อโซเชียลไทยอ้างว่าชุดไทยเดิมได้รับการยอมรับแล้ว ก่อให้เกิดความโกรธแค้นและกล่าวหาจากกัมพูชาถึงความเหมาะสมทางวัฒนธรรม ทางการไทยยังได้หาทางพิจารณาประเภทอาหารไทยให้องค์การยูเนสโกยอมรับด้วย
สงครามระหว่างสองตระกูล
ท่ามกลางการแข่งขันทางวัฒนธรรม ผู้นำทางการเมืองของทั้งสองฝ่ายต่างทิ่มแทง ด่าทอซึ่งกันและกัน
ทักษิณ ชินวัตร โพส X เสนอด้วยตัวเองว่า ต้องการได้รับความช่วยเหลือเป็นตัวกลางไกล่เกลี่ยความขัดแย้ง
‘ทักษิณ’ เคลื่อนไหว โพสต์บอก ‘ฮุน เซน’ บัญชาการการยิงเข้ามาในเขตไทยก่อนตั้งแต่เช้า โดยเป็นฝ่ายยิงก่อน ยันไทยเราได้ใช้ความอดทนอดกลั้น เดินตามหลักกฎหมายระหว่างประเทศ และทำหน้าที่เพื่อนบ้านที่ดีครบถ้วนแล้ว ต่อไปนี้ ทหารไทยสามารถตอบโต้ตามแผนยุทธการ และกระทรวงการต่างประเทศ สามารถกำหนดมาตรการต่างๆ ได้ด้วยความชอบธรรม #ข่าวช่อง3 #ไทยกัมพูชา #ทหารไทย #กองทัพบก1
ฮุน เซน ตอบใน X ผมไม่ประหลาดใจทัศนะของทักษิณต่อผม เพราะเขาได้ทรยศคนไทย รวมทั้งสมาชิกพรรคการเมืองของเขาเอง
แม้ทักษิณ ชินวัตร ให้สัมภาษณ์หลายครั้งและพรรคเพื่อไทยยืนยันว่า ความขัดแย้งระหว่างไทยกับกัมพูชาครั้งนี้ไม่ใช่เกิดจากความขัดแย้งระหว่างตระกูลชินวัตรและตระกูลฮุน2
แต่หากเราวิเคราะห์แล้วจะเห็นว่า การทะยานขึ้นของความขัดแย้งครั้งนี้เกิดจากมิตรระหว่างสองตระกูลแตกร้าวอย่างไม่คาดคิดมาก่อน
จุดเปลี่ยนสำคัญของความแตกแยกระหว่างมิตรสองตระกูลที่ยาวนานกว่า 30 ปี ถูกเปิดออกจากคลิปสนทนาทางโทรศัพท์ระหว่างนายกรัฐมนตรีแพทองธาร ชินวัตร กับประธานที่ปรึกษาวุฒิสภากัมพูชา ฮุน เซน
คลิปประวัติศาสตร์นี้บอกเราถึงทั้งความใกล้ชิดยาวนานระหว่างสองตระกูล ที่ต่างฝ่ายต่างมีส่วนประกอบสร้างทั้งอำนาจการเมือง อิทธิพล และความมั่งคั่งของทั้งสองตระกูลร่วมกัน
แต่แล้วการขัดแย้งของผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจก็เกิดขึ้น
ผลประโยชน์ฝั่งของฮุน เซน ที่คาดว่ามาจากนโยบายเอนเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ของทักษิณ ชินวัตร กระทบต่อขุมทรัพย์ของตระกูลฮุนจากอุตสาหกรรมบ่อนและกาสิโนของครอบครัวฮุน
แน่นอนเราไม่อาจล่วงรู้ถึงผลประโยชน์ในอุตสาหกรรมทางทหาร ผลประโยชน์ในแหล่งพลังงานในอ่าวไทย ที่เปลี่ยนผลประโยชน์ร่วมกันมาเป็น คู่แข่งขัน ทางธุรกิจ
ให้สังเกตว่า ฮุน เซน ยังมีข้อมูลลับที่ถูกบันทึกเอาไว้หลายรูปแบบชนิดที่ทักษิณ ชินวัตร และครอบครัวปฏิเสธได้ยาก
ในขณะที่ ฮุน เซน มุ่งมั่นปล่อยหลักฐานที่มีอยู่เพื่อทำลายทักษิณ ชินวัตร รวมทั้งแพทองธาร ชินวัตร ให้จบสิ้นบทบาททางการเมืองอย่างเบ็ดเสร็จเลยทีเดียว
เราจึงไม่อาจละเลยความขัดแย้งของสองตระกูลที่เพิ่มและเร่งขยายความขัดแย้งไทย-กัมพูชาครั้งนี้ไปได้เลย
นี่ไม่ใช่แค่การปะทะชายแดน
1 อ้างจาก https://x.com/3Plusnews/status/1948252986771436021 24 July 24, 2025
2 “โฆษกเพื่อไทย” ย้ำปัญหาชายแดนไทย-กัมพูชา ไม่เกี่ยว “2 ตระกูล” ขัดแย้ง ต้นเหตุมาจากไทยลุยปราบแก๊งคอลเซ็นเตอร์ – สยามรัฐ 27 July 27, 2025
