เสียงเรียกร้อง ‘One Voice’ : ฮิโรชิมารำลึก （戦後８０年）
บทความพิเศษ | สุภา ปัทมานันท์
เสียงเรียกร้อง ‘One Voice’
: ฮิโรชิมารำลึก （戦後８０年）
6 สิงหาคม 2025 วันครบรอบ 80 ปีที่สหรัฐอเมริกาทิ้งระเบิดปรมาณูที่ฮิโรชิมาของญี่ปุ่น มีการจัดพิธีรำลึกถึงผู้เสียชีวิตที่สวนสันติภาพ（平和公園）จังหวัดฮิโรชิมา ตั้งแต่เช้าตรู่มีชาวญี่ปุ่นเข้าแถวยาวเพื่อวางดอกไม้ ปีนี้มีผู้เข้าร่วมงานมากกว่า 55,000 คน
ในจำนวนนี้มีผู้แทนจาก 120 ประเทศ รวมทั้งผู้แทนจากอิสราเอลและปาเลสไตน์ด้วย
ณ เวลา 08:15 น. นาทีที่ลูกระเบิดปรมาณูถูกทิ้งลงสู่ฮิโรชิมา ผู้ร่วมพิธีและชาวญี่ปุ่นทั่วประเทศยืนสงบนิ่งเพื่อไว้อาลัยแด่ผู้เสียชีวิตจากระเบิดปรมาณูลูกนั้น
ระเบิดตูมเดียว…ที่นำความสูญเสียอย่างใหญ่หลวงมาสู่ญี่ปุ่น และถูกจารึกไว้เป็นประวัติศาสตร์ความโหดร้ายของมวลมนุษยชาติ พร้อมๆ กับการไว้อาลัยแด่เหยื่อผู้เสียชีวิตจากอาวุธนิวเคลียร์ที่ฮิโรชิมา
วันนี้จึงเป็นอีกวันหนึ่งที่เสียงดังก้องของเหยื่อผู้รอดชีวิต（被爆者）และคนญี่ปุ่นเรียกร้องคนทั่วโลกให้ได้ยินว่า “ขออย่าให้มีเหตุการณ์แบบฮิโรชิมาอีกเลย” (No more ฮิโรชิมา)
เหยื่อผู้รอดชีวิตในวันนั้นเมื่อ 80 ปีที่แล้ว ขณะนี้บางคนอายุเกิน 100 ปี มีอายุเฉลี่ย 86.13 ปี ต่างก็เป็นผู้สูงวัยและมีจำนวนลดลงทุกปี ปีนี้เหลือประมาณ 9 หมื่นกว่าคน
คุณยายวัย 90 ปี ผู้สูญเสียพี่สาว 2 คนและน้องชายอีก 1 คน เล่าทั้งน้ำตาว่า ครั้งนี้อาจเป็นครั้งสุดท้ายที่สังขารจะอำนวยให้มาร่วมพิธีได้ ความโหดร้ายในวันนั้นยากที่จะบรรยายเป็นคำพูดได้ ไม่อยากนึกถึง ไม่อยากให้เกิดเหตุการณ์แบบนี้อีกไม่ว่าที่ใดในโลก
คุณตาวัย 94 ปี สูญเสียปู่ ย่า พ่อ แม่ และพี่สาว 2 คน เล่าด้วยเสียงสั่นเครือว่า ครอบครัว 7 คน เสียชีวิตรวม 6 คน เหลือเพียงผมคนเดียว เศร้าใจที่สุดเมื่อนึกถึงวันนั้น ที่บริเวณริมแม่น้ำมีศพเกลื่อน ผู้คนต่างตะเกียกตะกายร้องขอ ‘น้ำ’ และไม่นานก็เสียชีวิต โหดร้ายมาก
ขออย่าให้เกิดเรื่องราวเช่นนี้อีกไม่ว่ากับใครก็ตาม ไม่อยากให้มีอาวุธนิวเคลียร์เลย
ด.ช.ชุน ซาซากิ และ ด.ญ.ชิเอริ เซคิกุจิ กล่าวคำปฏิญาณในพิธีรำลึกถึงผู้เสียชีวิตจากระเบิดปรมาณูที่ฮิโรชิมาครบรอบ 80 ปี 6 สิงหาคม 2025 (ภาพจากทีบีเอส นิวส์)
เดือนพฤษภาคม ปี 2023 ญี่ปุ่นเป็นเจ้าภาพจัดประชุมสุดยอดผู้นำ G 7 จัดขึ้นที่ฮิโรชิมา ในสมัยของนายฟุมิโอะ คิชิดะ อดีตนายกรัฐมนตรี ฮิโรชิมาเป็นจังหวัดบ้านเกิดของนายคิชิดะ เขาได้เชิญบรรดาผู้นำของประเทศต่างๆ รวมทั้งสหรัฐอเมริกา ไปเยี่ยมชมหอจดหมายเหตุอาวุธนิวเคลียร์（原爆資料館）เพื่อให้ประเทศมหาอำนาจได้ตระหนักถึงความโหดร้ายของอาวุธนิวเคลียร์
ถือเป็นหนึ่งภารกิจของญี่ปุ่นเรียกร้องแทนเหยื่อจากอาวุธนิวเคลียร์เพื่อให้ “โลกปลอดอาวุธนิวเคลียร์”（核兵器のない世界）ให้ได้
ปี 2024 สมาพันธ์เหยื่ออาวุธนิวเคลียร์แห่งญี่ปุ่น（日本被団協）ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ（ノーベル平和賞）(อ่าน สุภา ปัทมานันท์ “รางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ（ノーベル平和賞）ปี 2024” มติชนสุดสัปดาห์ 18 ตุลาคม 2567) สมาพันธ์ได้ยืนหยัดทำหน้าที่มายาวนานตั้งแต่เริ่มก่อตั้งปี 1956 หลังสิ้นสุดสงครามโลก 11 ปี เรียกร้องสันติภาพให้โลกปลอดอาวุธนิวเคลียร์จากจุดยืนของเหยื่อผู้รอดชีวิตจากระเบิดปรมาณู 2 ลูกของสหรัฐอเมริกาที่ทิ้งลงที่ฮิโรชิมาและนางาซากิในปี 1945
ญี่ปุ่นซึ่งเป็นประเทศเพียงหนึ่งเดียวในโลกที่ประสบภัยร้ายแรงของระเบิดปรมาณูจากสงครามเมื่อ 80 ปีก่อน เข้าใจดีถึงความโหดร้าย พยายามเรียกร้องให้โลกปลอดอาวุธนิวเคลียร์ตั้งแต่นั้นมา
แต่จนถึงปัจจุบันมหาอำนาจและบรรดาประเทศต่างๆ ก็ยังคงสะสมอาวุธนิวเคลียร์
จำเป็นต้องมีเหยื่อเพิ่มขึ้นอีกเท่าใด เสียงเรียกร้องเช่นเดียวกับญี่ปุ่นจึงจะสัมฤทธิผล ให้โลกปราศจากสงครามทำลายล้างอย่างโหดเหี้ยม
ข้อมูลจากสหพันธ์สร้างสันติภาพฮิโรชิมา（へいわ創造機構ひろしま）ณ เดือนมกราคม 2025 ทั่วโลกมีหัวรบนิวเคลียร์รวม 12,281 ลูก รัสเซียครอบครองมากที่สุด 5,499 ลูก รองลงมาคือ สหรัฐอเมริกา 5,177 ลูก จีน 600 ลูก ฝรั่งเศส 290 ลูก อังกฤษ 225 ลูก อินเดีย 180 ลูก ปากีสถาน 170 ลูก อิสราเอล 90 ลูก เกาหลีเหนือ 50 ลูก เพียงแค่สองมหาอำนาจก็ครอบครองรวมกันเกือบ 90% ของทั้งหมด
สหรัฐอเมริกาได้เปิดเผยบันทึกลับที่เก็บรักษาไว้ที่หอจดหมายเหตุความมั่นคงแห่งชาติของมหาวิทยาลัยจอร์จ วอชิงตัน ในกรุงวอชิงตัน ในโอกาสครบรอบ 80 ปี สหรัฐอเมริกาทิ้งระเบิดปรมาณูที่ญี่ปุ่น 2 ลูก ฮิโรชิมาและนางาซากิ เป็นการยุติสงครามโลกครั้งที่ 2 บันทึกมีความยาว 6 หน้า ชื่อ “ปฏิบัติการฮิโรชิมา”（へいわ創造機構ひろしま）ลงวันที่ 8 สิงหาคม 1945 หรือ 2 วันหลังจากระเบิดลูกแรกที่ฮิโรชิมา มีใจความว่า
“ฮิโรชิมาสูญสลายไปแล้ว รัศมี 5.5 กิโลเมตรจากจุดศูนย์กลางที่ระเบิดปรมาณูลง เกิดไฟลุกโชน แม้กระเบื้องหลังคาสักแผ่นก็ไม่เหลือ ราบเป็นหน้ากลอง”
“ประเมินคร่าวๆ ได้ว่าประชาชนอย่างน้อย 1 แสนคนต้องเป็นเหยื่อที่ไร้ค่าของผู้นำกองทัพญี่ปุ่น”
จังหวัดฮิโรชิมาบันทึกจำนวนผู้เสียชีวิตถึงเดือนธันวาคม ปี 1945 มี 1.4 แสนคน ยังไม่นับรวมคนที่รอดชีวิต แต่ต้องป่วยจากพิษของรังสีปรมาณูและเสียชีวิตหลังจากนั้นอีก
ญี่ปุ่นให้ความสำคัญในการให้ความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับประสบการณ์อันเลวร้ายจากภัยของสงครามแก่เยาวชนรุ่นต่อรุ่น เพื่อให้เติบโตขึ้นอย่างผู้ใฝ่สันติและรักสงบ ในพิธีรำลึกถึงเหยื่อผู้เสียชีวิต มีเยาวชนชายและหญิง 2 คน นักเรียนชั้นประถมปีที่ 6 ขึ้นกล่าวคำปฏิญาณคือ ด.ช.ชุน ซาซากิ และ ด.ญ.ชิเอริ เซคิกุจิ
“ไม่เพียงผู้ใหญ่เท่านั้น แต่เด็กอย่างเราแม้เป็นเพียงหนึ่งเสียง ‘One voice’ (เน้นเสียงหนักและชัดเจน) แทนเหยื่อผู้รอดชีวิตจากระเบิดปรมาณู ที่จะบอกต่อแก่คนรุ่นหลังให้ได้รับรู้ถึงความโหดร้ายของสงคราม ความทุกข์ทรมาน ความสูญเสีย ความเจ็บปวดของเหล่าผู้บริสุทธิ์ผู้ตกเป็นเหยื่อ เราก็จะทำอย่างมุ่งมั่น เหตุการณ์ในวันนั้นที่ฮิโรชิมาต้องไม่เกิดซ้ำสองอีก เพื่อให้โลกนี้มีสันติภาพ ทุกคนได้อยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข”
ด.ช.ซาซากิ วัย 12 ปี ตั้งใจฝึกภาษาอังกฤษเพื่อเป็นไกด์อาสาสมัครบริเวณโดมปรมาณู???????มาแล้ว 3-4 ปี ด้วยความคิดว่าอยากให้นักท่องเที่ยวที่มาฮิโรชิมาได้รับรู้ประสบการณ์อันเจ็บปวดจากสงครามของชาวเมืองฮิโรชิมา และขอเป็นหนึ่งเสียง ‘One voice’ ที่จะบอกว่า…
“อยากให้โลกนี้ไม่มีสงคราม”
