เปิดปูม ‘พระยอดขุนพล’ เสมาตัด-กรุวัดราชบูรณะ ยอดนิยมและหาชมยาก
โฟกัสพระเครื่อง | โคมคำ
“พระยอดขุนพล” เป็นพระเครื่องประเภทหนึ่งที่ผู้นิยมพระเครื่องตั้งชื่อให้ โดยพุทธลักษณะโดยรวมจะเป็นพระประทับนั่งปางมารวิชัยทรงเครื่อง
ลักษณะนี้จะพบอยู่หลายกรุ หลายยุคสมัย และหลายจังหวัด ตั้งแต่ลพบุรีจนถึงพระนครศรีอยุธยาเลยทีเดียว เช่น พระยอดขุนพลศรีวิชัย พระยอดขุนพล ลพบุรี พระยอดขุนพล กำแพงเพชร และพระยอดขุนพล จ.พระนครศรีอยุธยา เป็นต้น มักเป็นพระเนื้อชินเสียเป็นส่วนใหญ่
พระยอดขุนพล จะเป็นพระที่ทรงเครื่อง คือ จะทรงเทริดขนนก มีกรองศอ และพาหุรัด (กำไลต้นแขน) ส่วนใหญ่จะประทับนั่งอยู่ในซุ้มเรือนแก้ว และมีฐานกลีบบัวประดับอยู่ที่ฐาน
พระเครื่องที่อยู่ในลักษณะนี้มักจะเรียกกันว่า พระยอดขุนพล และต่อท้ายด้วยชื่อของกรุหรือจังหวัดประกอบ เพื่อให้รู้ว่าเป็นของกรุใด จังหวัดใด เป็นต้น
ส่วนใหญ่จะเป็นพระเนื้อชิน แต่ที่เป็นพระเนื้อดินเผาก็มีบ้าง และเป็นพระพิมพ์เดียวกับพระเนื้อชิน แต่ความนิยมในพิมพ์เดียวกันจะนิยมพระเนื้อชินมากกว่า ซึ่งมีทั้งเนื้อชินเงินและเนื้อชินตะกั่วสนิมแดง แต่บางกรุก็จะพบพระยอดขุนพลที่มีแม่พิมพ์เดียวกับพระที่เป็นเนื้อชิน แต่เป็นเนื้อดินเผาปะปนอยู่ด้วยในบางกรุ พระยอดขุนพลกรุหนึ่งของ จ.กำแพงเพชร ก็มีพระยอดขุนพลที่เป็นเนื้อดินเผาด้วย
แต่จำนวนที่พบจะมีจำนวนน้อยกว่าพระที่เป็นเนื้อชิน จึงทำให้ไม่ค่อยได้เห็นกันนัก
พระยอดขุนพลของ จ.กำแพงเพชร มักจะเรียกกันว่า “พระยอดขุนพลเสมาตัด” ซึ่งจากรูปทรงขอบขององค์พระมักจะตัดเข้ารูปตามขอบซุ้ม พอมองดูก็จะคล้ายกับรูปเสมาที่อยู่ด้านหน้าของพระอุโบสถ จึงนิยมเรียกกันต่อๆ มาว่า พระยอดขุนพลเสมาตัด เป็นที่ทราบกันโดยปริยายว่า เป็นพระยอดขุนพล จ.กำแพงเพชร
ส่วนใหญ่ที่พบจะเป็นพระเนื้อชินเงินเป็นหลัก และได้รับความนิยมสูง ในส่วนที่พบเป็นเนื้อดินเผามีบ้าง แต่ก็มีจำนวนน้อย เนื้อละเอียดหนึกนุ่มตามแบบของพระเมืองกำแพงเพชร เป็นพระที่พบในกรุวัดพิกุล
กล่าวสำหรับวัดพิกุล หรือวัดหนองพิกุลแห่งนี้ เป็นวัดเก่าแก่ในทุ่งเศรษฐี มีชื่อเสียงจากการขุดพบพระเครื่องกรุวัดพิกุลมากมาย
ตามประวัติ ชาวบ้านเล่าว่า ผู้สร้างวัดหนองพิกุล คือ นางพิกุล ธิดาของเศรษฐีใหญ่แห่งบ้านป้อมเศรษฐีสร้างวัด จึงเรียกกันตามผู้สร้างว่าวัดหนองพิกุล อีกทั้งวัดแห่งนี้มีต้นพิกุลขนาดใหญ่และหนองน้ำโดยรอบ (อุทกสีมา) จึงเรียกรวมกันว่าวัดหนองพิกุล
ด้วยวัดหนองพิกุลขุดพบพระเครื่องที่งดงามจำนวนมาก สร้างชื่อเสียงให้แก่ชาวกำแพงเพชรมายาวนาน
พระยอดขุนพลเสมาตัด ผิวของพระมักมีคราบรารักเกาะตามผิวขององค์พระตามแบบพระตระกูลทุ่งเศรษฐีส่วนใหญ่ เนื่องจากสภาพของกรุจะอยู่ในที่ต่ำและมีน้ำท่วมถึงในหน้าน้ำหลาก จึงทำให้มีความชื้นภายในกรุ ทั้งชื้นบ้างแห้งบ้าง จึงเกิดคราบราขึ้นจับผิวพระ และด้วยความนุ่มของเนื้อดินของเนื้อทุ่งเศรษฐีที่มีผิวไม่แกร่งนัก ราจึงสามารถเกาะจับผิวของพระได้ดี
เมื่อแห้งไปในหน้าแล้ง จะหลงเหลือคราบแห้งเกาะกุมผิวพระ ผ่านกาลเวลามาหลายร้อยปี คราบราที่เกาะทับซ้อนกันมาตลอด จึงเกาะติดแน่นอยู่ที่ผิวของพระ เราจึงเห็นร่องรอยเป็นคราบดำ เกาะผิวพระเป็นปื้นบ้างเป็นจุดดำ บ้างตามผิวของพระมากน้อยแล้วแต่องค์พระ
ถือเป็นเสน่ห์อีกอย่างหนึ่งของพระตระกูลทุ่งเศรษฐีที่มักจะพบคราบผิวแบบนี้
พระยอดขุนพลเสมาตัดของกำแพงเพชรที่เป็นพระเนื้อดินเผา ส่วนใหญ่มักจะไม่ได้ตัดเข้ารูปตามขอบซุ้ม แต่จะมีเหลือปีกอยู่รอบ หรือตัดเป็นรูปทรงห้าเหลี่ยมเสียเป็นส่วนใหญ่
ในด้านพุทธคุณเฉกเช่นพระตระกูลยอดขุนพล เด่นทางด้านอยู่ยงคงกระพัน แคล้วคลาด อีกทั้งทางด้านโชคลาภโภคทรัพย์ตามแบบพระตระกูลทุ่งเศรษฐีอีกด้วย
ทีนี้ลองมาดู “พระยอดขุนพล กรุวัดราชบูรณะ” กันบ้าง
สำหรับกรุวัดราชบูรณะ จ.พระนครศรีอยุธยา ถูกลักลอบขุดประมาณปี พ.ศ.2499 และกรมศิลป์เข้าขุดเป็นทางการประมาณปี พ.ศ.2500 พบพระเครื่องพระบูชา พร้อมทั้งทรัพย์สมบัติมากมายในองค์พระปรางค์
เป็นวัดที่พระเจ้าสามพระยาเป็นผู้ทรงสร้างขึ้น ในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนต้น การพบกรุพระครั้งนี้ถือได้ว่าเป็นการพบกรุพระที่ยิ่งใหญ่มาก เนื่องจากมีพระจำนวนมากมายหลายเล่มเกวียน มีพระเครื่องพิมพ์ต่างๆ มากมายจำกันไม่หมด และในจำนวนพระเครื่องทั้งหมด พบพระเครื่องพิมพ์พระยอดขุนพล ซึ่งมีจำนวนไม่มากนักสำหรับพระพิมพ์นี้
พระยอดขุนพลที่พบมีเฉพาะเนื้อชินเงินเพียงเนื้อเดียว องค์พระจะมีผิวปรอทจับทั่วทั้งองค์ มีสนิมสีดำเป็นคราบจับเป็นหย่อม มากบ้างน้อยบ้าง ด้านหลังมักเป็นแบบหลังลายผ้า องค์พระมีขนาดค่อนข้างเขื่องตามแบบพระยอดขุนพลของกรุอื่นๆ
ในสมัยก่อนนิยมพระยอดขุนพลกันมาก โดยเฉพาะท่านที่ทำงานรับราชการ เนื่องจากชื่อของพระเชื่อกันว่าจะทำให้งานรับราชการรุ่งเรืองรุ่งโรจน์ และพุทธคุณทางด้านอยู่ยงคงกระพัน พระยอดขุนพล จ.พระนครศรีอยุธยาก็เช่นกัน มีผู้เสาะหากันมาก แต่ก็หาได้ไม่ง่ายนักในสมัยนั้น ของปลอมเลียนแบบจึงออกมาอาละวาดกันพอสมควรเช่นเดียวกับพระอื่นๆ
พระยอดขุนพล กรุวัดราชบูรณะ จ.พระนครศรีอยุธยา ปัจจุบันก็หาชมพระแท้ยากเช่นกัน
