‘ทิม พิธา’ เจาะปัญหา ‘เศรษฐกิจไทย-โลก’ จาก ‘The Future of Work’ สู่ ‘Why Thailand?’
เปลี่ยนผ่าน | ทีมข่าวการเมือง มติชนทีวี
‘ทิม พิธา’ เจาะปัญหา ‘เศรษฐกิจไทย-โลก’
จาก ‘The Future of Work’
สู่ ‘Why Thailand?’
หมายเหตุ “พิธา ลิ้มเจริญรัตน์” อดีตหัวหน้าพรรคก้าวไกลและอดีตแคนดิเดตนายกรัฐมนตรี ให้สัมภาษณ์รายการ “เอ็กซ์-อ๊อก talk ทุกเรื่อง” ทางช่องยูทูบมติชนทีวี เนื่องในโอกาสที่เขากำลังจะมีหนังสือเล่มใหม่ “อนาคตประเทศไทย : The Future of Thailand” จัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์มติชน ออกวางจำหน่าย
นี่คือบทสนทนาน่าสนใจบางส่วนจากการพูดคุยดังกล่าว
: ตอนนี้คนทั่วโลกที่คุณพิธาได้ไปคุยด้วย เขาห่วงเรื่องอะไรกันในเชิงเศรษฐกิจ?
The Future of Work อนาคตของการงาน ในช่วงที่มันมีดิสรัปชั่นทางการค้าต่างๆ นานา แล้วก็มีเรื่องเทคโนโลยีอย่างเอไอขึ้นมา เขาก็ถามว่าอนาคตของงานคืออะไร?
ทุกคนกังวลใจกันหมดว่า ตกลงรุ่น “พิพิม” รุ่นลูกผม หน้าตาของการทำงานมันจะเป็นอย่างไร? แล้วมันก็จะกระทบทุกอย่าง กระทบรัฐสวัสดิการ กระทบเรื่องเกี่ยวกับการศึกษา กระทบหลายๆ เรื่อง
เรายังเดาไม่ออกว่า ตกลงแล้ว ภาวะฝุ่นตลบของดิสรัปชั่นที่มันเกิดมาในช่วงประมาณ 6-7 ปีที่ผ่านมา สรุปแล้วมันจะไปบรรจบที่ตรงไหน?
ไม่ว่าคุณจะเป็นทนาย เป็นพยาบาล เป็นหมอ จิตแพทย์ ทุกวันนี้ ทุกอย่างมันโยนเข้า Perplexity เข้า ChatGPT เข้า Gemini เข้า Claude ออกมาแล้วมันนั่น (มีคำตอบ) หมดเลย
The Future of Work หน้าตามันเป็นอย่างไร? มันเป็นอะไรที่คนจะสามารถอนุมานไปในอนาคต หรือตั้งสมมุติฐานไปได้ (ต่างๆ นานา) แต่มันจะไปจบที่ตรงไหน? มันยังไม่มีใครรู้
อันนี้คือเรื่องในระยะยาว ทุกคนกังวลเรื่องนี้
ก็ไม่รู้ว่าอนาคตของการงานของแต่ละที่ แต่ละชนชั้น แต่ละภูมิภาค มันจะวางห่วงโซ่การผลิตกันอย่างไร? มันเป็นอะไรที่ใหม่มาก
ถ้าสำหรับรัฐบาล (ไทย) ชุดนี้ ก็คงเป็นเรื่องค่าเงินบาทแข็งผิดปกติ และเรื่องทุนศูนย์เหรียญที่อยากเห็น รมว.อุตสาหกรรม จัดการ อยากเห็น รมว.พาณิชย์ เคลียร์เรื่องเอฟทีเอกับยุโรปให้จบ แล้วก็เรื่องการค้าที่ต้องเจรจาต่อรองกับทางสหรัฐต่อ
แล้วก็เรื่องค่าเงินเฟ้อในประเทศไทย ที่ต้องทำงานร่วมกับรัฐมนตรีพลังงาน น่าจะเป็นโจทย์สำคัญ คนที่คุมกฎหมาย ก็อยากจะให้ดูเรื่อง “กิโยตินกฎหมาย” สี่เดือนยังต้องทำงาน ก็อยากจะฝาก 4-5 ประเด็นพวกนี้
: เท่าที่ถกกับคนทั่วโลกแล้วกลับมาเมืองไทย เรื่องไหนในเชิงเศรษฐกิจที่คุณทิมห่วงและกังวลที่สุด?
เอาระยะยาวแล้วกลับมาระยะสั้น
เรื่องระยะยาว เขา (คนทั่วโลก) ถามว่า Why Thailand? ทำไมถึงต้องเป็นประเทศไทย? แล้วเขาก็บอกว่า คุณรู้ตัวหรือเปล่าว่าคุณเคยเป็น “อันดับสอง” ของอาเซียน แล้วกำลังจะแพ้เป็นที่สาม แล้วมีโอกาสจะเป็นที่สี่ที่ห้า อย่างที่ผมเขียนไว้ในหนังสือเล่มนี้
คือถ้าคุณเอาอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจและจีดีพีของแต่ละประเทศ มาทำนายออกไปข้างหน้า ที่เราแพ้แค่อินโดนีเซีย เป็นอันดับสองมานานมาก มันมีโอกาสที่จะแพ้สิงคโปร์ แพ้ฟิลิปปินส์ แพ้เวียดนาม ในอีกสิบปีข้างหน้า
อันนี้ในกรณีที่คุณเป็นนักเศรษฐศาสตร์รุ่นเก่า ที่เน้นเฉพาะจีดีพีอย่างเดียวด้วยนะ เพราะ (จริงๆ) จีดีพีมันไม่ได้บอกอะไรเกี่ยวกับประเทศสักเท่าไหร่ เช่น จีดีพีโตเพราะความเหลื่อมล้ำมันสูง
แล้วก็มีคนของธนาคารโลกบอก ซึ่งผมก็เขียนไว้ในหนังสือเล่มนี้เหมือนกันว่า ประเทศไทยอยู่ในกลุ่ม “ประเทศรายได้ปานกลางระดับบน” มานานมาก 30 กว่าปี เข้าใจว่าปลัดกระทรวงพาณิชย์ก็เพิ่งพูดอย่างนี้เหมือนกันว่า เราเป็นประเทศรายได้ปานกลางระดับบนมาตั้งแต่ช่วง 2530 แล้วเราจะไปต่อกันอย่างไร?
ประเด็นก็มีอยู่ว่า ในลิสต์ของธนาคารโลก ประเทศที่เป็นแบบเรามีอยู่ 50 กว่าประเทศ อันดับสุดท้ายคือเม็กซิโก คงโดนภาษีการค้า (ของสหรัฐ) เยอะ ถัดขึ้นมาคือไทย
ปีนี้เป็นปีที่เศรษฐกิจทั่วโลกแย่ที่สุดในรอบ 20 ปี ยกเว้นปีวิกฤตแฮมเบอร์เกอร์ กับปีโควิด แล้วไทย “แย่เกือบที่สุด” ในกลุ่มเดียวกัน อันนี้ก็เป็นเรื่องที่เราจะจัดการอย่างไรเกี่ยวกับวิธีคิดทางเศรษฐกิจใหม่หมดทุกอย่าง ตั้งแต่การเกษตร จนถึงการผลิต จนถึงภาคบริการอย่างธุรกิจท่องเที่ยว พวกนี้เป็นเรื่องหนักๆ ยากๆ ทั้งนั้น
กลับมาเรื่องระยะสั้น ที่ผมโดนถามบ่อยช่วงนี้ คือเกิดอะไรขึ้นกับตลาดหุ้นไทย?
เขาถามว่าถ้าเอากฎหมายตลาดหุ้นไทยเปรียบเทียบกับของสิงคโปร์ ของฮ่องกง เราจะเห็นช่องว่างอยู่ที่ไหนบ้าง? แล้วมันจะมีอะไรที่เป็น “ควิกวิน” ที่จะทำให้คนรู้สึกว่าเราแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับเรื่องธรรมาภิบาล หรือทำให้คนอยากมาอยู่ในตลาดทุนไทยได้บ้าง?
ผมยังหาคำตอบ (ไม่ได้) แต่เป็นสมมุติฐานที่ผมอยากจะรู้ว่า ถ้าเกิดเราอยากจะทำ พ.ร.บ.แบบที่ชนชั้นนำชอบ พ.ร.บ.เกี่ยวกับตลาดหลักทรัพย์ คุณต้องอัพเกรดมันอย่างไรบ้าง? ถึงทำให้ตลาดหุ้นไทยน่าสนใจ ทำให้กองทุนต่างๆ นานาสนใจ (เรา)
เขา (นักลงทุนต่างประเทศ) ก็บอกว่าเมืองไทยมันลงทุนไม่ลง เพราะเขากังวลเกี่ยวกับเรื่องธรรมาภิบาลมาตั้งแต่เรื่องหุ้นหลายๆ ตัว ผมไม่อยากเอ่ยชื่อ แต่ปัญหานี้มีมา 3-4 ปี 3-4 ตัว จนกระทั่งถึงเรื่องปัจจุบันล่าสุด
