สิ่งแวดล้อม | ทวีศักดิ์ บุตรตัน
คราวนี้ได้เวลาไปซื้อถังขยะแยกทิ้งกันจริงๆ จังๆ เสียทีหลังจากกรุงเทพมหานครประกาศให้ชาวบ้านทุกคนแยกขยะเป็น 4 ประเภท
วันไหน กทม.มาเก็บขยะผมจะนำถังขยะทั้งหมดไปวางหน้าบ้านให้เจ้าหน้าที่ กทม.รู้ว่า “บ้านนี้ไม่เทรวม”
ผมคาดหวังกระบวนการแยกทิ้งขยะครั้งนี้ชาว กทม.จะให้ความร่วมมืออย่างเต็มที่
ส่วน กทม.คงนำขยะที่แยกแล้วไปใช้ประโยชน์เต็มประสิทธิภาพ
ในสายตาผมเห็นว่า ผู้บริหาร กทม.ชุดคุณชัชชาติ สิทธิพันธุ์ มีความพยายามตั้งใจแก้ปัญหาขยะอย่างมาก
ตั้งแต่การออกกฎหมายเก็บค่าธรรมเนียมใหม่เมื่อเดือนมีนาคมที่ผ่านมาจะมีผลบังคับใช้ในเดือนตุลาคมปีนี้
การนำแอพพลิเคชั่นมาใช้ในการเก็บข้อมูลและวางแผนเรื่องกระบวนการประชาสัมพันธ์
อัตราค่าเก็บขยะใหม่ แยกเป็นแบบรายเดือน แบ่งเป็น 3 กลุ่ม ราคาเป็นไปตามปริมาณขยะ
กลุ่มที่ 1 บ้านหลังไหนมีขยะให้เก็บวันหนึ่งไม่เกิน 20 ลิตร แต่ไม่แยกขยะจะคิดค่าเก็บขนขยะ 30 บาท ค่ากำจัด 30 บาท รวม 60 บาท
ถ้าบ้านหลังนั้นคัดแยกขยะและลงทะเบียนตามที่ กทม.กำหนด จะคิดค่าเก็บขนขยะ 10 บาท ค่ากำจัด 10 บาท รวม 20 บาทต่อเดือน
กลุ่มที่ 2 มีปริมาณขยะไม่เกิน 20 ลิตร แต่ไม่เกิน 1 ลูกบาศก์เมตร (ลบ.ม.) จะคิดเป็นหน่วย หน่วยละ 20 ลิตร เก็บค่าขน 60 บาท ค่ากำจัด 60 บาท รวม 120 บาท
กลุ่มที่ 3 มีขยะวันหนึ่งเกิน 1 ลบ.ม. หรือ 1,000 ลิตร ค่าเก็บขน 3,250 บาท ค่ากำจัด 4,750 บาท รวม 8,000 บาท
ค่าเก็บขยะแบบครั้งคราว แบ่งเป็นปริมาณขยะไม่เกิน 500 ลิตร ค่าเก็บขน 125 บาท ค่ากำจัด 130 บาท รวม 155 บาท
ถ้าเกิน 500 ลิตรแต่ไม่เกิน 1 ลบ.ม. ค่าเก็บขน 180 บาท ค่ากำจัด 190 บาท รวม 370 บาท
เกิน 1 ลบ.ม. คิดเป็นหน่วย หน่วยละ 1 ลบ.ม. ค่าขน 245 บาท ค่ากำจัด 250 บาท รวม 495 บาท
ถ้าเป็นขยะติดเชื้อ แบบรายเดือน วันหนึ่งไม่เกิน 2 กิโลกรัม หรือ 13 ลิตร ค่าเก็บขน 300 บาท ค่ากำจัด 480 บาท รวม 780 บาท
ขยะวันหนึ่งเกิน 13 ลิตร หรือ 2 ก.ก. คิดเป็นหน่วย หน่วยละ 13 ลิตร หรือ 2 ก.ก. ค่าเก็บขน 300 บาท ค่ากำจัด 480 บาท รวม 780 บาท
ส่วนขยะติดเชื้อแบบครั้งคราว แบ่งเป็น 3 กลุ่ม กลุ่มแรก ค่าเก็บขนครั้งละ 3,000 บาท (เกิน 10 กิโลเมตร คิดเพิ่ม ก.ม.ละ 15 บาท รวมกันแล้วไม่เกิน 3,000 บาท) กลุ่มที่ 2 ค่าเก็บขน เกิน 100 ลิตร หรือ 15 กก. เก็บ 75 บาท กลุ่ม 3 ค่ากำจัดคิดเป็นหน่วย หน่วยละ 6.5 ลิตร หรือ 1 ก.ก. 8 บาทต่อหน่วยต่อครั้ง
ค่าเก็บสิ่งปฏิกูลและไขมัน คิดลูกบาศก์เมตรละ 600 บาท แบ่งเป็นค่าเก็บขน 300 บาท ค่ากำจัด 300 บาท

ค่าเก็บขยะใหม่ที่ กทม.กำหนดไว้นั้น ผมเห็นว่ายังถูกมาก แม้จะเก็บเพิ่มจากคนไม่คัดแยกขยะเป็น 60 บาทต่อเดือนก็ยังถูกเกิน เพราะดูตามข้อมูลของ กทม. ต้องใช้งบประมาณในการจัดการขยะ 7,000 ล้านบาทต่อปี แต่เก็บค่าขยะจากประชาชนได้เพียงปีละ 500 ล้านบาท
ทุกวันนี้ ชาว กทม. 1 คน ผลิตขยะเฉลี่ยวันละ 1.4 ก.ก. กทม.จัดเก็บขยะได้ประมาณวันละ 10,000 ตัน เกือบ 50% เป็นเศษอาหาร
ในปี 2567 กทม.ชวนผู้ประกอบการรายใหญ่เข้าร่วมโครงการไม่เทรวม ช่วยแยกขยะ ลดได้ 10% แล้ว แต่ก็ยังมีขยะที่ต้องจัดการอีกมาก
คุณชัชชาติบอกว่า ถ้า กทม.ลดค่าใช้จ่ายการจัดเก็บขยะให้เป็นศูนย์ได้ สามารถนำเงินไปใช้ด้านสาธารณสุข การศึกษา ดูแลผู้สูงอายุ

หลังราชกิจจานุเบกษาค่าเก็บขยะมีผลบังคับใช้ กทม.จัดประชาสัมพันธ์และอบรมเจ้าหน้าที่ อาสาสมัครเพื่อใช้แอพพลิเคชั่น BKK WASTE PAY เป็นแพลตฟอร์มดิจิทัลที่ กทม.นำเข้ามาเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการค่าธรรมเนียมมูลฝอย ให้โปร่งใส สะดวก รวดเร็ว และทันสมัยมากยิ่งขึ้น ลดขั้นตอน ลดการใช้กระดาษ เพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการ อำนวยความสะดวกในการชำระค่าธรรมเนียมขยะผ่านคิวอาร์โค้ดหรือบาร์โค้ด
แอพพ์นี้ยังสามารถตรวจสอบรายการใบแจ้งหนี้ ประวัติการชำระเงิน แสดงรายการข้อมูลบ้าน แก้ไขพิกัดบ้าน แจ้งข้อมูลข่าวสารและสิทธิประโยชน์สำหรับผู้ร่วมลงทะเบียน
ส่วนช่องทางลงทะเบียนมี 4 ช่องทาง ประกอบด้วย 1. แอพพลิเคชั่น BKK WASTE PAY 2. ผ่านเว็บไซต์ BKK WASTE PAY 3. ติดต่อเจ้าหน้าที่ฝ่ายรักษาความสะอาดและสวนสาธารณะ ที่สำนักงานเขตในพื้นที่ 4. ผ่านเจ้าหน้าที่เก็บค่าธรรมเนียมขยะ
เมื่อไม่กี่วันมานี้เจ้าหน้าที่กรุงเทพมหานคร เขตสะพานสูง มากดกริ่งหน้าบ้านเพื่อเก็บค่าธรรมเนียมระหว่างเดือนตุลาคม 2567-กันยายน 2568 รวม 240 บาท หรือเดือนละ 20 บาท
เมื่อออกใบเสร็จให้เรียบร้อยแล้วเจ้าหน้าที่ยื่นเอกสารให้พร้อมกับแจ้งว่าตั้งแต่วันที่เป็นต้นไป กทม.จะเรียกเก็บค่าธรรมเนียมค่าขยะในอัตราใหม่ จาก 20 บาท เป็น 60 บาทต่อเดือน แต่หากคัดแยกขยะคิดในอัตราเดิมคือ 20 บาท เป็นอัตราที่ถูกมากๆ
เจ้าหน้าที่ กทม.แนะนำให้ลงทะเบียนเพื่อใช้สิทธิ์จ่ายค่าขยะ 20 บาทต่อเดือนผ่านแอพพลิเคชั่น BKK WASTE PAY แอพพ์ที่ว่านี้สำหรับบ้านพักอาศัยบ้านเดี่ยว ซึ่งจะต้องสร้างบัญชีเพื่อเข้าสู่ระบบ โดยเริ่มจากกรอกหมายเลขโทรศัพท์ รหัสผ่านหรือ password อย่างน้อย 8 ตัว ยืนยันรหัสผ่าน เมื่อเข้าระบบแล้ว กรอกชื่อนามสกุล กรอกข้อมูลบ้าน ต้องดูจากเล่มทะเบียนบ้าน ปักหมุดพิกัดบ้านและยืนยันการทำรายการ
จากนั้นคลิกเมนูบ้านของฉัน ลงทะเบียนเพื่อรับสิทธิ์ โหลดรูปภาพขยะที่คัดแยก 4 ประเภท ได้แก่ ขยะเศษอาหาร ขยะรีไซเคิล ขยะทั่วไป ขยะอันตราย ส่งหลักฐานรูปทั้งหมดแล้วรอการอนุมัติจากเจ้าหน้าที่

ผมทำตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ กทม.แต่ใช้เวลาค่อนข้างนานเนื่องจากการกดรหัสแล้วไม่ผ่านทั้งที่กดถูกต้อง อาจเป็นเพราะว่าแอพพ์ยังใหม่ไม่เสถียร และช่องทางติดต่อกับสำนักสิ่งแวดล้อม กทม.มีเพียงเบอร์โทรศัพท์ น่าจะให้ประชาชนส่งข้อความสอบถามผ่านแอพพ์โดยตรง ไหนๆ กทม.คุยว่าใช้ AI ตรวจสอบข้อมูลการคัดแยกขยะ ควรให้ AI ช่วยตอบข้อสงสัย
ตามข้อมูลล่าสุดเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม มีคน กทม.เข้าไปลงทะเบียนกับแอพพ์ BKK WASTE PAYเพียง 219,938 ราย เทียบกับจำนวนประชากร 3.9 ล้านคน
ถือว่ายังมีสัดส่วนน้อยมาก สาเหตุที่คนลงทะเบียนในแอพพ์น้อย
เป็นเพราะการลงทะเบียนยุ่งยากหรือไม่ หรือเป็นเพราะคน กทม.เพิกเฉยไม่ใส่ใจว่าขยะเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อม
ลงทะเบียนเสร็จรีบบึ่งไปซื้อถังขยะมา 4 ใบ 4 สี ถังสีเหลือง ใช้ใส่ขยะรีไซเคิล พวกแก้ว กระดาษ เศษเหล็ก พลาสติก ถังสีน้ำเงิน ใส่ขยะทั่วไป อย่างเช่น พวกถุงแกง ซองขนม กล่องโฟม แผ่นรองฉี่น้องหมา ถังสีเขียว เอาไว้ใส่ขยะเศษอาหาร เศษผักผลไม้ เศษเนื้อสัตว์ ถังสุดท้ายเป็นสีแดง เอาไว้ใส่ขยะอันตราย อย่างหลอดไฟ ขวดน้ำยาล้างห้องน้ำ ถ่านไฟฉาย แบตเตอรี่ ยาหมดอายุ กระป๋องสเปรย์
บ้านผมพร้อมแล้วกับการไม่เทรวม
