วิรัตน์ แสงทองคำ | www.viratts.com
เกี่ยวกับบริษัทแกน ธุรกิจครอบครัวใหญ่ กับธุรกิจซึ่งทรงอิทธิพลอย่างมากในสังคมไทย
ในช่วงไม่ถึงทศวรรษมานี้ ธุรกิจค้าปลีกในเครือเจริญโภคภัณฑ์ (ซีพี) มีความหมายมากขึ้น ขณะคนในตระกูลเจียรวนนท์ ได้เข้ามามีบทบาทอย่างมากด้วยเช่นกัน
ภาพนั้นเริ่มต้นในปี 2562 เมื่อ ธนินท์ เจียรวนนท์ เข้าสู่วัย 80 ได้ทยอยลาออกจากตำแหน่งประธานกรรมการบริษัทสำคัญๆ โดยเฉพาะกิจการหลักซึ่งจดทะเบียนในตลาดหุ้น
ขณะเดียวกันได้แต่งตั้ง สุภกิต เจียรวนนท์ บุตรคนโต ในฐานะประธานเครือเจริญโภคภัณฑ์ (ซีพี) คนใหม่ นั่งประธานกรรมการแทน โดยเฉพาะบริษัท ซีพี ออลล์ จำกัด (มหาชน) หรือ CPALL
อย่างที่ว่าไว้ สุภกิต เป็นกรรมการ CPALL มาพักใหญ่แล้ว (ตั้งแต่ปี 2546) ในช่วงเวลาใกล้เคียงกับที่เขาเป็นกรรมการ CP Lotus (ก่อตั้งปี 2540) ในจีนแผ่นดินใหญ่ (ต่อมาปี 2555 ขึ้นเป็นประธานกรรมการ) แสดงช่วงเวลานั้น ซีพีให้ความสนใจธุรกิจค้าปลีกอย่างจริงจังมากขึ้นอีกระดับหนึ่ง
“CP Lotus, the flagship modern retail brand of the Charoen Pokphand Group, opened its first store in Shanghai, China, on June 23, 1997. Over the past 20 years, the company has expanded to over 100 stores across China, (Lotus ซึ่งเป็นแบรนด์ค้าปลีกสมัยใหม่ของเครือเจริญโภคภัณฑ์ (CP) ได้เปิดสาขาแรกที่เซี่ยงไฮ้ ประเทศจีน เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 2540 และตลอดระยะเวลา 20 ปีที่ผ่านมา บริษัทได้ขยายสาขาไปแล้วกว่า 100 แห่งทั่วประเทศจีน)”
เกี่ยวกับธุรกิจค้าปลีกของซีพีในจีนปัจจุบัน ถือว่าเป็นไปอย่างคึกคักพอควร (https://www.cpgroup.cn/)
ในขณะนี้ ยังไม่ได้มีการหลอมรวมเข้ามากับกิจการค้าปลีกที่มีฐานในประเทศไทย
ในช่วงคาบเกี่ยวกับผลัดรุ่นตระกูลเจียรวนนท์ มีเหตุการณ์มากมายเกิดขึ้นอย่างกระชั้น กับธุรกิจค้าปลีก โดยเฉพาะเป็นความเคลื่อนไหวเกี่ยวข้องกับประเทศไทย
ศุภชัย เจียรววนนท์ บุตรคนสุดท้องของธนินท์ เจียรวนนท์ ผู้บุกเบิกมุ่งมั่นบริหารบริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) หรือ TRUE มาแต่ต้น ขึ้นมามีบทบาทเคียงคู่พี่ชายในตำแหน่งประธานคณะกรรมการบริหารซีพี แทบทันที เขามาเป็นรองประธานกรรมการ CPALL (ต้นปี 2562) ด้วย ที่สำคัญจากนั้นได้เข้ามาเป็นประธานกรรมการ บริษัท สยามแม็คโคร จำกัด (มหาชน) หรือ MAKRO (ต้นปี 2563) ถือเป็นช่วงเวลาเปลี่ยนผ่านสำคัญ
ว่ากัน ภายใน MAKRO นั้น ได้ปรากฏบุคคลหนึ่งเข้ามามีบทบาทด้วย ธนิศร์ เจียรวนนท์ บุตรคนโตของสุภกิต เจียรวนนท์ มามีหน้าที่ในตำแหน่งที่เรียกว่า “ผู้อำนวยการอาวุโส ฝ่ายบริหารโครงการ FR ทรานส์ฟอร์เมชั่น และประสานธุรกิจเครือเจริญโภคภัณฑ์” (ตั้งแต่ปลายปี 2564)
ภาพนั้นสะท้อนว่า กลุ่มธุรกิจค้าปลีกเป็นเพียงกลุ่มธุรกิจเดียวในเครือซีพี มีทั้งประธานและประธานคณะผู้บริหารเครือ ให้ความสนใจ ให้ความสำคัญ มากำกับการบริหารโดยตรง ยิ่งไปกว่านั้น ได้ปรากฏคนในตระกูลเจียรวนนท์รุ่น (generation) ที่ 4 คนแรก ที่นี่อีกด้วย
มองบทบาทตามเส้นสายธุรกิจ สุภกิต เจียรวนนท์ ประธานกรรมการ และศุภชัย เจียรวนนท์ รองประธานกรรมการ CPALL ในฐานะผู้ถือหุ้นใหญ่และกำกับอยู่ข้างบน บริษัท สยามแม็คโคร จำกัด (มหาชน) ในปัจจุบันคือ บริษัท ซีพี แอ็กซ์ตร้า จำกัด (มหาชน) หรือ CPAXT
ภาพมองผ่านรายงานผลประกอบการ CPALL อย่างกว้างๆ อย่างที่ว่าไว้คราวที่แล้ว หากพิจารณารายละเอียด (2Q25 CPALL Business and Performance Briefing, Aug 12, 2025) จะพบว่าได้รายงานของ CPAXT รวมเข้าไว้ด้วย หากพิจารณารายได้ระหว่าง เฉพาะ CPALL กับ CPAXT พบว่ามีสัดส่วนพอๆ กันอยู่ที่ 47%
บทบาทอันคึกคักที่ผ่านมา และถือว่าสำคัญไม่น้อย จึงมาอยู่ที่ CPAXT ซึ่งมีศุภชัย เจียรวนนท์ เป็นประธานกรรมการ
อย่างที่ว่าไว้ข้างต้น ธนิศร์ เจียรวนนท์ คนรุ่นที่ 4 มาอยู่ที่ CPAXT ด้วยนั้น ก็มีบทบาทที่สำคัญ เป็นมาอย่างเงียบๆ ระยะหนึ่งมาก่อนหน้านั้น และก่อนมีดีลสำคัญ “เมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2564 สยามแม็คโครฯ ได้เข้าลงทุนในธุรกิจโลตัสส์เอเซีย (Lotus’s Asia)…” เชื่อมโยงกับไทม์ไลน์ ที่น่าสนใจบางกรณี “2561 เปิดศูนย์จำหน่ายสินค้า LOTS Wholesale Solutions 2 สาขาแรกในประเทศอินเดีย ณ กรุงนิวเดลี”
ข้อมูลที่ปรากฏ (www.lotswholesale.com) ระบุว่า LOTS Wholesale Solutions จัดตั้งขึ้นในประเทศอินเดียเมื่อเดือนมกราคม 2560 ขณะนั้นถือว่าเป็นบริษัทในเครือของบริษัท สยามแม็คโคร จำกัด (มหาชน) ตามแบบฉบับธุรกิจ “ผู้ประกอบธุรกิจค้าส่งแบบ Cash & Carry ชั้นนำของประเทศไทยด้วยประสบการณ์กว่า 30 ปีในการให้บริการลูกค้าแบบ B2B ในประเทศไทย” ทั้งนี้ ในปัจจุบันในประเทศอินเดีย LOTS มีสาขา 5 แห่งแล้ว
และน่าจะเกี่ยวข้องอีกกรณีหนึ่งด้วย “2562 เปิดศูนย์จำหน่ายสินค้า Makro สาขาแรกในประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน ณ เมืองกว่างโจว”
ด้วยโปรไฟล์ ธนิศร์ เจียรวนนท์ มีตอนหนึ่งระบุว่า “ปัจจุบัน เป็นกรรมการ Makro (Guangzhou) Food Company Limited”
ธนิศร์ เจียรวนนท์ ในวัย 32 ปี (ปี 2565) ได้เข้ามาเป็นกรรมการบริษัท ซีพี แอ็กซ์ตร้า จำกัด (มหาชน) หรือ CPAXT อาจว่าได้ว่าวางทายาทธุรกิจครอบครัวเจียรวนนท์ รุ่นต่อไปแล้ว ก็เป็นได้ ทั้งนี้ เทียบเคียงกับกรณี ปี 2533 เมื่อสุภกิตและศุภชัย เจียรวนนท์ เข้ามามีบทบาทบริหารธุรกิจเครือซีพีครั้งแรก โดยเป็นกรรมการบริษัท เทเลคอมเอเชีย จำกัด (มหาชน) หรือ TA (ต่อมาเปลี่ยนเป็น บริษัท ทรูคอร์ปอเรชั่น หรือ TRUE) ถือได้ว่าอยู่ในวันใกล้เคียงกัน
ในปัจจุบัน ธนิศร์ เจียรวนนท์ มีตำแหน่ง (อ้างจาก www.cpaxtra.com) เป็น “กรรมการ / กรรมการบริหาร / ประธานคณะผู้บริหาร – กลุ่มธุรกิจค้าส่ง / ประธานคณะผู้บริหารกลุ่มสายงานการพาณิชย์สินค้า” อีกส่วนระบุอีกด้วยว่า ตั้งแต่สิงหาคม 2565-ปัจจุบัน เป็น “ประธานคณะผู้บริหารกลุ่มธุรกิจสายงานขยายธุรกิจต่างประเทศ” ด้วย
เมื่อเทียบเคียงกับไทม์ไลน์ (อ้างแล้วข้างต้น) ถือว่าอยู่ในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อที่น่าสนใจ “2566 เปลี่ยนชื่อบริษัท ตราประทับ จาก บริษัท สยามแม็คโคร จำกัด (มหาชน) เป็น บริษัท ซีพี แอ็กซ์ตร้า จำกัด (มหาชน) และชื่อย่อหลักทรัพย์จาก MAKRO เป็น CPAXT ในเดือนมิถุนายน” และอีกช่วงต่อเนื่องกัน “2567 เข้าจดทะเบียนหลักทรัพย์ใหม่ในตลาดหลักทรัพย์ฯ โดยใช้ชื่อย่อหลักทรัพย์ว่า ‘CPAXT’ เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2567 และเริ่มซื้อขายวันที่ 3 ตุลาคม 2567”
ที่สำคัญ มองกว้างกว่านั้น ธนิศร์ เจียรวนนท์ ได้เข้ามาในจังหวะก้าวสำคัญของซีพี อย่างแท้จริง
“ซีพีกับพลังขยับเขยื้อนสองครั้งในช่วงปี 2556 (ซื้อกิจการ Makro ในประเทศไทย) กับปี 2563 (ซื้อเครือข่าย Tesco ทั้งไทยและมาเลเซีย) …เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในสังคมไทย …เมื่อเครือข่ายค้าปลีก รายเล็ก-รายใหญ่ และค้าส่งอยู่ในมือเดียว” (ตัดบางช่วงบางตอน มาจาก eBook “ซีพีขี่คลื่น” หรือ CP Ride The Wave วิรัตน์ แสงทองคำ 2568)
ด้วยอ้างอิงจากกรณี Makro “สะท้อนวิวัฒนาการประสานกันลงตัว จาก ‘โชห่วย’ ถึง ‘ยี่ปั๊ว’…สู่ห่วงโซ่ไปอยู่ในเครือข่าย Modern trade” ถึงกรณี Lotus “…จึงเป็นอีกก้าวการหลอมรวมเครือข่ายการค้าสมัยใหม่ สามารถเข้าถึงผู้บริโภคอย่างกว้างขวาง อย่างไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนในสังคมไทย…” ทั้งนี้ ยังอ้างอิงย้อนไปในกรณีการทำสัญญาแฟรนไชส์หลัก (Master Franchise Agreement) กับ 7-Eleven เพิ่มเติม เพื่อเปิดสาขาในประเทศกัมพูชา และลาว (2562)
ถือว่ามีส่วนเชื่อมโยง “…เมื่อซื้อกิจการTesco อย่างเป็นแพ็กเกจ รวมกิจการในมาเลเซียด้วย แผนการขยายเครือข่ายระดับภูมิภาคครั้งใหญ่ จึงเป็นไปอย่างรวดเร็ว”
