‘พระพิจิตร’ ยอดนิยม นาคปรก-เม็ดข้าวเม่า กรุวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ จ.พิจิตร
โฟกัสพระเครื่อง | โคมคำ
หากกล่าวถึงพระเครื่องที่เป็นพระกรุพระเก่า บรรดาเซียนพระและนักนิยมสะสมวัตถุมงคล มักจะนึกถึงพระเครื่ององค์เล็ก ซึ่งมีชื่อเสียงโด่งดังมากของจังหวัดนี้ เช่น พระพิจิตรเม็ดข้าวเม่า พระพิจิตรเขี้ยวงู และพระพิจิตรเม็ดน้อยหน่า เป็นต้น ปัจจุบันค่อนข้างหายาก
พระกรุพิจิตรที่เป็นพระขนาดเล็กเป็นที่นิยมมาช้านาน แต่ค่อนข้างหาพระแท้ยากเช่นกัน
พระพิจิตรต่างๆ ตั้งชื่อตามรูปพรรณสัณฐาน เช่น พระพิจิตรเม็ดข้าวเม่า มีขนาดเล็กมาก ลักษณะเป็นทรงรีและแบนคล้ายกับข้าวเม่า จึงได้ชื่อเรียกนี้มาแต่โบราณว่าพระพิจิตรเม็ดข้าวเม่า พระที่พบเป็นพระเนื้อชินเงิน พระพิจิตรเม็ดน้อยหน่า มีลักษณะคล้ายเม็ดน้อยหน่า
ส่วนพระพิจิตรเขี้ยวงู มีรูปร่างคล้ายพระพิจิตรเม็ดน้อยหน่า เพียงแต่ตัวองค์พระนั้นจะผอมเรียวแหลมกว่า จึงเรียกว่าพระพิจิตรเขี้ยวงู
ทั้งพระพิจิตรเม็ดน้อยหน่าและพระพิจิตรเขี้ยวงู เป็นพระเนื้อดินเผา ส่วนพิมพ์พระพิจิตรเขี้ยวงูพบน้อย จึงหายากกว่าพระพิจิตรเม็ดน้อยหน่า
อีกชนิดหนึ่งที่หายากมากเช่นกัน คือ “พระพิจิตรนาคปรก” พบที่กรุวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ มีขนาดเล็กเท่ากับพระพิจิตรเม็ดข้าวเม่า และพบที่กรุวัดพระศรีรัตนมหาธาตุเช่นดียวกับพระพิจิตรเม็ดข้าวเม่า มีขนาดเล็กใกล้เคียงกับพระพิจิตรเม็ดข้าวเม่า
แต่องค์พระเป็นพระปางนาคปรก เนื้อพระเป็นเนื้อชินเงิน พบจำนวนน้อยมาก ส่วนใหญ่จะผุแตกปริโดยธรรมชาติ จำนวนที่พบจึงเป็นพระชำรุดเสียมาก องค์ที่สมบูรณ์พบน้อยมาก
ส่วนมากองค์พระแตกปริ ซึ่งเป็นเอกลักษณ์อย่างหนึ่งของพระนาคปรกพิจิตร กรุวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ บางองค์สีของผิวพระจะมีสีเข้มออกดำที่มักเรียกว่า สนิมตีนกา
ส่วนใหญ่เด่นด้านอยู่ยงคงกระพันชาตรี มีชื่อเสียงโด่งดังมาช้านาน
เนื่องจากมีขนาดเล็กสมัยโบราณนิยมใช้อมใส่ปากเวลาไปไหนมาไหน จึงทำให้พระชำรุดสูญหาย พระพิจิตรขนาดเล็กเป็นพระประเภทที่เรียกว่าจิ๋วแต่แจ๋ว แต่พระทั้งหมดทุกแบบนั้นหาของแท้ๆ ยาก ของปลอมเลียนแบบนั้นมีมานานแล้ว เนื่องจากเป็นพระที่มีความนิยมมากมาแต่อดีต จึงมีพระเลียนแบบทุกยุคทุกสมัย
จะเช่าหาก็ต้องระมัดระวังกันหน่อย ต้องศึกษาหรือเช่ากับผู้ที่ไว้วางใจได้เท่านั้น
กล่าวสำหรับ “พระพิจิตรเม็ดข้าวเม่า” เป็นพระกรุเก่าองค์เล็ก ที่มีเรื่องราวเล่าขานกันมาก ผู้หลักผู้ใหญ่เล่าให้ฟังถึงความศักดิ์สิทธิ์ต่างๆ ที่เกี่ยวกับความอยู่ยงคงกระพันและแคล้วคลาด
ย้อนไปในสมัยสงครามโลกที่ทหารไทยถูกทหารญี่ปุ่นยิง แต่ไม่เข้าเพราะอมพระพิจิตรเม็ดข้าวเม่าอยู่ในปาก เรื่องราวต่างๆ ล้วนเป็นการยืนยันถึงความศักดิ์สิทธิ์ของพระพิจิตรเม็ดข้าวเม่า ทำให้พระพิจิตรเม็ดข้าวเม่าหายาก ใครมีต่างก็หวงแหน
พระพิจิตรเม็ดข้าวเม่า เป็นพระเครื่องเนื้อชินเงินองค์เล็กมาก เป็นพระที่ขุดพบที่วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ ซึ่งเป็นวัดสำคัญของเมืองพิจิตร สร้างในสมัยสุโขทัยตอนปลาย พระพิจิตรเม็ดข้าวเม่าที่พบมีอยู่หลายพิมพ์ เช่น พิมพ์แขนกลม พิมพ์แขนหักศอก และพิมพ์ไม่มีฐาน เป็นต้น
นอกจากนี้ ในกรุยังมีพระเครื่องขนาดเล็กอีกหลายพิมพ์ เช่น พระพิจิตรนาคปรก พระพิจิตรสามเหลี่ยม หรือที่เรียกว่า พิจิตรหน้าวัง ที่เป็นเนื้อดินก็พบพระพิจิตรผงดำ เป็นต้น
พระพิจิตรเม็ดข้าวเม่าเป็นพระที่มีขนาดเล็ก ลักษณะเป็นทรงรี คล้ายกับเม็ดข้าวเม่า จึงได้ชื่อเรียกนี้มาแต่โบราณ พุทธลักษณะของพระพิจิตรเม็ดข้าวเม่า เนื่องจากขนาดองค์พระเล็กมาก จึงแสดงเป็นเส้นสายลายเส้นเท่านั้น แต่คมชัดทุกองค์ แสดงเป็นพระเศียร พระเกศ ลำพระองค์ แสดงเป็นปางสมาธิ บนฐานหมอน และพระพิจิตรเม็ดข้าวเม่านี้มักจะมีเกศเอียงไปทางขวาขององค์พระ นักนิยมพระเครื่องในสมัยก่อนบางท่านจะเรียกพระพิจิตรเกศคด
ด้านหลังของพระพิจิตรเม็ดข้าวเม่าจะเป็นลักษณะลายผ้าหยาบ ถ้าเป็นลายผ้าละเอียด น่าจะไม่ใช่
สำหรับพระพิจิตรเม็ดข้าวเม่าเท่าที่พบมีอยู่เนื้อเดียว คือ เนื้อชินเงิน บางองค์พบที่แก่ตะกั่วก็มีบ้าง
เท่าที่พบ จะบางมากไม่หนาอย่างพระทั่วไป ส่วนมากที่พบพระจะมีรอยระเบิดที่ผิวเป็นส่วนมาก หรือแตกปริตามขอบข้างเสียเป็นส่วนใหญ่ ผิวส่วนมากจะออกสีดำคล้ำ แบบสนิมตีนกา
พระพิจิตรเม็ดข้าวเม่ามีพุทธคุณเด่นทางด้านอยู่ยงคงกระพันชาตรี มีชื่อเสียงโด่งดังมาช้านาน สมัยโบราณนิยมใช้อมใส่ปากเวลาไปไหนมาไหนแบบเดียวกับพระพิจิตรเม็ดน้อยหน่า จึงทำให้พระพิจิตรเม็ดข้าวเม่าชำรุดสูญหายไปมาก
ปัจจุบันจึงไม่ค่อยพบเห็นพระแท้ หายากมากจริงๆ
เนื่องด้วยเป็นพระที่มีความนิยมมากมาแต่อดีต จึงมีพระเลียนแบบทุกยุคทุกสมัย จะเช่าหาก็ต้องระมัดระวังกันหน่อย
ต้องศึกษาหรือเช่ากับผู้ที่ไว้วางใจได้เท่านั้น
