MindGame ชีวิตที่แสนเหนื่อยยากชาติแล้วชาติเล่า
การ์ตูนที่รัก | นายแพทย์ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์
ก่อนจะรู้ว่าเป็นหนังปีไหน ของใคร นักวิจารณ์ว่าอย่างไร ดีที่สุดคือดูหนังด้วยกันก่อนเลย
หนังเริ่มต้นด้วยหญิงสาวคนหนึ่งชื่อไมยอน หน้าอกหน้าใจใหญ่โตกำลังวิ่งหนีนักฟุตบอลร่างยักษ์ลงมาตามบันไดรถไฟใต้ดิน ด้วยลายเส้นที่คมชัดหน้าเป็นหน้าแขนเป็นแขนขาเป็นขาทำให้ฉากเริ่มต้นนี้ดูง่าย
แต่แอนิเมชั่นการวิ่งของคนทั้งสองดูประดักประเดิดด้วยมุมมองที่บิดเบี้ยวทำให้รู้สึกได้ว่าน่าจะกำลังดูหนังที่เหนือจริง
ไมยอนพุ่งตัวผ่านประตูรถไฟใต้ดินที่กำลังปิด จากป้ายที่ผ่านตาไปรวดเร็วทำให้ทราบว่าเหตุเกิดที่โอซากา ประตูรถไฟใต้ดินปิดงับข้อเท้าหล่อนไว้ในขณะที่ร่างทั้งร่างพุ่งผ่านเข้าไปแล้ว นักฟุตบอลร่างยักษ์สีหน้าโกรธเกรี้ยวใกล้เข้ามา
ทันใดนั้นชายหนุ่มคนหนึ่งดึงไมยอนผลุบเข้าในตัวรถ ประตูปิดสนิททันเวลากันนักเลงยักษ์ใหญ่ไว้ข้างนอก
ก่อนหน้าฉากตื่นเต้นนี้ หนังฉายภาพอดีต ปัจจุบัน อนาคตของสรรพสิ่งมากหน้าหลายตายาวนานจนตาลายแล้วแนะนำชายหนุ่ม ชายหนุ่มชื่อนิชิ เขาแอบชอบพอไมยอนมาตั้งแต่ครั้งเป็นเด็กเล็กจนถึงมัธยมแต่ไม่เคยกล้าพอจะบอกรักเธออย่างเปิดเผย สองหนุ่มสาวมัธยมได้แต่เดินสวนไปมามือสัมผัสกันในบริเวณโรงเรียนหลายต่อหลายครั้ง ประหนึ่งจะหยุดความรักนั้นไว้ชั่วนิรันดร์
นิชิเรียนจบมัธยมมาแล้วแล้วไม่เรียนต่อ วันๆ ได้แต่ใฝ่ฝันจะเป็นนักเขียนการ์ตูนแล้วก็ฝันไปเรื่อยๆ ไม่ทำอะไร เขาเป็น NEET (Not in Education, Employment, or Training) คือบุคคลที่ว่างงาน ไม่ได้รับการศึกษา หรือการฝึกอบรมวิชาชีพ
นี้เป็นคำศัพท์ที่นิยมใช้เมื่อประมาณรอยต่อของสหัสวรรษ วันนี้มีพูดถึงน้อย นี่คือหนังปี 2004 เป็นที่เข้าใจได้ง่ายว่านิชิจะเป็นคนแบบไหนในฉากต่อไป
ไมยอนพานิชิไปพี่หาสาวซึ่งเปิดร้านอาหารพร้อมเครื่องดื่มยามดึก พี่สาวชื่อยัน
พี่สาวมีความฝันจะเป็นแดนเซอร์แต่วันนี้เธอติดอยู่กับร้านเหล้าของตนเอง เวลานั้นในร้านมีแฟนของเธอชื่อเรียว และพ่อขี้เมานั่งอยู่ด้วย
ไม่ทันไรรถเก๋งคันหนึ่งมาจอดหน้าร้าน ที่เดินเข้ามาคือนักฟุตบอลร่างยักษ์ ที่แท้เขาเป็นยากูซ่าชื่ออัตสึ ตามเข้ามาด้วยคือรุ่นพี่ชื่ออะนิกิ
ตอนนี้รังสีอำมหิตแผ่ทั่วร้าน พ่อไม่เอาไหนซ่อนตัวใต้เคาน์เตอร์เป็นคนแรก
เรียวพยายามเข้าห้ามอัตสึแต่ถูกอัตสึฟาดสลบไป อัตสึยกปืนขึ้นเล็งไมยอนและเตรียมจะข่มขืนเธอต่อหน้ารุ่นพี่ที่นั่งเฉยกับยันผู้พี่สาวที่นั่งตกตะลึงหลังเคาน์เตอร์บาร์
นิชิหวาดกลัวตัวสั่นนั่งหมอบก้นโด่งทำอะไรไม่ถูกแม้ว่าพยายามจะรวบรวมความกล้าหาญอยู่บ้าง
อัตสึจ่อปืนเข้าที่ทวารหนักของนิชิแล้วลั่นไก!
ดูมาตั้งแต่แรกด้วยความดื่มด่ำกับลายเส้นแปลกใหม่ เนื้อเรื่องชวนระทึกคาดเดามิได้ แล้วจบลงด้วยฉากฆาตกรรมช็อกโลกลูกปืนพุ่งเข้าทวารหนักนิชิตายอนาถ
แต่หลังจากฉากนี้หนังเข้าสู่ฉากเหนือจริง ติดๆ กันสามฉากขนาดยาว ดูรู้เรื่องด้วยความลำบากยากเย็นถึงระดับต้องอดทนกับแอนิเมชั่นบางช่วงที่ไม่เข้าใจอะไรเลยว่าผู้กำกับฯ พยายามจะบอกอะไร รู้แต่เพียงว่าเมื่อหนังจบก็เกิดความรู้สึกว่าการมีชีวิตอยู่เป็นเรื่องเหนื่อยมาก แค่ดูหนังยังเหนื่อยเลย
เชื่อว่านักดูหนังแต่ละท่านจะได้อะไรต่างกันตามประสาหนังเซอร์เรียลด้วยแอนิเมชั่นไม่บันยะบันยังระดับนี้
เมื่อนิชิตายเขาไปแดนสุขาวดี คนดูไม่รู้ว่าเป็นนรกหรือสวรรค์ ที่เห็นเป็นพระเจ้าหรือมัจจุราชด้วยเปลี่ยนรูปร่างตลอดเวลา หรืออาจจะเป็นจิตวิญญาณหนึ่งของญี่ปุ่น ฉากหลังวูบวาบสีสันสดใสบทสนทนารวดเร็วอ่านไม่ทันแต่ก็พอสรุปได้ว่านิชิเป็นคนไม่เอาไหนมาตลอดโดยเฉพาะเรื่องความรักที่มีต่อไมยอน ทำได้แค่เดินผ่านแอบแตะนิ้วกันฉะนั้นเป็นอย่างมาก
หลังจากสั่งสอนกันยาวนานจิตวิญญาณนั้นก็หมดใจชี้ทางให้นิชิไปทางหนึ่งที่ซึ่งเขาจะได้สิ้นสุดเสียที
แต่นาทีสุดท้ายนั้นเองนิชิกลับหลังหันแล้ววิ่งไปอีกทิศหนึ่ง มีแสงสว่างที่ปลายอุโมงค์ไกลลิบโดยที่มีแรงดึงดูดมหาศาลดึงเขาไม่ให้ไป เขาวิ่งซอยเท้าไม่คิดชีวิตเพื่อเอาชนะแรงดึงเท้านั้นไว้ให้ได้
ดูคล้ายฉากยานอวกาศสักลำกำลังหนีแรงดึงดูดของหลุมดำฉะนั้น
ในที่สุดเขาก็พุ่งเข้าแสงสว่างที่ปลายอุโมงค์สำเร็จ
คว้าปืนจากอัตสึแล้วยิงมันตายจมกองเลือดทันที เป็นการเกิดใหม่ครั้งที่หนึ่ง
ขณะที่รุ่นพี่อะนิกิยังนั่งตะลึงมือถือปืนค้างอยู่ นิชิพาไมยอนและพี่สาวยันวิ่งหนีออกจากร้านขึ้นรถพี่สาวขับหนีไป
อะนิกิรายงานหัวหน้าใหญ่ยากูซ่าออกรถไล่ล่าทั่วโอซากา
นิชิขับรถพุ่งออกทะเลในจังหวะเดียวกับวาฬยักษ์โผล่หัวมหึมาพ้นน้ำงาบรถทั้งคันเข้าไปต่อหน้าต่อตาพวกยากูซ่าที่มาถึงท่าเรือพอดี
การเข้าท้องวาฬมีปรากฏในหลายคัมภีร์เป็นสัญลักษณ์ของการเกิดใหม่อยู่แล้ว
พวกเขาสามคนจะได้พบอะไรบ้างในจักรวาลใหม่จึงเป็นส่วนเนื้อหาหลักของเรื่องซึ่งยืดยาว และดูยากกว่าฉากนิชิไปแดนสุขาวดีเสียอีก
สามคนพบอดีตยากูซ่าแก่ชราสร้างเพิงในท้องวาฬ คอยเก็บสรรพสิ่งจากกองวัสดุที่วาฬสวาปามเข้ามาเรื่อยๆ จากทั่วโลก
ยากูซ่าชราจึงมีปัจจัยสี่ตามสมควรยกเว้นเสื้อผ้าที่ออกจะมีจำกัดจำเขี่ย ทำให้แขกมาใหม่ทั้งสามจำต้องนุ่งน้อยห่มน้อยไปด้วย เสมือนหนึ่งเชื้อเชิญนักดูหนังดูหน้าอกหน้าใจของพี่น้องสองสาวมากขึ้นไปอีก วาฬนั้นเดินทางไปทั่วโลกนานแสนนาน
สี่ชีวิตหมดหวังที่จะได้ออกจากท้องวาฬแต่ก็มีกุ้งหอยปูปลากินบริบูรณ์
ยันฝึกแดนซิ่งที่เคยอยากทำแต่ไม่เคยได้ทำ
ไมยอนอยากเป็นนักว่ายน้ำก็ได้เป็น
นิชิเขียนมังงะจนสำเร็จในห้วงเวลานี้เอง
แล้ววันหนึ่งน้ำในท้องวาฬก็ลดลง มันแก่ขึ้น อาหารเข้ามาน้อยลง และมีหลักฐานว่ามันกลับมาโอซากาอีกครั้งหนึ่งแล้ว
สี่ชีวิตฝึกวิ่งบนวัสดุต่างๆ ประหนึ่งวิชาตัวเบาเมื่อวาฬอ้าปากกลืนคลื่นน้ำก้อนใหญ่ประหนึ่งสึนามิเข้ามา
ฉากสี่ชีวิตวิ่งทวนคลื่นน้ำเพื่อไปให้ถึงแสงสว่างที่ปากวาฬน่าตื่นเต้นสุดขีดเป็นระยะเวลานานมากจนคนดูเหนื่อยตาม
ผู้กำกับฯ ก็ยังไม่ยอมเลิกปล่อยให้สี่ชีวิตวิ่งต่อไปจนนิชิข้อเท้าร้าว แต่โชคดีมีแม่แอบใส่นมในอาหารให้หนูน้อยนิชิผู้ไม่ยอมกินนมมาตั้งแต่เด็ก
เขาจึงวิ่งไปถึงจุดหมายปลายทางจนได้ ตามมาด้วยไมยอน ยัน และเฒ่ายากูซ่า เป็นการเกิดใหม่ครั้งที่สอง
จากนี้จึงเป็นตอนจบ เรื่องกลับไปที่ไมยอนวิ่งหนีนักฟุตบอลจนไปพบนิชิใหม่อีกแต่ด้วยเนื้อเรื่องที่แตกต่าง จากนั้นผู้กำกับฯ ปล่อยภาพหลากหลายชีวิตที่ดำเนินอยู่บนโลกทั้งอดีต ปัจจุบัน และอนาคตซ้ำกับฟุตเทจตอนต้นเรื่อง เป็นภาพสีสันสดใสตัดต่อฉับไวชีวิตหลากหลายฉายให้ดูยาวนานไม่ยอมจบเสียที
จนคนดูเหนื่อยหอบเป็นรอบสุดท้าย ก่อนจะขึ้นตัวหนังสือว่า This Story Has Never Ended
หนังไม่ค่อยรู้เรื่องแบบนี้แหละที่กวาดคำชมนักวิจารณ์ปี 2004 และคว้ารางวัลหลายตัวจากหลายเวทีทั่วโลก
อีกทั้งเป็นแรงบันดาลใจให้แก่ผู้กำกับหนัง 7 รางวัลออสการ์ ปี 2022 Everything Everywhere All at Once ที่เพิ่งผ่านตากันไปไม่นาน
หนังสร้างจากมังงะชื่อเดียวกันของโรบิน นิชิ ดัดแปลง กำกับ อีกทั้งเป็นผลงานเรื่องแรกของมาซาอากิ ยูอาสะ
หลายคนอาจจะจำไม่ได้แต่ถ้าเอ่ยชื่ออะนิเมะ Ride Your Wave ปี 2019 และหนังยอดเยี่ยม Inu-Oh ปี 2021 ซึ่งทุกคนไม่ควรพลาดเด็ดขาด เชื่อว่าบางคนน่าจะออกไปตามหามาดูสักครั้ง ข่าวแจ้งว่าเขาจะมีผลงานใหม่ปีหน้า 2026
