พระนาคปรก-เนื้อชิน กรุพะงั่ว-บ้านดอนคา โดดเด่นมีเอกลักษณ์
โฟกัสพระเครื่อง | โคมคำ
“พระนาคปรก” ของ จ.พระนครศรีอยุธยา ที่เป็นพระกรุ ต้องยกให้พระนาคปรก กรุพะงั่ว ที่เป็นพระเนื้อชินเงินที่มีความเข้มข้นด้วยศิลปะขอม
สมัยก่อนนั้นเป็นพระนาคปรกเนื้อชินเงินที่มีความนิยมสูง มีความหายาก พระนาคปรกพะงั่วนี้มีพบที่สมบูรณ์จำนวนน้อย ส่วนมากที่พบจะชำรุดผุกร่อนเสียเป็นส่วนใหญ่
พระนาคปรก กรุพะงั่ว หรือบางท่านเรียกว่า พระปรกพะงั่ว ความจริงไม่ได้ขุดพบที่กรุหรือเจดีย์วัดพะงั่ว แต่พบที่กรุวัดมหาธาตุ จ.พระนครศรีอยุธยา
เหตุที่เรียกกันว่ากรุพะงั่ว เนื่องจากวัดแห่งนี้ได้รับการบูรณปฏิสังขรณ์ในสมัยพระบรมราชาธิราชที่ 1 หรือขุนหลวงพะงั่ว ราวปี พ.ศ.1917 จึงเรียกกันว่าเป็น “กรุพะงั่ว”
วัดมหาธาตุ จ.พระนครศรีอยุธยา ความจริงเป็นวัดเก่าแก่มาก่อนหน้านั้น สันนิษฐานว่าคงเป็นวัดมาตั้งแต่สมัยลพบุรี และต่อมาได้รับการบูรณะในสมัยขุนหลวงพะงั่วอีกครั้ง พระกรุนี้ที่พบจึงมีอยู่ 2 ศิลปะ และเนื้อที่มีความเก่าแก่อยู่ถึง 2 ยุค พระที่พบเป็นศิลปะอยุธยาจะมีคราบปรอทจับขาวทุกองค์ เช่น พระซุ้มคอระฆัง พระซุ้มเรือนแก้วต่างๆ ส่วนพระนาคปรก และพระอู่ทองคางเครานั้นไม่พบคราบปรอท และเนื้อเป็นเนื้อชินเงินคนละแบบกัน ศิลปะก็เป็นคนละอย่างกัน
พระปรกพะงั่วและพระอู่ทองคางเคราเป็นศิลปะแบบลพบุรี ถ้าจะสันนิษฐานอีกอย่างหนึ่งคือ พระปรกพะงั่วและพระอู่ทองคางเครา เป็นพระที่นำมาจากกรุในลพบุรี และนำมาบรรจุไว้ก็อาจจะเป็นได้
พระปรกพะงั่ว องค์พระเป็นพระปางนาคปรกที่เป็นศิลปะแบบลพบุรีชัดเจน เนื้อพระเป็นเนื้อชินเงินที่มีผิวออกดำจัดและมีสนิมเกล็ดกระดี่เกาะกินผิวพระ ในสมัยก่อนมักจะเรียกสนิมชนิดนี้ว่าสนิมตีนกา องค์พระส่วนใหญ่จะมีสนิมกินปริร้าวอยู่ทั่วองค์
พระที่พบจึงชำรุดเสียเป็นส่วนใหญ่ พระที่พบมีอยู่ 3 พิมพ์ คือ พระพิมพ์ใหญ่ ซึ่งมีขนาดเขื่อง สูงประมาณ 7 ซ.ม. กว้างประมาณ 4 ซ.ม. พระพิมพ์กลาง ขนาดย่อมลงมา สูงประมาณ 6 ซ.ม. กว้างประมาณ 3 ซ.ม. และพระพิมพ์เล็ก สูงประมาณ 5 ซ.ม. กว้างประมาณ 2.7 ซ.ม. ซึ่งยังเป็นพระที่มีขนาดเขื่อง
การแตกกรุของพระกรุนี้ เนื่องจากกลุ่มลักลอบขุดกรุได้พระไปจำนวนหนึ่ง ทางกรมศิลปากรจึงบูรณะและเปิดกรุเป็นทางการ พร้อมกับกรุวัดราชบูรณะ เพื่อนำพระออกมาจากกรุและมีการเปิดให้ประชาชนเช่าบูชาที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร เพื่อนำเงินมาบูรณะโบราณสถานต่อไป พระปรกพะงั่วนั้นมีความนิยมมาแต่อดีต พุทธคุณว่ากันว่าเด่นทางด้านอยู่คงและแคล้วคลาด มีประสบการณ์มากอยู่ และเป็นพระประจำวันคนที่เกิดวันเสาร์
ปัจจุบันพระปรกพะงั่วแท้หาชมยาก เนื่องจากพระที่สมบูรณ์มีจำนวนน้อยตั้งแต่ออกจากกรุ ของปลอมเลียนแบบมีมานานแล้ว เวลาจะเช่าหาก็ควรพิจารณาให้ดีๆ ของปลอมทำร่องรอยการแตกปริได้ไม่เหมือนนัก โดยเฉพาะผิวเกล็ดกระดี่ก็ยังทำไม่ค่อยเหมือน อีกอย่างหนึ่งคือ พระชำรุดอุดซ่อม เนื่องจากพระสมบูรณ์มีน้อย จึงมีผู้ที่นำพระชำรุดมาซ่อมแล้วขายออกโดยไม่ได้บอกผู้ที่เช่า เรื่องนี้ก็ต้องตรวจสอบดูให้ดี
แต่ก็ยังดีที่เป็นพระแท้ แต่ซื้อผิดราคาไป โดยซื้อในราคาพระสมบูรณ์ แต่ได้พระซ่อมไป
กล่าวสำหรับพระนาคปรกเนื้อชินตะกั่วสนิมแดงที่ดูแปลกตาจากพระนาคปรกทั่วไป คือ “พระนาคปรกกรุบ้านดอนคา” จ.สุพรรณบุรี คือจะมีเศียรนาคแค่ 5 เศียรเท่านั้น ซึ่งโดยปกติทั่วไปคตินิยมในการสร้างพระนาคปรกนั้นจะนิยมสร้างให้นาคมีเศียร 7 เศียร
พระนาคปรกกรุบ้านดอนคามีการขุดพบโดยบังเอิญนานมาแล้ว ที่บ้านดอนคา อ.อู่ทอง จ.สุพรรณบุรี แต่ไม่ค่อยมีใครรู้จักกันนัก เนื้อพระที่ขึ้นมามีจำนวนน้อยและเก็บกันเงียบ พระที่พบในครั้งนั้นถูกย้ายมาขายที่ตลาดบางลี่ อ.สองพี่น้อง เนื่องจากบ้านดอนคาในสมัยก่อนนั้นอยู่ห่างไกล การเดินทางยากลำบากและไม่สะดวก ในสมัยนั้นบ้านดอนคาเป็นชุมชนเชื้อสายเวียงจันทน์ที่มีขนาดใหญ่ พระทั้งหมดจึงถูกนำมาขายในตลาดบางลี่
ศิลปะของพระนาคปรกกรุบ้านดอนคา เป็นศิลปะแบบขอมหรือสมัยลพบุรี องค์พระอวบพุงพลุ้ย สวมอุณหิส (เทริด) องค์พระประทับบนฐานขนดนาค 3 ชั้น เทียบเคียงได้กับศิลปะของขอมแบบบายน ซึ่งสันนิษฐานว่าสร้างในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7
แต่ที่แปลกกว่าพระเครื่องนาคปรกอื่นๆ ก็คือ โดยทั่วไปเรามักจะพบพระนาคปรกที่มีเศียร 7 เศียรแทบทั้งสิ้น แต่พระนาคปรกบ้านดอนคากลับมีเศียรนาคแค่ 5 เศียรเท่านั้น นับว่าแตกต่างจากพระนาคปรกทั่วไป และเท่าที่พบพระเครื่องนาคปรกจากกรุต่างๆ ในประเทศไทยแล้ว ก็มีเพียงพระนาคปรกกรุบ้านดอนคาเท่านั้น ที่มีเศียรนาคเพียง 5 เศียร ก็เป็นเอกลักษณ์ของพระนาคปรกกรุนี้
พระนาคปรกกรุบ้านดอนคา พบเพียงเนื้อชินตะกั่วสนิมแดงเท่านั้น ผิวของพระจะปกคลุมด้วยไขขาว พอล้างไขขาวออกบ้าง จะพบกับผิวสนิมแดงสวยงาม แต่พระที่พบก็มีจำนวนไม่มากนัก พระส่วนใหญ่ถูกเก็บเงียบกันอยู่ในสุพรรณบุรี
ด้วยเหตุนี้จึงไม่ค่อยมีใครได้พบเห็นกัน จึงอาจจะไม่ค่อยรู้จักกันแพร่หลายนัก แต่เป็นพระนาคปรกที่น่าสนใจ ศิลปะยุคสมัยเก่าแก่ถึงยุคขอมแบบบายน ในเรื่องประสบการณ์และพุทธคุณว่ากันว่าเด่นทางด้านแคล้วคลาดและคงกระพัน จึงเป็นที่หวงแหนกันมากในสมัยก่อน
ปัจจุบันสนนราคาก็สูงอยู่พอสมควร และหาพระแท้ยาก
